Состав и строение атмосферы. 9 page

Date: 2015-10-07; view: 2702.

Халыктар туралы ғылым. Демография.

Халықтардың коныстануында «ата-құлалык» байқалатын елдер: Австралия, Канада. Халыкты есепке алуды ... деп атайды Халық санағы

Халыкты жер аудару, қуғындау саясаты: Депортация

Халыктық тығыздығы өте жоғары жерлер: Өзен аңғарлары.

Халықтың еңбекке жарамды бөлігі. Еңбек ресурстары.

Халықтың көп бөлігінің шыққан елінен тыс жерде коныстануы: Диаспора

Халықтың көшіп-қонуы: Миграция

Халыктың механикалык козғалысы Миграция

Халыктың орналасуына эсер ететін факторлар: Тарихи, табиғи жэне экономикалык жағдай. Халықтың өсу заыдылыктары туралы ғылым: Демография.

Халыктың саны жөнінен 1- орын алатын ел: Қытай

Халыктың табиғи өсуі 1000 адамға шаккандағы туу мен өлгендер аракатынасы

Халықтың тығыздығы ең жоғарғы аймак. Еуропа.

Халыктың тығыздығы өте жоғары жерлер: Өзен аңғарлары.

Халыктың шыққан елінен тыс жерде коныстануы: Диаспора

Хан Тәңірі шыңы ... тауында орналасқан. Тянь-Шань.

Хан тәңірі шыңына дейін барған зерттеуші П.П. Семенов-Тяншанский

Хан-тэңірі массивін ашқан: П.П.Семенов

Хантәңірі шыңына дейін барған зерттеуші П.П. Семенов

Хан-Тәңірі шыңының биіктігі 6995м.

Химия өнеркәсібі үшін құндылығы зор өсімдіктер: Эфедра, дермене

Химия өнеркәсібінің негізгі шикізаты - фосфоритгі өндіретін жер: Қаратау, Муғалжарда. Химия өнеркәсібінің салапары: 3

Химия өнеркәсібінің салалық құрамы: Кен химиясы, негізгі химия, органикалык синтез химиясы.

Химиялык жолмен апынатын синтетикалық материал: Полимерлер

Христиан дінін уағыздаушы елдер: Еуропа, Америка және Австралия.

Христиан дінін ұстаушылар. Польша, Германия.

Христиан дінінің негізгі тармағы 3.

Христиан дінін уағыздаушы елдер: Еуропа, Америка және Австралия.

Христофор Колумб экспидиция бастаған жыл: 1492

Христофор Колумбтын экспедиция бастаған жылы 1492

Хром жэне никельдін ірі кендері. Торғайда.

Хром косылыстары зауыты орналаскан: Ақтөбеде.

Хромит, фосфорит, никель рудаларын өндіру жэне өңдеу өнеркәсіп торабы: Ақтөбе. Хромиттің қорынан Қазакстанның дұние жүзінде алатын орны. Екінші

ЦЦЦ

Цемент зауыттарын орналастырудың негізгі факторлары Шикізат

Цемент зауыты орналаскан қала: Шымкент

Цунами толқындарының пайда болу себептері Жер сілкінісінен

ЧЧЧ

Чернобыль АЭС-i жарылысынан экологиясы нашарлаган ел Белорусь

ШШШ

Шағын жердің планын бір нүктеден кескіндеу: айналаны нысаналау

Шағын литражды қозғалткыштар зауыты Петропавлда

Шай өндіретін елдер: Үндістан,Қытай

Шайдың отаны Қытай.

Шанды дауылдын пайда болу себебі. Желдің жылдамдығы жане топырақ жамылғысы. Шардара су электр станциясы қандай өзенде орналасқан : Сырдария.

Шардара су электр станциясы орналасқан өзен Сырдария.

Шаруашылық өмірді интернационалдандырудың жоғары формасы: Интеграция Шаруашылықтың өндірістік емес сферасы Үй-жай шаруашылығы.

Шаруашылыктын өндірістік емес сферасы Түрғын үй шаруашылығы.

Шарын шаған тоғайы» табигат ескерткіші орналаскан облыс Алматы

Швейцария мемлекетінін астанасы Берн

Шелдерде өсетін ағаш тектес өсімдіктер Сексеуіл

Шетелдік Азия елдерінің экономикалык-географиялык жагдайларының үш басты белгілерін көрсет: Елдердін көршілік жағданы, теңіз маны жагдайы, географиялык орны Шетелдік Азияда... тарихи - географиялык аймак капыптаскан 4

Шетелдік Азияда 70-80-ші жылдарда «микроэлектрондык революция» қай елдерде жедел өркендеді: Корея, Тайвань, Гонконг,Тайланд.

Шетелдік Азияның моиархиялы елдері: Малайзия, Тайланд, Бутан.

Шетелдік Еуропада балык аулауға халықаралык маманданған ел. Исландия.

Шетелдік Еуропадағы 5 елге тән мұнайлы-газды теңіз алабы: Солтүстік теніз алабы. Шетелдік Еуропадағы табиғатты корғауға бағыттапған партиялар: Жасылдар партиясы Шетелдік Еуропаның халыкаралық маманданған саласы "ағаш цехы" орналаскан мемлекеттер. Швеция, Финляндия.

Шетелдік Еуропаның экономикасы дамыған елдеріндегі демографиялык проблема Халыксанының азаюы, демографиялык дағдарыстын болуы

Шеткі нүктелері жердің торт бағытына карай орналаскан материк Африка

Шеткі теңіз: Баренц.

Шикізат пен отынды импорттап алатын мемлекет. Жапония.

Шикізат пен отынның 90% импорттан алатын мемлекет. Жапония.

Шикізатты коп кажет ететін тамак өнеркэсібі саласы: Май шайкау, кант өнеркасібі.

Шина жасау зауыты Шымкентте

Шитті мақта майын шыгаратын зауыт орналасқан кала Шымкент

Шифер зауыты орналаскан кала: Тараз

Шокан Уәлихановтың досы : Г.Н. Потанин

Шөгінді жыныстардан пайда болған темір кен орындары Әйет, Лисаков

Шөгінді жыныстардан пайда болған темір рудаларының кен орны. Лисаков.

Шөгінді тау жыныстары: Құм, гипс.

Шөгінді химиялык тау жыныстары Ас тузы

Шел басқан, ормансыз, жазык жер: Дала

Шел басу процесі тән аймақ. Африка.

Шел және шөлейт зоналарда ағатын өзендері. Жайық, Сағыз, Сарысу.

Шел зонасында орналасқан корық Үстірт

Шел зонасында орналаскан қорыктың аты: Үстірт.

Шел зонасындагы корық. Үстірт.

Шел зонасындагы эр түрлі өсімдіктерден кұралған қалың бұгалар: Тоғай

Шел зонасындагы қорық. Үстірт.

Шөл зонасындагы өзен ангарларында эр түрлі өсімдіктерден кұралған калын бұталар: Тоғай

Шөл зонасының жануарлары: Келес кесірткесі

Шөл зонасының жануарлары: Тасбақа

Шел падишасы» - деп кай жемісті атайды: Кұрма пальмасы

Шөлде орналаскан корыктар Үстірт, Барсакелмес

Шөлдегі өзен ангарларында өсімдіктер мен кальщ бұталар өскен жерлер. Тоғай. Шөлдерде өсетін ағаш тектес өсімдіктер Сексеуіл

Шөлдердің ең құнарлы аудандары .. аталады Шұраттар

Шөлдердін ең кұнарлы аудандары деп ... аталады Шұраттар

Шөлді аймақтардагы кеуіп калган өзен арналарын ... атайды Уэдтер

Шөлдің ағаш тектес өсімдіктері. Сексеуіл, жыңғыл.

Шөлейт зонасының негізгі топырағы Ашық кара коңыр

Шелейт зонасының топырак қабатының шіріндісі: 2-3 %.

Шөлейттегі жылдык жауын-шашын мөлшері 180-300 мм

Шөлейттегі улы жыландар Сұр жылан, калкан тұмсык жылан

Шөп басқан, ормансыз, жазык алкап: Дала

Шри-Ланка аралында өндірілетін асыл тастар: Сапфир

Шу-Іле таулары ... тау жүйесіне кіреді: Тянь-Шань

Шыгыс багытына сэйкес келетін азимут: 90"

Шығыс Еуропа бұл ежелгі платформа

Шығыс Еуропа жазыгында кайнозой эрасының төрттік мұз басу салдарынан... өзендер бағытын өзгертті

ІІІығыс Еуропа жазығында климаттың континенттігі... артады: Батыстан шығысқа карай Шығыс Еуропа жазығының табигат кешеніне жататын өзен. Жайық-

Шығыс Еуропа платформасы шөгінді жыныстарының қалыңдыгы 10 км

Шығыс Қазакстанда өсірілетін техникалық дақыл: Күнбағыс

Шығыс Қазақстан аймагындағы ірі өзен: Ертіс.

Шығыс Қазақстан облысы ... металдар өндіреді. Түсті.

Шығыс Қазақстан облысы Глубокое ауданында орналаскан қорық Батыс Алтай

Шығыс Қазақстан облысы кала тұрғындары санының есуі... саласымен байланысты. Тау-кен өнеркәсібі жэне түсті металлургия

Шығыс Қазақстан облысыньщ Қатонкарағай ауданы жеріндегі қорыкша Рахман кайнары Шығыс Қазақстан экеномикалык ауданында өзен көлігі дамыған Ертіс

Шығыс Қазакстан экономикалық ауданының тамақ өнеркәсібіндегі жетекші саласы: Ет өнеркәсібі

Шығыс Қазакстанда өндірілетін техникалық дақыл күнбағыс

ІІІығыс Қазакстандағы ең мол кенді пайдалы қазба Полиметал

Шығыс Қазакстандағы жеңіл өнеркәсіптің басты орталығы Семей

Шығыс Қазакстандағы корық:Марқакөл

Шығыс Қазакстакның мал шаруашылығының басты саласы: Қой шаруашылығы.

Шығыс Қазакстанның әкономикасында жетекші рөл аткаратын өндіріс циклі: Түсті металлургия

Шығыс Мұғалжардан бастау алатын өзен. Ырғыз.

Шығыс шебері» автомобиль жолдары ... орталыктарын байланыстырады. Кенді Алтайдың Шығыс-Еуропа жазығының Қазақстан бөлігіндегі негізгі өзендерді атаныз. Жайык, Жем, Ойыл.

Шығыс-Еуропа жазыгының Қазақстан бөлігінің климатынын құрғақ болу себептерінін бірі. Континентальды ауа массаларының жыл бойы асер етуі.

Шығыстын Аристотелі» деп атанған ғалым: Әбу Насыр Әл-Фараби

Шымкент корғасын зауыты осы кен орнының шнкізатымен жұмыс істейді. Ащысай, Мырғалымсай.

Шымкенттін фосфор тұздарын өндіретін зауыты шикізатты алады. Қаратаудан.

Шынжыр табанды «ДТ-75» «Казақстан» тракторын шығаратын кала: Павлодар.

Шынтурген шыршалы орманы» табиғаты орналаскан облыс Алматы

Шыны зауыты орналаскан облыс: Атырау g

Шыны зауыты :Шортандыда

Шынгыстың аристотелі деп атанған ғалым: Әбу Насыр Эл-Фарабн

ЫЫЫ

Ылғалдану коэффициенті бұл -... жылдық жауын-шашын мөлшерінін булануға катынасы. Ылғалды мәңгі жасыл ормандардын жартысынан астамы орналаскан аймак Латын Амернкасы

Ылғалы аз, ыстык құрғақ жел Аңызақ

Ыстык кұрғак далалы жерлерде көрінетін белгісіз кұбылыстар: Сағым.

ІІІ

Іле Алатауынын қайта көтеріліп. катпарлы-жакпарлы болып калыптаскан кезеңі: Альпі

Іле Алатауынын ең биік нүктесі:Талғар шыңы

Іле Алатауынын ең биік шыңы :Талғар.

Іле Алатауынын етегінде орналаскан Қазакстанның каласы. Алматы.

Іле Алатауынын кайта көтеріліп. катпарлы-жакпарлы болып калыптаскан кезеңі: Альпі

Іле өзенінде ... су электр станциясы орналаскан. Қапшағай

іле өзеніндегі су коймасы. Қапшағай.

Ірі мұнай - газ кен орындары Макат, Күлсары

Ірі ас тұзының коры бар Казакстаннын облыстары: Павлодар, Қызылорда.

[рі Африкалықжарыктар ... орналаскан. шыгысында

Ірі, газ коры бар елдер: Ресей, АҚШ.

Ірі жер асты су ал абы кездесетін табиғат зонасы: Шөл.

Ірі жер асты су алаптары кездесетін табиғат зонасы: Шөл.

Ірі кондитер фабрикасы: Алматы, Қарағандыда.

Ірі қалалардың маңында шоғырланған шағын және орташа қалалар: Агломерация

Ірі қалалардың пайда болу себептері Әлеуметтік-экономикалық дамуына.

Ірі каланың төңірегінде бірнеше қалалык елді мекеннің шоғырлануы. Агломерация.

Ірі корғасын мырыш комбинат Өскемен.

Ірі макта-мата комбинаты орналаскан кала Алматы.

Ірі масштаб 1 : 250.

Ірі масштаб. 1:10

ірі масштаб™ анықтандар: 1:10000

Ірі масштабты анықтандар: 1:5000 (ең азы болуы тиіс)

Ірі материктік арал Жаңа Зеландия

Ірі мұнай - газ орындары Макат, Күлсары

Ірі мұнай кен орындары Батые Сібірде

Ірі мұнай экспорттаушы: Венесуэла

Ірі өнеркэсіпті кұрал-жабдыктар шығару орталыктары Карағанды, Алматы

Ірі су бөгендері көп елдер: АҚШ, Канада, Ресей.

Ірі су қоймалары бар өзендер. Іле, Ертіс.

Ірі хромит пен никель кен орындары шоғырланған аймак- Мұғалжар тауы.

Ірі цемент зауыттарынын Шымкент пей Семейде орналасуындағы басты фактор Әктастар мен цементті саз балшыкгарға жақын

Ішкі күштер жинағын ... деп атайды. Эндогенді

Ішкі теніз: Жерорта.

Ішкі теніздерді ата Қара, Жерорта

Ішкі теңізі бар материк: Еуразия.

ЭЭЭ

Эвкалипт ормандары ерекше көзге түсетін аймак Аустралияның шығысы

Экватор дегеніміз ... Ең ұзын параллель.

Экватор мен меридианның 1oдоғасының ұзындығы 111 км

Экватор орналаскан ендік Экваторда

0°, ендік болмайды.

Экватор ортасынан кесіп откен материк: Африка

Экваторға сәйкес келетін жауапты анықтаңыз. Бұл ең ұзын параллель

Экваторды екі рет кесіп өтетін өзен: Конго

Экватордың атмосфералык кысымы: Төмен кысым

Экватордың ұзындыгы 40000 км.

Экватордын ұзындығы(км): 40000

Экватордың ұзындығыСкм): 40000

Эквагорлык белдеуде ... күн мен түн тең, жыл мезгілдері байқалмайды

Экваторлык және субэкваторлык белдеулердегі өзен торларының жиі болу себебі. Жауын шашыннын көп молшері.

Экваторлык нәсілге жата тын халы ктар ... болып келеді. терісінін түсі қара, бұйра кара шашты, еріндері калың , танауы кен

Экзогендік процесстер -бұл: Жел.

Экология» ұғымын енгізген Э.Геккель

Экологиялык кауіпті аудандарга ... жатады. мұнай-газ өндіретін және ядролық полигон аймактары

Экологиялык қауіптілігі орташа сатыдағы аудандарға ... кіреді. ауыл шаруашылыкты суармалы жерлер

Экономикалык белсенді халык еңбекпен камтылғандар мен жұмысыздар

Экономикалык географиялық жағдай» ұғымын география ғылымына енгізген. Н.Н.Баранский.

Экономикалык даму дәрежесі артта калған елдер: Африканың.

Экономикалык тұрғыдан артта калған аймак Африка

Экономикасы жоғары дамыган «үлкен жетілік» елдері: Италия, Жапония, Канада Экскаватор зауыты: Кентауда.

Экспортка көп мөлшерде шығарылатын дакыл Кофе

Электр станцияларына кажетті конденсатор зауыты орналаскан кала. Өскемен

Электр энергиясын ең көп тұтынушылар: Өнеркасіп саласы.

Электр энергиясының 3/4-ін су

Электр станииясы (СЭС) беретін ел Норвегия

Электр энергиясының 50% астамын АЭС-тен алатын елдер: Франция, Бельгия.

Электр энергиясының 99.5%-ін СЭС беретін ел: Норвегия

Электр энергиясының артыкшылыктарының бірі: Қашыктыққа жеткізіп отыру Электротехникалык машина жасау орталықтары. Ақтөбе, Өскемен.

Электроэнергетикасы мен түсті металлургияға кажетті машина және жабдықтар шығаратын кәсіпорындар ... орналаскан. Өскеменде

Электроэнергияны көп пайдаланатын: Өнеркәсіп.

Эндогендік процесстер - бұл: Жер сілкінісі.

Энергетикалык проблемаларды шешудегі дәстүрден тыс энергия көзі. күн энергиясы Энергияны көп қажет ететін металдар: Титан, алюминий

Энергияны көп қажет ететін өндірісті көрсетіңіз. Алюминий өндірісі.

Энергияны көп кажет ететін түсті металл корытылады: Павлодар, Өскеменде.

Энергияны көп қажет ететін тү'сті металлургия саласы Алюминий

Энергияны көп қажет ететін түсті металлургия саласы Мыс

Энергиясының көп бөлігін СЭС-те өндіретін мемлекет: Норвегия.

Энергиясының негізгі көзі геотермальдық сулар болып табылатын мемлекет: Исландия. Энциклопедист-ғалым Әл-Фарабидің туған каласы Отырар

Этиль спиртімен жұмыс ісгейтін автомобиль шығаратын мемлекет Бразилия

Эфиопия таулы қыратында өмір сүруге және егіншілікке колайлы белдеуі: 1800 м - 2400

ЮНЕСКО өз тізіміне алған, ерекше қорғаудағы батпакгы-шөлді корыктың аты ... қорығы. Қорғалжын

Ядронын кұрамы тұрады Мыс пен қорғасының Янцзы мен Хуанхэ өзендері... орналаскан. Қытайда

Атмосфе́ра(от. др.-греч. ἀτμός — пар и σφαῖρα — шар) — газовая оболочка (геосфера), окружающая планету Земля. Внутренняя её поверхность покрывает гидросферу и частично земную кору, внешняя граничит с околоземной частью космического пространства.

Одной из главнейших составных атмосферы есть водный пар, который имеет большую пространственно-временную изменяемость и сосредоточенный преимущественно в тропосфере. Важной изменчивой составной атмосферы есть также углекислый газ, изменчивость содержания которого связанна с жизнедеятельностью растений, его растворимостью в морской воде и деятельностью человека (промышленные и транспортные выбросы). В последнее время все более большую роль в атмосфере сыграют аэрозольные пылеватые частицы - продукты человеческой деятельности, которые можно обнаружить не только в тропосфере, но и на больших высотах.

Атмосфера имеет слоистую структуру.

От поверхности Земли вверх эти слои:

Тропосфера.Нижняя часть атмосферы, до высоты 10-15 км, в которой сосредоточено 4/5 всей массы атмосферного воздуха, носит название тропосферы. В тропосфере содержится почти весь водяной пар атмосферы и возникают почти все облака. Сильно развита здесь и турбулентность, особенно вблизи земной поверхности, а также в так называемых струйных течениях в верхней части тропосферы.

Высота, до которой простирается тропосфера, над каждым местом Земли меняется изо дня в день. Кроме того, даже в среднем она различна под разными широтами и в разные сезоны года. В среднем годовом тропосфера простирается над полюсами до высоты около 9 км, над умеренными широтами до 10-12 км и над экватором до 15-17 км. Средняя годовая температура воздуха у земной поверхности около +26° на экваторе и около -23° на северном полюсе. На верхней границе тропосферы над экватором средняя температура около -70°, над северным полюсом зимой около -65°, а летом около -45°.

Солнечные лучи легко проходят через тропосферу, а тепло, которое излучает нагретая солнечными лучами Земля, накапливается в тропосфере: такие газы, как углекислый газ, метан а также пары воды удерживают тепло.

Стратосфера.Стратосфера очень важна для жизни на Земле, так именно в этом слое находится небольшое количество озона, которое поглощает сильное ультафиолетовое излучение, вредное для жизни. Поглощая ульрафиолетовое излучение озон нагревает стратосферу. Над тропосферой до высоты 50-55 км лежит стратосфера, характеризующаяся тем, что температура в ней в среднем растет с высотой. Переходный слой между тропосферой и стратосферой (толщиной 1-2 км) носит название тропопаузы.

Выше были приведены данные о температуре на верхней границе тропосферы. Эти температуры характерны и для нижней стратосферы. Таким образом, температура воздуха в нижней стратосфере над экватором всегда очень низкая; притом летом много ниже, чем над полюсом. Водяного пара в стратосфере ничтожно мало. Однако на высотах 20-25 км наблюдаются иногда в высоких широтах очень тонкие, так называемые перламутровые облака. Днем они не видны, а ночью кажутся светящимися, так как освещаются солнцем, находящимся под горизонтом. Эти облака состоят из переохлажденных водяных капелек.

Мезосфера.Над стратосферой лежит слой мезосферы, примерно до 80 км. Здесь температура с высотой падает до нескольких десятков градусов ниже нуля. Вследствие быстрого падения температуры с высотой в мезосфере сильно развита турбулентность. На высотах, близких к верхней границе мезосферы (75-90 км), наблюдаются еще особого рода облака, также освещаемые солнцем в ночные часы, так называемые серебристые. Наиболее вероятно, что они состоят из ледяных кристаллов.

На верхней границе мезосферы давление воздуха раз в 200 меньше, чем у земной поверхности. Таким образом, в тропосфере, стратосфере и мезосфере вместе, до высоты 80 км, заключается больше чем 99,5% всей массы атмосферы. На вышележащие слои приходится ничтожное количество воздуха.

Термосфера. Верхняя часть атмосферы, над мезосферой, характеризуется очень высокими температурами и потому носит название термосферы. В ней различаются, однако, две части: ионосфера, простирающаяся от мезосферы до высот порядка тысячи километров, и лежащая над нею внешняя часть - экзосфера, переходящая в земную корону.

Воздух в ионосфере чрезвычайно разрежен.

Ионосфера. Как говорит само название, характеризуется очень сильной степенью ионизации воздуха - содержание ионов здесь во много раз больше, чем в нижележащих слоях, несмотря на сильную общую разреженность воздуха. Эти ионы представляют собой в основном заряженные атомы кислорода, заряженные молекулы окиси азота и свободные электроны. Их содержание на высотах 100-400 км - порядка 1015-106 на кубический сантиметр.

В ионосфере наблюдаются полярные сияния и близкое к ним по~ природе свечение ночного неба - постоянная люминесценция атмосферного воздуха, а также резкие колебания магнитного поля - ионосферные магнитные бури.

Экзосфера —зона рассеяния, внешняя часть термосферы, расположенная выше 700 км. Газ в экзосфере сильно разрежён, и отсюда идёт утечка его частиц в межпланетное пространство (диссипация).

До высоты 100 км атмосфера представляет собой гомогенную хорошо перемешанную смесь газов. В более высоких слоях распределение газов по высоте зависит от их молекулярных масс, концентрация более тяжёлых газов убывает быстрее по мере удаления от поверхности Земли. Вследствие уменьшения плотности газов температура понижается от 0 °C в стратосфере до −110 °C в мезосфере. Однако кинетическая энергия отдельных частиц на высотах 200—250 км соответствует температуре ~150 °C. Выше 200 км наблюдаются значительные флуктуации температуры и плотности газов во времени и пространстве.

На высоте около 2000—3500 км экзосфера постепенно переходит в так называемый ближнекосмический вакуум, который заполнен сильно разрежёнными частицами межпланетного газа, главным образом атомами водорода. Но этот газ представляет собой лишь часть межпланетного вещества. Другую часть составляют пылевидные час­тицы кометного и метеорного происхождения. Кроме чрезвычайно разрежённых пылевидных частиц, в это пространство проникает электромагнитная и корпускулярная радиация солнечного и галактического происхождения.