The various facilities grouped inside the Semipalatinsk Test Site 12 page

Date: 2015-10-07; view: 440.

азаматтардың демократиялық нормаларға сүйенетін саяси-құқықтық мәдениетін қалыптастыру;

Ассамблеяның мақсаты мен міндеттеріне қол жеткізу үшін этномәдени және өзге де қоғамдық бірлестіктердің күш-жігерін біріктіруді қамтамасыз ету;

Қазақстан халқының ұлттық мәдениетін, тілдері мен дәстүрлерін өркендету, сақтау және дамыту болып табылады.

[өңдеу]Ассамблея құрылымы

Қазақстан Республикасының Президенті Ассамблеяны құрады және қайта ұйымдастырады, Ассамблея қызметінің бағыттарын айқындайды, Ассамблея басшылығының лауазымды адамдарын қызметке тағайындайды.

Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президентіне — Елбасына Қазақстан халқы Ассамблеясын өмір бойы басқару құқығы тиесілі. Ассамблеяның құрылымын Ассамблея Сессиясы, Ассамблея Кеңесі, Ассамблея Хатшылығы, облыстардың (республикалық маңызы бар қаланың, астананың) ассамблеялары құрайды.

Ассамблея Сессиясы – Ассамблея мүшелерінің жиналысы Ассамблеяның жоғары басқарушы органы болып табылады. Сессияны Қазақстан Республикасының Президенті қажеттілігіне қарай, бірақ жылына кемінде бір рет шақырады. Кезекті Сессияны шақыру туралы өкім кезекті Сессияның еткізілетін күні, орны жене күн тәртібі көрсетіліп, ол басталғанға дейін отыз күннен кешіктірілмей қабылданады, бұл туралы ресми бұқаралық ақпарат құралдарында хабарланады. Кезектен тыс Сессия Ассамблея Төрағасының, Ассамблея Кеңесінің бастамасы бойынша немесе Ассамблея мүшелері жалпы санының кемінде үштен бірінің өтініші бойынша шақырылады жене оны өткізу туралы шешім қабылданған күннен бастап бір ай мерзімде өткізіледі.

Ассамблея тарихында 18 сессия өткізіліп, онда қоғам өмірінің маңызды мәселелері мен мемлекет дамуының негізгі бағыттар талқыланды. Сессиялар аралығындағы кезеңде Ассамблеяны басқаруды Қазақстан Республикасы Президентінің шешімімен құрылатын Ассамблея Кеңесі жүзеге асырады. Кеңестің құрамын Қазақстан Республикасының Президенті бекітеді. Қазақстан халқы Ассамблеясының жұмыс органы оның Хатшылығы дербес құрылымдық бөлім ретінде Қазақстан Республикасы Президенті Әкімшілігінің құрамына кіреді. Ассамблеяның және облыстар (республикалық маңызы бар қаланың, астананың) ассамблеяларының құрамы - этномәдени және өзге де қоғамдық бірлестік өкілдерінің, мемлекеттік органдар өкілдерінің және олардың қоғамдағы беделі ескеріле отырып Қазақстан Республикасы азаматтарының қатарынан қалыптастырылады. Қазіргі уақытта Ассамблеясының құрамында 390 мүше бар. Ассамблеяға мүшелікке кандидатуралар облыстардың этномәдени және өзге де қоғамдық бірлестіктерінің ұсыныстары негізінде облыстардың (республикалық маңызы бар қаланың, астананың) ассамблеялары сессияларының шешімі бойынша, сондай ақ республикалық, өңірлік этномәдени және өзге де қоғамдық бірлестіктердің жоғары органдарының шешімі бойынша ұсынылады. Ассамблея қызметін ғылыми сүйемелдеу үшін Ғылыми-сарапшылық кеңес құрылып, қызмет атқаруда. Ғылыми-сарапшылық кеңестің құрамына Қазақстан Республикасы Парламентінің депутаттары, этномәдени бірлестіктердің, ғылыми және білім беру ұйымдарының өкілдері, сондай-ақ ғалымдар, тәуелсіз сарапшылар мен мамандар кіреді. Этносаралық мәселені жариялаудың ерекшелігі ескеріле отырып Қазақстан халқы Ассамблеясы жанынан Журналистер мен сарапшылар клубы құрылған. Клуб жұмысының басты бағыты журналистер мен сарапшылар үшін этносаралық тақырыпты жариялаудың лайықты дәстүрін қалыптастыру, сондай-ақ Ассамблея мен БАҚ арасындағы байланысты тереңдету болып табылады. Барлық аймақтарда Достық үйлері өз жұмысын тиімді атқарып келеді, Мемлекет басшысының тапсырмасымен Астана қаласында – Бейбітшілік және келісім сарайы салынды. Мұнда жыл сайын Қазақстан халқы Ассамблеясының сессиялары, әлемдік дәстүрлі діндер съездері, өзге де маңызды іс-шаралар өтеді.

[өңдеу]Ассамблеяның парламенттік өкілдігі

Ассамблеяның басты ерекшеліктерінің бірі этностық топ өкілдері мүдделерін жоғары заң шығару органында – ел Парламентінде білдіру болып табылады. Конституцияға 2007 жылы енгізілген өзгерістерге сәйкес Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісінің 9 депутатын Қазақстан халқы Ассамблеясы сайлайды. Қазақстан халқы Ассамблеясы сайлаған Парламент Мәжілісінің 9 депутаты, елдегі барлық этностардың мүддесін білдіреді. Ассамблеядан сайланған депутаттар заң шығарушылық процесіне белсенді қатысып, заң шығарушылық бастамашылық құқығын жиі пайдаланады. Этносаралық қатынастарға қатысты қабылданатын барлық заң жобалары депутаттардың тиісті сараптауынан өтеді.

Қазақстанның "Мәдени мұрасы" Мемлекеттік бағдарламасы

«Мәдени мұра» Мемлекеттік бағдарламасын Қазақстан Республикасы Президенті Н.Назарбаев бастауымен құрылған. 2003 жылы мемлекет Басшысы Қазақстан халқына Жолдауында Қазақстанның үлкен мәдени мұрасын, мемлекеттік тілде гуманитарлы білім қорын, тарихи-мәдени және сәулет ескерткіштерін қалпына келтіруді, ұлттық әдебиет пен жазудағы көпғасырлы тәжірибені біріктіруді зерттеудегі бірыңғай жүйе қалыптастыруға бағытталған бағдарлама жасауды бұйырды.

Бағдарламаны жүзеге асыру 2004 жылы басталған болатын және екі жылға есептелген. Кейін тағы екі кезең құрылды: 2007 жылдан 2009 жылға дейін және 2009 жылдан 2011 жылға дейін.

«Мәдени мұра» Мемлекеттік бағдарламасы мәдениетке деген мемлекеттік қозғалысын анықтаған рухани және білім беру істерінің даму саласындағы негізгі құжат, стратигиялық ұлттық жоба болып кетті. Мұншалықты үлкен жобаны іске асыруды ТМД елдерінің ішінде алғаш бастаған Қазақстан.

«Мәдени мұраның» мақсаты – елдің тарихи-мәдени мұрасын зерттеу, қалпына келтіру және сақтау, тарихи-мәдени дәстүрлерді қайтару, шет елде Қазақстанның мәдени мұрасын үгіттеу.

Программа реализуется по нескольким направлениям:

- ұлттық мәдениетке ерекше маңызы бар тарихи-мәдени және сәулет ескерткіштерін қалпына келтіру;

- археологиялық зерттеулер;

- қазақ халқының мәдени мұрасы саласындағы ғылыми жұмыстар;

- ұлттық әдебиет пен жазулар тәжірибесін ортақтастыру, кеңейтілген бейне және жұмыс қатарларын құру.

2004 жылдан – бағдарламаны жүзеге асыра бастаған кезден – бастап тарих пен мәдениеттің 78 ескерткішінде реставрациялық жұмыстар бітірілген, олардың 28-і (35%) – 2008-2011 жылдары реставрацияланған.

Біздің түп-тұқияндарымыз туралы көптеген мәлімет беретін ғылымды мыңдаған артефактылармен байытқан 26 ғылыми-қолданбалы, 40 археологиялық зерттеу жүргізілген. Шығыс Қазақстан облысындағы Шілікті мен Берел қорғандарындағы қазбалар, «скиф-сібір аң стиліне» немесе өнерге жататын табылған алтын бұйымдар әлемге әйгілі атақ алды (б.з.д. V-III ғғ.).

Тәуелсіз Қазақстан тарихында алғаш рет еліміздегі ескерткіштердің масштабты инвентаризациясы өткізілді және республикалық (218 объектов) және жергілікті (11 277 объектов) маңызы бар тарих пен мәдениет ескерткіштерінің Тізімі қабылданды.

Қытай, Түркия, Моңғолия, Ресей, Жапония, Мысыр, Өзбекстан, Апмения, сонымен қатар АҚШ пен Батыс Еуропаға ғылыми-зерттеу экспедициялар нәтижесінде 5 мыңнан астам құнды тарихқа, этнографияға, Қазақстан өнеріне байланысты архивті құжаттар, қолжазбалар мен баспа шығарылымдары алынды.

Қазақстанда тәуелсіздік алғаннан кейін алғаш рет «Мәдени мұра» бағдарламасы аясында қазақ тіліндегі толымды гуманитарлы білім беру қоры құру басталды. 537 кітап бір жарым миллионнан астам тиражбен шығарылды, олардың арасында тарихқа, археологияға, этнографияға, жаңа энциклопедиялық сөздіктерге байланысты қайталанбас сериялар кездеседі.

Орта ғасырлардағы әуендерді терең зерттеулер жүргізілді, оның ішінде күйлер, терихи өлеңдер. Қазақтың дәстүрлі әндерінің «Мәңгілік сарын: қазақтың 1000 күй, 1000 әні» антологиясы шығарылды. Бұл масштабы мен қайталанбастығы бойынша ұлттық мәдениетт тарихындағы қазақ халық әндерінің түпнұсқалық орындауларын жинау, даярлау, өңдеу, реставрациялау, цифрлундіру мен CD-дискілерді шығару бойынша орасан зор еңбек.

Сәтті аяқталған шетелдік жобалар – Дамаскідегі Сұлтан Аз-Захир Бейбарс кесенесінің, Каирдегі Сұлтан Бейбарс мешітінің, реставрациясы, Дамаскідегі әл-Фараби тарихи-мәдени орталық және кесенесін салу.

«Казахфильм» АҚ киностудиясы ұлттық мәдениеттің маңызды тарихи орындары мен мұралары туралы 20 деректі фильм түсірген. Бұл «Мәдени мұра» «Қорқыт. Күй тарихы», «Номадтардың музыкалық мұрасы», «Ежелгі Түркістан сәулет ескерткіштері», «Жүсіп Ата кесенесі», «Тамғалы петроглифтері» және басқалар циклындағы деректі фильмдер.

«Мәдени мұра» бағдарламасында саяхаттық кластерді дамытатын бағыттағы шаралар іске асырылады. Туристік маршруттарды құрғанда археологтардың кеңестері қолданылады.

Жыл сайын елімізде және шет елдерде тарихи-мәдени мұрамызды дәріптеу бағытында шамамен 200 шара ұйымдастырылады.

Жобаның масштабтылығын мұндағы қазіргі Қазақстанның бүкіл интелектуалды потенциалы қатысқаны көрсетеді: әдебиет пен өнет, философия, тарих пен этнография, тіл білу және т.б. академиялық институттар, Ұлттық кітапхана, еліміздің жоғарғы оқу орындары.

«Мәдени мұра» бағдарламасы Қазақстан тарихындағы теңдессіз гуманитарлы акция бола тұрып, қазақ халқының ұлттық рухани байлығын әлемге паш етті.

74)Нарықтық экономикаға өту жолындағы Қазақстан.

Кеңестер Одағы ыдыраған соң Қазақстанда теуелсіз мемлекеттің дамуының қарқынды процесі басталып, жергілікті жерлердің езін-езі басқару негізінде, обылыстарда, қалаларда және аудандарда атқарушы өкімет билігіне реформа жасалынып, екімдер лауазымы енгізілді. Мемлекеттік меншік бойынша комитет, Антимонополиялық комитет, Мемлекеттік салық инспекциясы т.б. қурылды. Республиканың Валюта, Алмаз және Алтын қорлары жасалынып, айналымғы 1993 ж. 15 қарашасынан үлттық теңге енгізілді.

Экономикалық дағдарыс жағдайында республикада, табиғи байлықтардың аса бай қоры барлығын негізге алатын, экономикалық қайта қүрылыс пен нарықтық қатынастарға өтудің өзіндік үлгісі жүзеге асырылуда. Республика экономикасының мемлекеттік емес секгоры дамытылуда. 1992 ж. ортасында оның қатарында 35 акционерлік қоғам, 76 салааралық және сыртқы экономикалық ассоциациялар, 30-дай концерндер мен консорциумдар, 120 коммерциялық банк, 60 биржа, 40 қамсыздандыру және 20 лизингалық компания, 2 ірі аудиторлық орталық болды.

Шағын және орта енерквсіпті ынталандыруға, вйелдерді бизнеске тартуға бағытталған шаралар жүзеге асырылуда. Салық салу жвне бюджетті жоспарлау, банк саласының жүйелері түбегейлі қайта қаралды. Зейнетақымен қамтамасыз ету реформасы жүргізілді, жумыспен қамту және медициналық сақтандыру қорлары қурылды.

Республикамызда құрылған нормативтік - қүқықтық база адамдардың санасын өзгертуге ықпал етті, ері қоғамды жаңа болмысты қабылдауға - меншіктің барлық түрлерін мойындауға негізделген, мемлекеттің араласуынан азат еркін нарықтық экономикаға баруға мүмкіншілік туғызды. Қазақстандағы барлық сауда, турмыс қажетін етеу мекемелері: қонақ үй, дүкен, мейрамхана, шаштараз т.б. жекешелендірілді.

Мемлекетте жаңа қүрылыстың қалыптасуының маңызды көрсеткіші шағын және орта квсіпкерлердің санының өсуі болды. Теуелсіздіктің 10-шы жылында шағын және орта бизнестің 200 мындай жаңа квсіпорындары пайда болды, 250 мыңнан астам адам еркін квсіпкерлік қызметпен айналысты, ал аграрлық секторда 1,3 млн. фермер мен кооператорлар еңбек етті. 1993 ж. республикада ендірілетін жалпы ішкі өнімнің 75 % жуығы жеке меншік секгордыңүлесіне тиді.

Өндіріс саласында да жекешелендіру ісі жүзеге асырылуда. 1993 ж. наурызда 1Қазақойл" үлттық мунай-газ компаниясы қүрылып, оның қарамағына "Маңғыстаумүнайгаз", "Ақтебемунайгаз", "Теңізмунайгаз", "Ембімунайгаз", 1,Өзен№унайгаз", 1Қазақстанкаспийшельф",

1'Қарашығанақмунайгазпром", "Атырау №унай өндеу" зауыты т.б. берілді. Оның бақылау пакеті мемлекет қолында.

Нарықтық экономикаға ету тусында шетелдік капитал, техника мен технология кеңінен пайдалануда. Экономикалық ынтымақтастық туралы шарттарға іс жүзінде Шығыс және Батыс Еуропаның барлық мемлекеттерімен, арабтың шығыс елдерімен, Үндіқытаймен, Корей түбегімен, Түркиямен, Иранмен және Пәкстанмен қол қойылған. Балтық және Қара теңіз жағалауы елдерімен байланыс жолға қойылды. Аса ірі шетелдік фирмалар және корпорациялармен, оның ішінде американдық иДау кемекал", ағылшындық 1,Бритш петролиум" және 1,Бритш газ", француздың 11Эльф Акитен" және басқалармен келісімдер жасалды. Соңғы жылдарда 1'Шеврон", 1'Мобил", "Эш", 1'Мицуй", "Харрикейн", иАЕС" жвне басқа жетекші корпорация, компанияларымен жемісті ынтымақтастық дамуда. Ірі келісімдерге қол жеткізіліп, Каспий мунайы мен газын өндіру, Қарашығанақ пен Теңіз кеніштерін, сондай-ақ, Екібастүз көмір разрездерін пайдалану жөніндегі жобалар іс жүзінде іске асуда.

Қазақстан экономикасына аса ірі капитал тартудың айқын мысалы 40 жыл мерзімге "Теңізшевроил" бірлескен квсіпорынын қуру туралы меморандумға қол қойылуы болды. Бірлескен квсіпорынның қызмет істейтін бүкіл мерзімі бойында табыстың 30 % Қазақстанға, 20 % ЧИевронға" тиісті. Тек 1993-1997 жж. аралығында "Теңізшевройл" Қазақстанға 224 млн. доллар қаржы түсірді.

Қазақстанға қаржы тарту үшін шетел капиталына қолайлы жағдай жасалынуда. Инвесторлар қызметінің зандылық жвне нормативтік базасы дайындалды, бағалы қағаздар нарығының инфрақурылымы қалыптасты. 1996 ж. инвестициялар жөніндегі мемлекеттік комитет қурылып, ол келесі жылы ақпанда "Тікелей инвестицияларды мемлекеттік қолдау туралы" Заң қабылдап, шетел инвестицияларының ерістеуіне жағдай туғызды. Осының нвтижесінде қазіргі уақытта өнерквсіппен ауылшаруашылығына тғлыпған иетеддк і4-?ести4ияп=р 3 мгрд. />КШ долгер=.н қдоап отьр.

Алайда бурынғы Кеңес Одағының экономикасының ыдырауы салдарынан влеуметтік-экономикалық жағдайдың шиеленіскен жағдайында нарықтық реформа қиындықпен жүзеге асырылуда. Әлеуметтік-саяси жағдай влі де болса жеткілікті түрде турақты емес. Инфляция мен бағаның есуі, реформаны жүзеге асырудағы қателікгер - қылмыс, имандылықтан айырылу, масылдық сияқты влеуметтік кеселдердің қайталанып отыруы қоғамдық жағдайға жақсы всер етпей отыр. Өтпелі кезеңнің қиындықтарын бастан кешіру жвне экономика мен қоғамды реформалаудың екінші кезеңінің басты міндеттері Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә. Назарбаевтың 1997 ж. 10 қазандағы республика акгивінің жиналысында жасаған 1Қазақстанның 2030 жылға дейінгі кезеңге арналған даму стратегиясы" атты баяндамасында көрсетілген. Президент ез баяндамасында алдағы отыз жыл бойына басшылыққа алатын жеті ұзақ мерзімді мақсаттарды белгіледі: 1. Ұлттық қауіпсіздік, егеменді твуелсіздік. 2. Ішкі саяси турақтылық жвне қоғамның топтасуы. 3. Инвесициялардың жвне ішкі жинақ қаржыларының жоғары деңгейіне твн нарықтық экономиканың негізіндегі экономикалық есу. 4. Қазақстан азаматтарының денсаулығы, білімі мен жақсы турмысы. 5. Энергетикалық ресурстар. 6. Инфрақурылым, всіресе, келік пен байланыс. 7. Квсіби врі пврменді үкімет, жемқорлыққа жвне қылмыскерлікке қарсы батыл күрес.

Өтпелі кезеңдегі рухани өмір мен мәдениет. Казақстан твуелсіздік алғаннан кейін халықтардың мвдениеті мен двстүрлері қайтадан қалпына келтіріліп, даму үстінде. Халыққа білім беру, ғылым мен мвдениет ез дамуында идеологиялық даяр үлгілердің қыспағынан қутылды. Муның өзі рухани өмірдің барлық қурылымдық бвлшектері мен буындарында қалыптасқан жүйе мен бір сарындылықты жеңуге мүмкіншілік вперді. Осының арқасында көп партиялық жүйе қалыптасуының бастамасы жасалынып, "Азат", ғҚазақстан халық конгресі", "Азамат", иАлаш", ғОтан" Қазақстанның социал-демократиялық, коммунистік партиялары мен 100-ден астам қозғалыстар мен бірлестікгер дүниеге келді. Қазіргі уақытта республикада 14 саяси партиялар, 2500-ден астам үкіметтік емес үйымдар, 30-дай конфессияны қамтитын 2700 діни бірлестікгер қызмет етуде. Елде сез бен баспасез бостандығы, діни нанымға еркіндік секілді демократиялық қүндылықтар жарияланып, твуелсіз буқаралық ақпарат құралдарының жүмыс істеуі үшін жағдай жасалынды. Республикада ресми буқаралық ақпарат қуралдарымен қатар жеке газеттер мен журналдар шығарылды, телерадиостудиялар мен компаниялар жүмыс істейді. Қазіргі көзенде 11 ақпараттық агенттік, 36 телерадиокомпания мен студия жүмыс істейді. 314 газет пен 79 журнал қазақ, орыс жвне Қазақстан халықтарының басқа тілдерінде жарық көреді.

Қазақ үлты қайтадан топтаса бастады, кезінде жазықсыз қудалаудың қурбаны болған қазақ халқының тандаулы өкілдерінің есімдері қайтадан жаңғыртылып А.Байтурсыновтың Ә. Бвкейхановтың Ш. Күдайбердиевтің М. Жүтміабаевтың X. Дос№/камедовтың М. Дулатовтың Ж. Аймауытовтың М. Тынышпаевтың С. Свдуақасовтың жвне басқалардың кітаптары жарық көрді. Жер-су аттары қалпына келтірілуде, кеші-қон жвне азаматтық туралы заң қабылданып, үлттық мвдениеттің гүлденуі үшін жағдай жасалынуда.

Бірыңғай мекгептердің орнына мекгепте білім беруде плюрализм орнап келеді. Гимназиялар, лицейлер, колледждер, жеке жвне авторлық мектептер ашылып, жумыс істей бастады. 1999 ж. бастап Қазақстанның барлық мектептерін компьютерлендіру ісі басталып, "Атамура" баспасынан влемдік деңгейдегі биік талаптарға сай жаңа буын оқулықтары шығарыла бастады.

Қазақстан Республикасы Рылым академиясының қурылымы мен ғылыми ізденістерінің тақырыптары жаңа талаптарға сай келтірілуде. Ә.Х. Марғулан атындағы Археологиялық институт, Рарыштық зерттеу, Механика жвне машина зерттеу, Информатика жвне басқару, Физика-технологиялық проблемаларды зерттеу институттары жвне басқа жаңа ғылыми-зерттеу институттары үйымдастырылады. Салалық ғылым академиясының жүйесі кеңейтілуде. Қазақстан Республикасының Инжәнерлік жвне Ауыл шаруашылық академиялары жумыс істей бастады. Рылыми дврежелер тағайындау жвне ғылыми атақтар беру, диссертациялық жумыстардың сапасын бақылау үшін республика жоғарғы аттестациялық комитеті қурылды.

2000 жыл мвдениетті қорғау жылы деп жарияланып, тек осы жылы ғана 727 мвдениет нысаны, соның ішінде 463 кітапхана, 233 кпуб, 5 жаңа театр жвне 5 музей ашылды немесе жумысын қайтадан жалғастырды. 1449 кітапхана, 631 кпуб, 49 музей, 11 театр жвне 6 кинотеатр жөндеуден өткізілді. Мемлекет басшысы тарапынан мвдениет қайраткерлері ез еңбектері үшін жоғарғы бағаға ие болып, көптеген адам мемлекеттік наградалармен марапатталып, вдебиет пен енер саласының50 екіліне мелекеттік стипендия тапсырылды.

Осымен бірге Қазақстанның қазіргі заманғы ғылымы, мвдениеті мен енері бастан кешіріп отырған қиыншылықтар аз емес. Жоспарлы экономиканы нарықтық қатынастар бағытына кешіруге байланысты ендіріс келемінің қүлдырауы мвдениет мекемелерінің, халыққа білім беру мен ғылымды материалдық-техникалық жабдықтау жвне қаржымен қамтамасыз ету ісіне елеулі қиыншылықтар туғызуда. Гуманитарлық интеллигенция мен өндірістік емес саланың мамандары влеуметтік жағынан қорғалмаған болып шықты.

Тәуелсiздiк кезеңі

Тәуелсiздiк алғаннан кейiн (1991) Қазақстанда экономиканы реформалаудың бiрнеше тәсiлi қолданылды. Мемлекеттік экономикалық саясаттың базалық бағыттары мыналар болды:

1) социалистік экономикадан кейiнгi қайта құру;

2) дағдарысқа қарсы бағдарлама;

3) макроэкономикалық тұрақтандыру;

4) дүниежүзілік экономикалық дағдарысты еңсеру;

5) экономикалық өрлеудi қамтамасыз ету.

[өңдеу]Реформалар: бiрiншi кезең (1991-1992)

Бiрiншi кезең Қазақстанда социалистік экономикадан кейiнгi экономикалық жағдайдың шиеленiсiп, құлдырауымен сипатталады. Бұл 70-жылдардың аяғында КСРО экономикасы нақты секторының жаппай үдере қожырауы салдарынан туған едi, оның үстiне өзгерiске ұшыраған сыртқы және iшкi әлеуметтік-экономикалық, қоғамдық-саяси бағытта жүргiзiлген экономикалық саясат өрiстеп кете алмады.

90-жылдардың басында ҚР-ның экономикалық саясаты социалистік экономикалық жүйенi өзгертуге және ұлттық нарықтық экономиканы құруға бағытталды. Негiзгi бағыттар мыналар болды: экономиканы ырықтандыру: сыртқы реттеуiштердi енгiзу, әлеуметтік-экономикалық аяға мемлекеттiң қатысуын шектеп, қамқорлығын азайту, сыртқы экономикалық қызмет нысандарын кеңейту, сырттан инвестициялар тарту, валюталық тәртiптi тұрақтандыру; көп ұстынды экономиканың негiздерiн қалыптастыру: экономикада жекеше сектордың жұмыс iстеуi үшiн жағдай жасау, шаруашылық жүргiзушi субъектiлерге нарықтық нышандар үлгiлерiн енгiзу, кәсiпкерлiктi, шағын және орташа бизнестi дамыту, толымды нарықтық бәсекенi өрiстету үшiн жағдай жасау.

Республиканың жалпы iшкi өнiмi 1991 ж. ағымдағы бағамен — 85863,1 млн. сом., 1992 ж. — 1217689,2 сом болды. Бағаны ырықтандыру салдарынан үдей түскен инфляцияға байланысты жалпы iшкi өнiм ағымдағы бағамен 15 есе көбейдi. Тұтыну бағасының индексi 1992 ж. 3060,8%-ды құрады, мұның өзi 1991 жылмен салыстырғанда 12,4 есе (247,1%) көп. Нақты бағамен жалпы iшкi өнiм деңгейi 5,3%-ға төмендедi. 1991 жылмен салыстырғанда 1992 ж. экономиканың барлық саласы бойынша өндiрiс көлемi күрт азайды. Өнеркәсiптiк өнiмнiң құлдырау қарқыны құрылыста 40,5%-ды, саудада 17,4%-ды, көлiкте 19,4%-ды құрады. Өндiрiстiң өсуi тек ауыл шаруашылығында ғана тiркелдi. Сатып алу қабiлетiнiң тепе-теңдiгi бойынша орта есеппен жан басына шаққандағы жалпы iшкi өнiм 1991 ж. 5756 АҚШ доллары, 1992 ж. 5561 АҚШ доллары болды. 1992 ж. Қазақстанның стратегиялық дамуының алғашқы бағдарламасы — “Қазақстанның егемендi және тәуелсiз мемлекет ретiнде дамуының қалыптасу стратегиясы” қабылданды, мұнда мемлекет дамуының басым бағыттары айқындалды және экономика аясында стратегиялық мақсаттар белгiлендi, олар: бәсекеге негiзделген, экономикалық және әлеуметтік өзара байланыстардың жалпы жүйесiнде әрқайсысы өз мiндеттерiн орындайтын негiзгi меншiк нысандары (жекеше және мемлекеттік) ұштасатын және өзара байланыста болатын әлеуметтік нарықтық экономика құру; адамның экономикалық өзiн-өзi билеуi қағидатын iске асыру үшiн құқықтық және басқа жағдай жасау.