|
ТевкелевDate: 2015-10-07; view: 694. Ж.ж. Жыл Жыл Усман Кухистани. Жыл 1594 жылы Мәскеуге Тәуекел ханның елшілігін басқарып келген адам – Құл-Мұхаммед 1595 жылы Тәуекел ханға келген орыс елшілігін басқарған – В.Степанов 1640 жылы салынған бекініс – Гурьев “Кодекс куманикус” қай тілдегі шығарма? – қыпшақ ХV, ХVІІ ғасырларда Алтын Орда, Ақ Орда дәуірінде ресми әдеби тіл ретінде қолданылды – қыпшақ тілі “Жамиғат тауарих” жинағының авторы – Қ.Жалайри ХҮ ғасырда жазылған “Тарих-и-рашиди” еңбегінің авторы – Мұхаммед Хайдар Дулати 694 жылы Тәуке хан І Петр мен елші Аттилов арқылы қандай келісім жасады? – сауда байланысын күшейту 1490 жылы Азов қаласында дүниеге келген жырау – Доспамбет Есім ханның Кіші жүздегі ел басқарушы, биі болған жырау – Жиенбет Эпостық жыр – “Ер Сайын” Лиро-эпостық жыр – “Айман–Шолпан” Қазақ халқының өмірінде музыканың айрықша орын алатынын жазған сяхатшы – Якуб Қ.Жалайридің еңбегі – “Шежірелер жинағы” Қ.Жалайри “Жылнамалар жинағы” атты еңбегін орыстың қай патшасына тарту етті? – Б.Годуновқа ХVІ-ХVІІ ғасырларда қазақ-монғол қарым-қатынастарының тарихы баяндалған “Тарих” атты еңбектің авторы – Шах–Махмұд Шорас ХVІ ғасырдың 40-жылдары жазылған “Тарихи Абулхайрхани” еңбегінің авторы– Қазақ жерінің Ресей құрамынакіруінің алғышарттары 1718 жылы салынған бекініс- Семей Өскемен бекінісі салынды – 1710 жылы қазақ жүздерінің белгілі өкілдері Қарақұм маңында бас қосты.
Қазақ жасақтары 1710 жылы жүздерге жатуы бойынша ұйымдасқан Қарақұмда жоңғарларға қарсы төтеп беру мәселелері талқыланды 1718 жылы Қабанбай, Жауғашар батырлардың басшылығмен жоңғарларды жеңген жер – Аягөз өзені бойы Тәукенің мирасқоры – Қайып. 1722 жылы жоңғарлардың бар күшін қазақ жеріне жұмсауға мүмкіндік алуы – Канси өлген соң Цин империясымен қарым-қатынасын ретке келтіруі Жоңғарлардың қазақ жеріне басып кіруі – Сол заманнан “Елім-ай” әні қалды 1723 жылдан жетекші хан болып танылды Әбілқайыр 1723 ж. жоңғарлардың ығысқан Орта жүз рулары ойысқан өңір – Самарқан 1925 жылы Жоңғарлар Ташкент пен Түркістанды басып алды Жоңғарлардың мақсаты – қазақ жерін өзіне қарату Сарысу өзенінің бойында Бұланты деген жерде қазақтар жоңғарларға соққы берді. Осы жер “Қалмаққырылған” деп аталды Қалмақ қырылған шайқасы нәтижесінде Қазақстанның Солтүстік Батысы азат етілді “Қалмаққырылған” шайқасынан кейін қазақ жасақтары жиналған Қазақстанның оңтүстігіндегі тау Ордабасы Қазақ жасақтарының Ордабасына жиналу себебі – Жетісуды азат ету Аңырақай түбінде Әбілқайыр бастаған үш жүз батырлары жоңғарларға соққы берді Аңырақай шайқасынан кейін жоңғарларды толық қуып тастауға кедергі келтірген – Шыңғыс ұрпақтарының тақ үшін таласы Аңырақай шайқасы өткен жер – Балқаш көлінің оңтүстігі Жоңғарлармен соғыста көзге түскен Қанжығалы Бөгенбай Кіші жүздің Ресей құрамына кіруі 1714-1720 жылдары Ертіс өзенінің жоғарғы жағына тұрғызылған бекіністер - Жәміш, Омбы, Колбасинск, Железинск Әбілхайыр ханның өмір сүрген жылдары – Әбілхайырдың ең басты мақсаты – Ресеймен байланыс орнатып, бар күшті ойраттарға қарсы жұмылдыру (өзінің қарсыластарын әлсіретуге тырысты) Қазақ елшілігін бастап барған – С.Құндағұлұлы, Қ.Қоштайұлы Әбілхайырдың елшілігін Анна Иоанновна қабылдаған уақыт – 1731 жыл, 19-ақпан Әбілхайырдың және 29 старшынның Ресейге ант берген уақыты – 1731 жыл, 10 қазан Ант қабылдаған – Ор бекінісі
|