С) 1995 жылы 6 page

Date: 2015-10-07; view: 693.

973.1718 жылы жоѓары Ертіс бойына салынѓан әскери бекініс:Семей.

974.Орта ж‰здіњ сұлтаны, Уәлидіњ баласы Әбілманс±р д‰ниеге келген жыл?1711 жыл.

975.Қазақстанның Ресейге қосылуының басталған жылы:1731жылы

976.Кіші жүзді Ресейдің қол астына алу ұсынысын қабылдаған патша: Анна Иоанновна

977.XVIII ғ. 1 жартысында қазақтардың Ресейге қосылуын ұйымдастырушы:Әбілқайыр хан

978.Кіші жүз ханы Әбілқайырдың жұмсауымен қазақтардың Ресейге қосылуы туралы келісім жүргізген елшілер: Құндағұлұлы, Қоштайұлы

979.1731 жылы Әбілқайырды қолдап, Ресейдің қол астына кіруге ант берген Кіші жүз старшындарының саны: 29 старшын

980.1735 жылы Қазақстанның солтүстігінде өзен бойында салынған бекінісОр

981.1738 жылы Орынборда қазақ сұлтандарының съезін шақырған Орынбор комиссиясының басшысы : В.Татищев

982.Әбілқайырды 1748 жылы өлтірген: Барақ сұлтан

983.Орынбор қаласының салынуы 1743 жылы

984.1714-1720 жылы патша өкіметінің Ертіс бойына әскери бекіністер салудағы басты мақсаты: Қазақ өлкесін біртіндеп жаулап алу

985.1747 жылы Нәдір шах өлгеннен кейін Хиуа тағына отырған хан: Қайып сұлтан

986.XVIII ғ. 50 ж. Солтүстік – Шығыс Қазақстандағы ұзындығы 723 верст болатын шеп Колыван шебі

987.XVIII ғ. II ж. қазақ – орыс саудасының белгілі орталықтарыСемей, Өскемен, Бұқтырма

988.1766 жылы Әбілмәмбет ханның II Екатеринаға хат жолдау себебіТүркістан арқылы өтетін керундерді Семей Жәміш бекіністерінде шек қоймай қабылдауға рұқсат алу

989.1756 жылы қыркүйекте патша әкімшілігі Кіші Жүз қазақтарына ресми шек қойды: Жайық жағалауына мал жаюға

990.Жайық бойында қазақтарға мал жаюға патша өкіметі алғаш рет шек қойды 1756 жылы

991.1766 жылы Екатерина патшадан Түркістан арқылы өтетін ірі керуендерді Семей, Жәміш бекіністерінде қабылдауға рұқсат алған ханӘбілмәмбет

992.1731 жылы ақпан айыныњ 19 к‰ні Кіші ж‰з елшілері Анна Иоанновнаныњ қабылдауында болып талқыланған мәселе: Кіші ж‰зді империя қ±рамына қабылдау.

993.Әбілқайыр Ресейге қосылуѓа ант берді: 1731 жылы.

994.1738 жылы қазақ с±лтандарыныњ съезі шақырылды Орынборда.

995.Жоњѓар қонтайшысы Қалдан-Серенніњ Орта ж‰з бен Кіші ж‰зге жасаѓан шапқыншылыѓы болды: 1741-1742 жылдары.

996.Абылай ханныњ азан шақырѓан есімі: Әбілманс±р.

997.Абылай хан д‰ние салды: 1781 жылы.

998.Сабалақ атанѓан Абылай келіп қосылған әкесімен аѓайындас Орта ж‰здіњ ханы: Әбілмәмбет.

999.Абылай жоњѓарларѓа қарсы к‰реске белсене ат салысты:15 жасында.

1000.Анықталѓан мәліметтерге қараѓанда,1745-1759 жылдары қазақ даласы арқылы Орынборѓа жеткізілген мал басыныњ жалпы қ±ны: 1 млн. сом.

1001.1735 жылы Патшаныњ отарлық саясатына қарсы к‰реске шыққан башқ±рттардыњ қарсылықты жаныштау кезінде бас сауѓалап кµршілес Қазақстанѓа қашқандары: 50 мыњ.

1002.1741-1743 ж. Абылай сұлтан тұтқында болды:Жоңғарияның

1003.1771 ж. Орта жүздің ханы Әбілмәмбет қайтыс болғаннан кейін хан тағына отыруға тиіс мұрагер: Әбілпайыз

1004.Көзінің тірісінде үлкен абыройға ие болып,қазақ халқының есінде қазақ жерін біріктіруші ретінде қалған хан Абылай

1005.Абылайдың бас мирасқоры Уәли

1006.Бұқар жыраумен замандас Қанжығалы қарт Бөгембайды жоқтау және оның өлімін Абылайға естірту сияқты жырлары бар атақты жырау. Үмбетей.

1007.XVIIІ ғасырда шығармаларын аңызға айналған сардарлар Қабанбай мен Бөгенбай батырларға арналған халық ауыз әдебиеті көрнекті өкілдерінің бірі Ақтамберді

1008.«Орынбор тарихы» атты зерттеу еңбегінде қазақ тарихының даму кезеңдерін көрсеткен орыс ғалымы П.Рычков

1009.Е.Пугачев бастаған шаруалар көтерілісі болған жылдар: 1773-1775 жж.

1010.Е.Пугачев көтерілісіне қатысқан қазақ жүздері Кіші және Орта жүз

1011.Қазақтардың Е.Пугачев бастаған шаруалар соғысына қатысуына түрткі болған Жер мәселесі

1012.Е.Пугачевті ашық қолдап, оған қарулы топ жіберген Кіші жүз сұлтаныДосалы

1013.Е.Пугачев көтерілісінде басты күш қазақтардан құралып, басып алған бекініс Кулагин

1014.1773 жылы 17-18 қарашада Усиха өзені бойында Пугачевке жолыққан Нұралы ханның арнайы өкілі Зәбір

1015.Кіші жүз қазақтарының Е.Пугачев көтерілісіне қатысуын Нұралы хан қалай түсіндірді Қазақтардың өзіне бағынбай кетуінен

1016.Кіші жүздегі көтеріліс басшыларының бірі, Пугачев көтерілісіне қатысқан батырСырым

1017.Е.Пугачев бастаған шаруалар соғысы кезінде Кіші жүз қазақтары қатысқан ұрыстар Жайықты қоршауға, Кулагинді алуға

1018.Орта жүз қазақтарының Пугачев көтерілісі кезінде 1773 жылы қазан айында шабуыл жасау үшін жиналған бекінісі Пресногорьковск

1019.Е.Пугачев бастаған шаруалар соғысын ашық қолдаған қазақ сұлтаны Досалы

1020.С.Датұлы старшын болған ру: Байбақты

1021.1802 жыл С.Датұлы қаза болған жер Хиуа хандығы

1022.1797 жылы Барон Игельстромның ұсынысы бойынша патша үкіметі бекіткен ханАйшуақ

1023.1797 жылы 17 наурызда С.Датұлы тұтқиылдан шабуыл жасады Хан сарайына

1024.1791 жылы Кіші жүздің ханы болып сайланды Ералы

1025.С.Датұлы бастаған көтерілісі созылды:14 жылға

1026.Сырым Датұлы көтерілісінің нәтижесіҚазақтарға Жайықтың оң жағынан өтуге рұқсат етілді

1027.1797 жылы Сырым Датұлын қудалаған Кіші жүз билеушісі: Қаратай

1028.Орынбор әкімшілігінің Сырымды өзіне тарту үшін жасаған әрекеті Айшуақ бастаған «Хан кеңесін» құрды

1029.Кіші жүзде хандық билікті жойып, отаршылдықты күшейту туралы реформаның жобасын дайындаған барон Игельстром

1030.Бөкей Ордасының территориясы Еділ мен Жайықтың аралығы

1031.Ішкі Ордадағы хан сарайы орналасты: Жасқұста

1032.Ішкі Ордада «Хандық кеңес» құрылған жыл 1827 жыл

1033.1836-1838 жылдары Бөкей Ордасында болған көтерілістің басты қозғаушы күшішаруалар

1034.ХІХ ғасырдың І жартысында Кіші жүздің территориясы қамтыған алқап 850 000 шақырым

1035.Бөкей Ордасында болған көтерілістің мақсаты айқын көрінеді: Махамбеттің өлеңдерінде

1036.1836-1838 жылдары көтеріліс бойынша сот жазалау ісін басқарғанполковник Геке

1037.Исатай көтерілісін тездетіп басуға әсер еткен жағдай Кенесары қозғалысының Кіші жүзді шарпуы

1038.Патша үкіметінің Исатайды ұстап берушіге белгіленген сыйдың мөлшері 1000 сом

1039.1837 жылы қазанның 15 де Исатай мен Махамбет бастаған қол Теректіқұмда кімнің ауылын ойрандады Балқы бидің

1040.Бөкей Ордасындағы 1842 жылғы көтерілістің басшылары А.Қошайұлы мен Л.Мантайұлы

1041.Ішкі Бµкей ордасындаѓы ±лт азаттық кµтеріліс созылды: 2 жылѓа.

1042.1836-1838 жылдардағы Ішкі Бөкей ордасындағы көтерілістің басшыларының бірі Исатай Тайманұлы қаза тапты:1838 жылы.

1043.Махамбет пен Исатай бастаған шаруалар көтерілісі қай ғасырда болды? ХІХ ѓасырдыњ І-ші жартысында.

1044.Кенесары Қасым±лы бастаѓан кµтеріліс жылдары: 1837-1847 жылдары.

1045.Кенесары Қасым±лы бастаѓан ±лт азаттық кµтеріліс созылды: 10 жылѓа.

1046.Кенесары қырѓыз манаптарыныњ қолынан қаза тапты: 1836 жылы.

1047.Кенесары кµтерілісініњ басты қозѓаушы к‰ші: Қазақ шаруалары.

1048.Кенесары Қасым±лыұлының атасы: Абылай.

1049.1836 жылы Кенесарының ағасы Саржан өлтіруге бұйрық берген хан: Қоқан ханы

1050.К.Қасымұлы бастаған көтеріліс Қазақстанның қай өңірін қамтыды Үш жүзді

1051.Кенесары көтерілісіне қатысқан сұлтан, би, старшындар саны 80 нен астам

1052.1845 жылы Кенесары ауылына келген патша елшілері Долгов пен поручик Герн

1053.Кенесары және оның Қоқанға қарсы күресін қолдаған Ұлы жүз батырлары Тайшыбек, Саурық, Сұраншы

1054.Кенесарының соңғы шайқасы өткен жер 1847 жылы Майтөбеде

1055.ХІХ ғасырдың 20-30 жылдарында Сыр өзені бойында бекініс тұрғызған мемлекет:Хиуа хандығы

1056.Кенесары әскерінің жеке отрядын басқарған белгілі батыр, Амангелдінің атасы Иман батыр

1057.Көтеріліс барысында Кенесарыға одақ жасауды ұсынған хан Қоқан ханы

1058.Кенесары билер сотын жойып, оның орнына енгізді хандық сотты

1059.Кенесары хандық билікті қолына алған жыл: 1841 жылы

1060.Кенесары Қасымұлы ерекше көңіл бөлген шаруашылық саласы: егіншілік

1061.Кенесары Қасымұлы көтерілісінің негізгі мақсаттарының біріПатша өкіметінің қазақ жерін отарлауын тежеу

1062.Сыр бойы қазақтарының XIX ғасырдың 50 жылғы азаттық күресін басқарған Ж.Нұрмұхамедұлы

1063.Ж.Нұрмұхамедұлы бастаған Сыр қазақтарының Хиуа бекінісін талқандаған жыл 1843 жыл

1064.XIX ғасырдың 50 жылдарында Арал теңізінің солтүстік жағалауында көтерілісті бастаған Есет батыр

1065.Есет Көтібарұлы бастаған көтерілісті басуға қатысқан сұлтан: Арыстан Жантөреұлы

1066.Кіші ж‰здегі хандық билік жойылды: 1824 жылы.

1067.1822 ережеге сай аѓа с±лтандар сайланды: ‡ш жылға.

1068.1868-1869 жылдардағы қазақ шаруаларының көтерілісі болған облыстар: Орал, Торғай

1069.XIX ғасырдың ІІ жартысында «Уақытша ережеге» сәйкес енгізілген міндетті салықШаңырақ салығы

1070.XIX ғасырдың 60 жылдарында «Уақытша Ереже» бойынша шаңырақ салығының мөлшері көбейді: 1 сомнан 3 сомға дейін

1071.1869 жылы көтерілісшілер 20000 қолмен фон Штемпельдің әскеріне шабуыл жасаған жер: Жамансай көлі маңында

1072.1869 жылы наурыз, маусым айларында көтерілісшілер феодалдық топтарға қарсы жасаған шабуылдарының саны:41

1073.1870 жылы Маңғыстау көтерілісі кезінде қазақ шаруаларының рухын көтерген оқиға: Подполковник Рукиннің отрядының талқандалуы

1074.1870 жылғы Маңғыстау көтерілісінің жеңілуіне байланысты Хиуа хандығына көшіп кеткен адай қазақтары шаңырақтарының саны: 3000

1075.1870 жылғы Маңғыстау көтерілісінің ерекшелігі Қазақ жалдамалы жұмысшыларының қатысуы

1076.1870 жылы мамырда Маңғыстаудағы көтерілісті басу үшін қосымша жазалаушы келді: Кавказдан

1077.1870 жылы Маңғыстауда болған көтерілістің антифеодалдық сипатының әлсіз болу себебі:Адайлықтардың арасында рулық-патриархалдық құбылыстар сақталып қалды

1078.«Бұларды келістіріп жазалау керек» деген соғыс министрі Милютиннің сөзі аталған көтеріліске қатысты айтылды: Маңғыстау көтерілісі

1079.XIX ғасырдың І жартысында Қазақстан экономикасындағы ірі өзгеріс Жергілікті өнеркәсіп пен кәсіпшіліктің пайда болуы

1080.Тау-кен өндірісіне жұмысқа жалданған кедей қазақ-орыс еңбекшілері аталды: Жатақтар

1081.Қазақ жеріндегі тұңғыш сауда жәрмеңкесі Бөкей ордасында ашылды1832 жылы

1082.1822 жылы «Сібір қазақтарының Жарғысының» басты мақсаты: Әкімшілік, сот, саяси жағынан басқаруды өзгерту

1083.«Сібір қазақтарының Ережесі» бойынша мұрагерлік жолмен тағайындалды: Болыс сұлтаны

1084.1822 жылғы «Сібір қазақтарының Ережесі» бойынша 12 класқа жататын шенеуніктерге теңелдіБолыс сұлтандар

1085.«Сібір қазақтарының Ереже» бойынша ауыл 50-70 шаңырақтан

1086.«Сібір қазақтарының Ереже» бойынша болысқа кіретін ауыл саны: 10-12 ауыл

1087.«Сібір қазақтарының Ереже» бойынша аға сұлтанды сайлаушылар Тек сұлтандар

1088.1822 жылғы «Жарғы» бойынша қылмыстық істер қаралатын орган: округтік приказ

1089.1822 жылғы «Сібір қазақтарының Ережесі» бойынша аға сұлтанға 10 жылғы еңбегі үшін берілген атақ:Дворян

1090.Бөкей Ордасында хандық билік сақталды: 1845 жылға дейін

1091. «Орынбор қазақтарының Жарғысы» шықты 1824 жылы

1092.ХІХ ғасырдың 60-жылдарында қазақтардың басқару жүйесін өзгерту үшін құрылған комиссия басшысы: И.И.Бутков

1093.П.Безактың отставкаға кетуіне байланысты оның орнына Н.А.Крыжановский тағайындалды:1864 жылы

1094.1867 ж.11 шілдеде ІІ Александр патша бекіткен ереже: «Сырдария мен Жетісу облыстарын басқару туралы ереже»

1095.Қазақстанды билеуді халықтың өзін-өзі басқару негізінде қайта құруды талап еткен: Ш.Уәлиханов

1096.1867-1868 жж. Реформа бойынша Ақмола облысына енген уездер: Көкшетау, Омбы, Петропавл

1097.1867-1868 жж. Реформа бойынша уездер аймақтық принципке негізделіп бөліндіболысқа.

1098.1867-1868 жж. ереже бойынша 100-200 шаңырақтың атауы:ауыл.

1099.XIX ғасырдың 60 жылдарында Қазақ жерін басқару жүйесін өзгерту үшін құрылған «Дала комиссиясын» басқарған Ф.Гирс

1100.1865 жылы 5 маусымда ІІ Александрдың бұйрығымен жүзеге асырылған Қазақ жерін зерттеу сұрақтарын дайындау

1101.Әкімшілік басқару жүйесіне өз пікірлерін ұсынған қазақтың ағартушы-ғалымы:Ш.Уалиханов

1102. «Сырдария мен Жетісу облыстарын басқару» туралы Ереже бекітілген жыл: 1867 ж. 11 шілде

1103.«Орынбор және батыс Сібір генерал-губернаторлығындағы Дала облыстарын басқару туралы уақытша Ереже бекітілген жыл1868 жылы 21 қазан

1104.1867-1868 жж. реформаларға сәйкес, әскери-губернаторлар басқардыОблысты

1105.1867-1868 жылғы «Ережелерге» сәйкес әр болыстың құрамындағы ауылдардың ішіндегі шаңырақ саны: 100-200

1106.1867-1868 жылғы «Ережелер» бойынша сот жүйесінің ең төменгі буыны Билер мен қазылар соты

1107.1867-1868 жылғы «Ережелер» бойынша сот жүйесінің ең төменгі буыны – билер мен қазылар сотын бекіткен Әскери губернатор

1108.1867-1868 жылғы «Ережелердің» ең басты ауыртпалықтары Қазақ жері Ресей үкіметінің меншігі болып жарияланды

1109.1867-1868 жылдары бойынша облыстық басқармалары мынадай бөлімнен тұрдыШаруашылық, сот, жарлықты іске асыру

1110.1867-1868 жылғы «Ереже» бойынша салықтан босатылғандар: Шыңғыс тұқымдары

1111.1867-1868 жылғы «Ереже» бойынша Қазақстанда отырықшы елді мекендерде басқару билігі ақсақалдар қолына берілген облыс: Сырдария

1112.1867-1868 жылғы «Ережеден» кейін Қазақстанның Закаспий облысына өткен жері Маңғыстау приставтығы

1113.1867-1868 жылғы «Ережелерге» сәйкес Иранмен, Қытаймен дипломатиялық келіссөз жүргізуге рұқсат берген әкімшілік Түркістан генерал-губернаторлығы

1114.1867-1868 жылғы «Ережелерге» сәйкес қазылар соты сақталған аймақ Сырдария облысы

1115.1867-1868 жылғы «Ереже» бойынша облыстар бөлінген әкімшілік буыныУезд

1116.XIX ғасырдың 60 жылдары қазақ өлкесін реформалауға байланысты Ш.Уалиханов айтқан пікір Халықтың өзін-өзі басқару негізінде қайта құруды талап етті

1117.1872 жылдан бастап Бөкей Ордасының жері қараған әкімшілік аймақАстрахань губерниясы

1118.1867-1868 жылғы «Ереже» бойынша Ақмола, Семей облыстары кіретін генерал-губернаторлық Батыс-Сібір

1119.1867-1868 жылғы Ережеге сәйкес уезд бастығын тағайындайтын басшы генерал-губернатор

1120.XIX ғасырдың 60 жылдарында И.И.Бутков ұсынған жоба бойынша қазақ өлкесі мынадай облыстарға бөлінуі тиіс болатын Батыс, Шығыс

1121.Г.А.Колпаковскийдің ұсынысымен «Жетісуда шаруаларды қоныстандыру туралы» Ереже қабылданған жыл: 1868 жылы

1122.1883 жылдан бастап Жетісуда жаңадан қоныс аударушы шаруаларға берілген жеңілдік: Салықтардан үш жылға босатылды

1123.«Шаруалардың Жетісуға қоныс аударуы туралы уақытша ережені» қабылдауға ұсыныс жасады: Колпаковский

1124.ХІХ ғасырдың ІІ жартысында қоныс аударушылардың басты бөлігі қоныстанған өлке Жетісу

1125.1884-98 жылдары Шымкент, Ташкент, Әулиеата уездерінде құрылған орыс-қазақ қоныстарының саны 37

1126.ХІХ ғасырдағы көшпелі қазақтарда отырықшылықтың кең тарауына себепші болған Орыс, украин шаруаларының қоныстануы

1127.Хиуа ханы Мұхамед-Рахымның қазақтарға жасаған жойқын шабуылы1820 жылы

1128.Хиуа ханы қаңыратып кеткен қазақ ауылдарының саны 2000 жуық ауыл

1129.1817 жылы Сүйік Абылайханұлының патша үкіметіне жасаған мәлімдемесі Қарамағындағы рулардың Ресей құрамына өтуді қалауы

1130.1821 жылы Орта Азия хандықтарына қарсы Ұлы Жүздегі шаруалар көтерілісін басқарғанТентектөре батыр

1131.Ресей бодандығын 1817 жылы бірінші болып қабылдаған Ұлы жүздің руы Жалайыр

1132.Қапал бекінісі салынды 1847 жылы

1133.Ұлы Жүзді басқаратын пристав тағайындалған жыл: 1848 жылы

1134.1825 жылы өз жерлерінде сыртқы округ ашуға келісім берген Ұлы Жүздің руыҮйсін

1135.Ресейдің экономикалық және саяси мү дделеріне орай көз тіккен аймақтары Жетісу мен Іле өңірі

1136.Қаскелең өзені бойындағы Қоқан хандығының бекінісі Таушүбек

1137.Ұлы Жүздегі Қоқан хандығының тірегі Таушүбек бекінісін орыс әскерлерінің қантөгіссіз басып алған жылы 1851 жылы 7 шілде

1138.1853 жылы Ресейдің қол астына алынған қоқандықтардың бекінісі Ақмешіт

1139.1854 жылы көктемде құрылған бекінісВерный

1140.Ұлы Жүздің приставтығы Қапалдан Верныйға ауыстырылған жыл 1855 жыл

1141.ХІХ ғасрдың 60 жылдары Верныйда тұрған ғалым, саяхатшы Ш.Уалиханов

1142.Кенесарының баласы Сыздық бастаған топ қарсы күресті: Ресей патшасына

1143.1860 жылы 19-21 қазанда қоқандықтар мен орыс әскерлері шайқасқан жер Ұзынағаш

1144.1860 жылғы Ұзынағаш шайқасының тарихи маңызыЖетісудың Қоқан езгісінен құтылуына ықпал етті

1145.Верный бекінісінің негізін қалаған отрядты басқарған М.Перемышельский

1146.Ресейден Верныйға қоныс аударушылар арасында аталған облыстан шыққандар басым болды: Воронеж облысы

1147.ХІХ ғасырдың 50-60 жылдары Орта Азия үшін Ресейдің басты бәсекелесі Англия

1148.1864 жылы көктемде Ресей үкіметі басып алған бекініс Түркістан

1149.Орта Азияның ірі саяси экономикалық орталығы Ташкентті орыс әскерлерінің басып алған жылы 1865 жыл

1150.1866 жылдың басында орыс әскерлері басып алған Орта Азия хандығы Бұқар хандығы

1151.1868 жылы қаңтар айында келісім бойынша Қоқан хандығына қарасты жерлер аталмыш генерал-губернаторлыққа бағындырылды: Түркістан

1152.1859 жылы Ұлы жүз бен Қырғыз елінің солтүстік шекарасына тұрғызылған бекініс: Кәстек

1153.Ресей үкіметінің Әулиеата, Түркістан бекіністерін басып алды: 1864 жылы

1154.1863 жылы Ресейдің құрамына енген бестаңбалы рудың саны: 5 мың шаңырақ

1155.Орыс әскерлеріне қарсы Бұхар хандығымен одақ жасауға тырысқан Қоқан билеушісі: Әлімқұл

1156.1866 жылы Бұхар хандығының солтүстігіндегі қазақтар өзбектермен қатар билігін мойындады:Ресейдің

1157.Наполеон армиясымен соғыста ерекше рөл атқарған әскер: атты әскер

1158.1804-1815 жылдары атты әскер үшін Бөкей ордасынан сатып алынған жылқы саны: 48 мыңға жуық

1159.Соғыс қарсаңында Орынбор губерниясында құрылған полктердің саны: 40 кавалериалық полк.

1160.1812 жылы шілденің 6-ы күні Ресейде манифест-үндеу қабылдаған: І Александр

1161.1812 жылғы Отан соғысы кезінде қазақ елі арасында орыс халқын қолдап, жауға қарсы күш жұмылдыруға шақырған: Б.Тілекұлы

1162.1812 жылғы Отан соғысы кезінде елтон тұз өндірушілерінің батыс майданға жөнелткен тұз мөлшері: бір миллион пұт.

1163.1812 жылы Ертіс шебінің полктері қатысқан қанды шайқас: Бородино түбіндегі