Praska wiosna

Date: 2015-10-07; view: 445.

Wydarzenia związane z próbą reformy systemu komunistycznego i osiągnięcia w nieco większym stopniu niezależności państwowej. Za początek procesu uznaje się wybór na stanowisko I sekretarza Komunistycznej Partii Czechosłowacji (KPCz) A. Dubčeka w dniu 5 I 1968. Udało mu się skupić wokół siebie grono partyjnych reformatorów i przeforsować program zmian politycznych i gospodarczych. Opublikowany program reform był zwany "polityką otwartych drzwi", a reformy określano jako "socjalizm z ludzką twarzą". Obiecano rozszerzenie swobód obywatelskich i politycznych. Perspektywa liberalizacji spowodowała powstawanie różnych grup nieformalnych, np. Klubu Zaangażowanych Bezpartyjnych, Klubu 231. Zapowiedziano też reformy gospodarcze, rehabilitację skazanych w procesach politycznych w latach 1949-1954 i ukaranie ich organizatorów, zniesienie cenzury.

40. Przyczyny konfliktu chińsko-radzieckiego

Konflikt dyplomatyczny, do którego doszło w 1960 roku między dwoma krajami bloku socjalistycznego - Chińską Republiką Ludową a Związkiem Socjalistycznych Republik Radzieckich. Przyczyny rozłamu sięgają lat 50. i śmierci Józefa Stalina, który w 1956 roku został skrytykowany przez Nikitę Chruszczowa. Zaniepokoiło to przywódcę ChRL, Mao Zedonga, który bał się, że podobna krytyka może spotkać jego, co podminowało stosunki między partiami komunistycznymi obu państw. Na te osobiste uprzedzenia naniósł się spór o prymat w światowym ruchu komunistycznym. Od 1960 roku ChRL i ZSRR nie szczędziły sobie krytyki. Rosjanie oskarżali Chińczyków o nacjonalizm, a Chińczycy Rosjan - o rewizjonizm. Mao krytykował m.in. wznowienie przez ZSRR stosunków dyplomatycznych z Jugosławią, rozwiązanie Kominformu i radziecką doktrynę pokojowego współistnienia. Latem 1960 roku z Chin wyjechali wszyscy eksperci radzieccy. Konflikt nasilił się w połowie lat 60. Chiny uznały wówczas dotychczasową pomoc radziecką za zbyt małą, wysunęły także pretensje terytorialne wobec terenów zagarniętych przez carską Rosję w XIX wieku (Kraj Nadmorski, Władywostok). Z państw komunistycznych po stronie Chin opowiedziała się jedynie Albania.Szczyt rozłamu przypadł na marzec 1969 roku, kiedy doszło do granicznego zatargu na rzece Ussuri. W efekcie Mao dokonał zwrotu w chińskiej polityce zagranicznej i z pomocą tzw. pingpongowej dyplomacji nawiązał stosunki z USA, czego wyrazem była w 1972 roku wizyta Richarda Nixona w Chinach. Rozłam trwał do połowy lat 80.

41Problem wyścigu zbrojeń po IIwś.

Problemem wyścigu zbrojeń była Coraz bardziej napięta sytuacja między tymi blokami doprowadza do wyścigu zbrojeń. Cały świat był wtedy w cieniu tych dwóch supermocarstw, a na pierwszym planie była ich walka o dominację na świecie. Ta walka doprowadzi do całkowitego podziału świata na dwa bloki, do podziałów na kraje kapitalistyczne i komunistyczne. Mocarstwa lokowały dużą ilość pieniędzy w zbrojenia .