Млн адам 3 page

Date: 2015-10-07; view: 1355.

22. Қазақстан ғылымының қалыптасқан кезеңі: 1920-1930 жж.

23. 1920-1930 жылдары Қазақстанды ғылыми тұрғыда зерттеу үшін құрылған қоғам: «Қазақстанды зерттеу қоғамы»

* Қазақстанның тарихын. Этнологиясын, экономикасын зерттеудің нәтижесінде және жаратылыстану ғылымының ірі ортылығына айналды.

24. 1926 жылы ежелгі Тарза қаласының орнында археологиялық қазба жұмыстарын жүргізген ғалым: Массон.

25. КСРО ғылым академиясының кешенді экспедициясы бүкіл Қазақстан аумағында статистикалық- экономикалық, топырақ- ботаникалық, геологиялық, гидрогеологиялық зерттеу жұмыстарын жүргізді: 1926-1927 жж. КСРО Ғылым академиясының кешенді экспедициясы

26. КСРО Ғылым академиясының Қазақстандағы базасы құрылды: 1932 жыл.

27. 1932 жылы құрылған КСРО Ғылым академиясының Қазақстандағы базасындағы алғашқы ғылыми секторлар: Зоология және ботаника.

28.КСРО Ғылым академиясының Қазақстандағы базасына геология және тарих секторлары және құрамында қазақ тілі мен әдебиеті, халық шаруашылығы секторлары бар Қазақ ұлттық өнер ғылыми зерттеулер институты қосылды: 1935 жылы.

29. ХХ ғасырдың 20-30 жылдарында Қазақстан ғылымының штабын басқарған кеңестік ірі түрколог, академик: А.Н.Самойлович

30. Қазақстандағы ғылыми дамудың негізі бағыттарын белгілеуге қатысқан КСРО Ғылым академиясының президенті болған: С.Н.Вавилов, Комаров

* Қазақстандағы ғылыми дамудың негізі бағыттарын белгілеуге белсене қатысқан аса көрнекті геолог- ғалым, академик- А.Д.Архангельский

31. 1935 жылы бірінші бөлімі жарық көрген «Қазақстанның көне заманнан бергі тарихы» еңбегінің авторы: С.Асфендияров.

32. Соғыс қарсаңында Қазақстанның 57 ғылыми мекемесінде еңбек еткен ғалым саны: 1700- ден астам

* N N Q 11928- тұңғыш педагогигалық институт.

2. 1929 жылы –Алматы зоотехникалық –малдәрігерлік институты

3. 1930 жыл- Қазақтың ауылшаруашылық институты

4. 1931 жыл- Алматы медицина институты

5. 1934 жыл- С.М.Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университеті.

6. 1934 жыл- Қазақ кен- металлургия институты.

Әдебиет пен өнер.

33.1913 жылы «Шолпан» атты алғашқы жыр жинағы жарық көрген белгілі ақын: М.Жұмабаев.

34. Мағжан Жұмабаевтің эпостық құлашпен жазылған, жоңғар шапқыншылығы кезіндегі тарихи оқиғаны суреттейтін дастаны: «Батыр Баян»

* Мағжан Жұмабаевтің дастандары:«Ертегі», «Қолыбайдың қобызы», «Жүсіпхан».

35. 1920- 1930 жылдары қазақ әдебиетінің туын ұстап, Абай дәстүрін жалғастырып, шығармалары арқылы поэззияның серпін берген ақын- жазушы: С.Сейфуллин

36. С.Сейфуллиннің қазақ халқының 1916 жылғы ұлт- азаттық қозғалысына, Ақпан және Қазан төнкерістеріне. Азамат соғысына қатысуын шынайы тұрғыда бейнелеген тарихи романы: «Тар жол, тайғақ кешу»

37. Сәкен Сейфуллиннің 1927 жылы шыққан «Тар жол, тайғақ кешу» атты тарихи романында қазақтардың қатысуын суреттейтін тарихи оқиғалардың бірі: Ақпан революциясы

38. 1920- 1930 жылдары қазақ кеңестік әдебиетіне қосылған С.Сейфуллиннің үздік шығармасы: «Көкшетау»

* С.Мұқанов- «Сұлушаш», «Жұмбақ жалау»; І.Жансігүров- «Құлагер»; И.Байзақов- «Құралай сұлу»; Б.Майлин- «Азамат Азаматыч»; Ж.Аймауытов- «Қартқожа»; С.Ерубаев- «Менің құрдастарым»; Ғ.Мұстафин- «Өмір мен өлім»

39. 1920- 1930 жылдары қазақ әдебиетшілерінің қатарына қосылған дарынды жастар: Ж.Саин, Қ.Аманжолов

* А.Сәрсенбаев, А.Жұмағалиев, Ә.Тәжібаев, К.Бекхожин, Ж.Сыздықов, Д.Әбілев

40. ХХ ғасырдың бірінші жартысында төнкеріс, кеңестік Отан, бостандық, адамгершілік, махаббат туралы жан тебірентерлік өлеңдер мен дастандар жазған көрнекті қазақ ақыны: Н.Байғанин, Ш.Қашқарбайұлы, И.Байзақов, Ж.Жабаев.

41. ХХ ғасырдың бірінші жартысында кеңінен мәлім болған «Ащы өзек» және «Өшпенділік» романдарының авторы: И.П.Шухов

42. Гетенің, Гейненің, М.Горькийдің , В.Ивановтың, Д.Мамин- Сибиряктың шығармаларын қазақ тіліне аударған: М.Жұмабаев.

43. И.А.Крыловтың шығармаларын қазақ тіліне аударған : А.Байтұрсынұлы.

44. М.Ю. Лермонтовтың, А.С.Пушкиннің, Ф.Шиллердің, Ғ.Тоқайдың шығармаларын және пролетарлық әнұран «Интернационалды» қазақ тіліне аударған белгілі ақын: Ж.Аймауытов

45. Революцияға дейінгі қазақ зиялылар өкілдерінің бірі, шебер аудармашы:Ә. Бөкейханов.

46. 1930 жылдары қазақ әдебиетінің дамуыа орасан зор зиянын тигізген қасіретті оқиға: сталиндік жазалаулр

47. «Қырғыз (қазақ) халқының 1000 әні» және «Қазақ халқының 500 әні мен күйі» деген жинақтар жариялаған этнограф, сазгер: А.В.Затаевич

48. А.В.Затаевичке Қазақстанның халық әртісі атағы берілді: 1932 жылы.

* N N Q *М.Горький мен Роллан Затаевичті өнердегі еңбегі үшін «маржан іздеуші» деп атады.

49. Мыңжылдық мәдениетінің аса құнда ескерткіші деп бағалаған «Қазақтың 1000 әні» атты еңбектің авторы кеңестік музыкатанушы ғалым: Б.Ф.Асафьев.

50. 1922 жылы халық жыршылары бәйгесі өткізілген қала: Қарқаралыда

51. 1925 жылы Париж қаласында өткен дүниежүзілік қолданбалы өнер көрмесінің және 1927 жылы Майндағы Франкфурте өткен дүниежүзілік музыка көрмесінің концерттеріне қатысып, ән салған қазақ халқының әйгілі әншісі: Әміре Қашаубаев(1888-1934жж.)

52. 1926 жылы қаңтарда Қызылорда қаласында ашылған мәдени мекеме: ұлттық қазақ театры

53. 1926 жылы Қызылорда қаласында ашылған тұңғыш қазақ театрының алғашқы басшысы, дарынды режиссер: Жұмат Шанин

54. 1926 жылы Қызылордада ашылған ұлттық қазақ театрында алғаш қойылған пьеса: М.Әуезовтың «Еңлік- Кебек»

55.Ұлттық қазақ театрына көптеген шығармашылық жетістіктері үшін 1937 жылы үкімет тарапынан берілген атақ: Қазақ академиялық драма театры.

56. 1930 жылдары театрлар ашылған Қазақстан қалалары: Семей, Ақтөбе, Шымкент, Петропавл, Қарағанды.

57. Алматы қаласында ұйғыр музыкалық –драма театры ашылды: 1933 жылы.

58. 1937 жылы корей театры ұйымдастырылған қала: Қызылорда

59. Қазақ мемлекеттік муызка театры ашылды: 1934 жылы қаңтар

60. 1934 жылы Құрманғазы атындағы Қазақ мемлекеттік оркестрін құрған белгілі сазгер: А.Жұбанов

61. Жамбыл атындағы Қазақ мемлекеттік филармониясы ашылды: 1936 жылы

62. 1936 жылғы мамыр айында Мәскеуде өткен қазақ өнерінің алғашқы онкүндігіне көрсетілген опера: «Қыз Жібек», «Жалбыр»

63. 1936 жылы Мәскеуде өткен қазақ өнерінің онкүндігіне КСРО халық әртісі құрметті атағына ие болған әйгілі әнші: Күләш Бәйсейітова.

* N N Q *Қазақтрдан ең алғаш КСРО Халқы әртісі атанды: К.Бәйсейітова (1912- 1957 жылы)

64. Қазақстан кино өнері бастау алатын кезең: 1930 жылы

65.Қазақстанда хроникалы фильмдер студиясы ұйымдастырылды: 1934 ж

66. 1938 жылы қазақтың алғашқы дыбысты фильмі «Амангелді» кинокартинасын жасаған киностудия:Ленфильм

* Дыбыссыз көркем фильмдер : «Дала әндері», «Жұт», «Қаратау құпиясы»

*Деректі фильмдер- «Жайлауда», «Түрксіб»

67. 1930 жылы республикадағы бұқаралық кітапханалар саны: 290

* 1939 жылы бұқаралық кітапханалардың саны 3 304- ке жетті.

68. А.Пушкин атындағы Мемлекеттік көпшілік кітапхана (қазіргі Ұлттық кітапхана) ашылды: 1939

69. П.Г.Хлудовтың талантты шәкірттерінің бірі, қазақтың белгілі суретшісі: Ә.Қастеев

* 1920 -1930 жылдары мәдениет саласында күрделі, қайшылықатрға толы құбылыстар орын алды. Мәдениетті жасау және мәдениетке залал келтіру бір мезгілде қатар жүрді. Жаппай идеологияландыру халық мәдениетіне зор нұсқан келтірді.

*--- Р S Н: 1. Е.Брусиловскийдің опералары: «Қыз Жібек», «Ер Тарғын», «Жалбыр»

2. В.Верещагиннің Орта Азияның тұрмысы мен өмірі тақырыбына ранлаған картиналары: «Темір қақпасы», «Апиыншылар», «Басыбайлы баланы сату», «Ауыр жаралы», «Көмусіз қалған».

3. Ескі Алматының алғашқы суретшісі: А.П.Зенков (1863-1936)

4. Драматургия: М.Әуезов: «Айман Шолпан», «Түнгі Сарын»; Б.Майлин «Жалбыр»; Ғ.Мүсірепов: «Қыз Жібек», «Қозы Көрпеш –Баян сұлу»; Ж.Аймауытов: «Маңсапқорлар», «Ел қорғаны»

ІІ. Ұлы Отан соғысы жылдарындағы ғылым мен мәдениет.

70. Қ.И.Сәтбаевқа Жезқазған мыс кен орындарына сіңірген еңбегі үшін мемлекеттік сыйлық берілді: 1942 жылы.

71. Қазақ КСР Ғылым академиясы ашылды: 1946 жылы 1 маусым

*--- Р S Н: Қазақстан Ғылым академиясын құруда, ғылыми жұмыстардыңғ ұйымдастырылуына көмектескен көрнекті орыс ғалымы; Панкратова.

72. Ұлы Отан соғысы жылдарында Алматы қалсында ашылған жоғарғы оқу орны: мемлекеттік шет тілдер педагогика институты

73. Ұлы Отан соғысы жылдары Қазақстанда ашылған жоғарғы оқу орны: Шымкент технология институты

* Қазақ мемлекеттік консерваториясы, Қазақ мемлекеттік педагогика институты, Дене шынықтыру институты ашылды.

74. Ұлы Отан соғысы жылдары Алматыға Мәскеуден көшіріліп орналасытрылған жоғарғы оқу орны: Мәскеу авиация институты.

Соғыс жылдарында Украинадан Алматыға орналастырылған ғылыми зерттеу институты Физика-механика институты

* ҰОС кезінде Қазақстанға көшіріліп әкелнген Мәскеу авиация институты, Мәскеу түті металдар мен алтын институты, Киев және Харьков біріккен мемлекеттік университеті білікті кадрлар даярлап шықты.

75. Ұлы Отан соғысы жылдарыда жазылған Сәбит Мұқановтың повесі: «Өмір мектебі»

* Ғ.Мүсірепов- «Қазақ солдаты»; Ғ.Мұстафин: «Шығынақ»; Ә.Әбішев- «Жас түлектер»

76. Қазақстанның Ұлы Отан соғысына қатысқан ақын- жазушылар саны: 100- ге жуық

77. Ұлы Отан соғысы кезінде әдебиетте публицистикалық мақаллары елеулі құбылыс болған майдангер- офицер: Баубек Бұлқышев.

Ұлы Отан соғысы кезінде майданда жүріп жалынды жырлар жазған майдангер ақын Қ.Аманжолов

78. ҰОС кезінде көшіріліп әкелінген «Мосфильм», «Ленфильм» киностудиялары мен Алматы киностудиясы негізінде көркем фильмдердің біріккен орталық киностудиясы ұйымдастырылды: 1941 жылы

*--- Р S Н:Бұл жерде: С.Эйзенштейн, Л.Трауберг, С.Юткевич, Ф.Эрмлер, Н.Черкаосв, М.Жаров, Орлова жұмыс істеді

79. Ұлы Отан соғысы жылдарында түсірілген кино- картина: «Абай әндері»

* «8- гвардиялық», «Жауынгер ұлы», «Қазақ киноконцерті- майданға», «Саған майдан» картиналары түсірілді.

*--- Р S Н: ОларМ.Әуезов, Ғ.Мүсірепов, Ә.Тәжібаевтің қатысуымен түсірілді.

80. 1942-1944 жылдары Қазақстанға майданнан келген делегациялар: 22 (*Кеңес адамдарының жеңіске деген сенімін күшейтті)

1940 ЖЫЛДАРДЫҢ ЕКІНШІ ЖАРТЫСЫНАН 1960 ЖЫЛДАРДЫҢ ОРТАСЫНА ДЕЙІНГІ ҚАЗАҚСТАН

І. Қоғамдық- саяси өмір.

ІІ. Республика өнеркәсібі мен ауыл шаруашылығы

І. Қоғамдық- саяси өмір.

1.Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін жоғарыдан төмен қарай, иерархиялықы –пирамидалық құрылымға айналған ұйым: Кеңес Одағының Коммунистік Партиясы(КОКП)

2. Кеңес қоғамында жетекші рөл атқарған: КОКП

3. КСРО- да қоғам дамуының барлық мәселелері талқыланды: Компартияның съездері мен пленумдарында.

* Партия жиындарына қаулы- қарарлар, шешімдер тек бір ауыздан қабылданды. Онда белгілі бір мәселе төңірегіне адамдардың пікір айтуына , қарсы шығуына , қалыс қалуына мүмкінді болмады.

4. Жұмабай Шаяхметов Қазақстан К(б)П Орталық Комитетінің бірінші хатшысы болып сайланды: 1949 жылы

5. Жұмабай Шаяхметовтың республиканың басқарға жылдары: 1949- 1954 жж.

6. 1950 жылы респбликадағы коммунистердің саны: 58 920 адам

7. 1960 жылы республикадағы коммунистердің саны: 345 115 адам

8. Республиканың жоғарғы мемлекеттік билік органы: Қазақ Кеңес Социалистік Респубиканың Жоғарғы Кеңесі

9. КСРО кезінде жергілікті өкімет билігі қолында болды: еңбекшілер депутаттарының Атқару комитеттерінің

10. 1947 жылы екінші сайланғанҚазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің құрамында: 300 депутат

11. Үшінші сайланғанҚазақ КСР Жоғарғы Кеңесінінің құрамында: 400 депутат

12. 1955 жылы төртінші сайланған Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінінің құрамында: 450 депутат

13. 1940 жылы Қазақстан кәсіпшілер одақтары: 1 млн- нан астам еңбекшілерді біріктірді

* 1963 жылы 3 млн 281 мың адамға жетті. Бұл жұмыс істейтіндердің 89%болатын.

14. Соғыстан кейінгі жылдары санаторийлер мен демалыс үйлері, мәдени мекемелер – кітапханалар. Клубтар берілді: Кәсіподақтарға

15. Қазақстан кәсіподақтарының республикалық І конференциясы өтті: 1948 жылы

16. 1950 жылдары Қазақстан комсомолы салынуын қамқолрлыққа алған объектілердің бірі: Соколов- Сарыбай кең байыту комбинаты.

* Өскемен су электр станциясы, Қазақстан магниткасы, т.б. объектілер

* Соғыстан кейін Қазақстан комсомолы қамқорлығына алды: Сталинград трактор зауыты.

17. 1951 жылдан 1960 жылға дейінгі аралықта республикадағы комсомол мүшелерінің саны: 760 мың

18. Жастар ұйымы мен балалардың коммунистік құрылымы: пионер ұйымы

19. Пионер ұйының жұмысына бақылау жүргізген : Комсомол ұйымы

* КСРО Министрлер Кеңесінің 1955жылғы мамыр айындағы қаулысы бойынша Одақтас республикалардың халық шаруашылығын жоспарлау және қаржы бөлу тәртібі өзгертілді.

20. 1954 -1956 жылдарда одақтық органдардың қарауынан республиканың қарауына өткен кәсіпорындарының саны: 144

21. Одақтас республикалар әділет органдарының басшылық жасау, сот құрылымын анықтау, азаматтық, қылмыстық, кодекстерді бекіту істерімен айналыса алатын болды: 1956- 1958жж.

22. Қазақстандағы ұлт зиялалыларын құдалаудың жаңа толқынына жол ашқан БК(б)П Орталық Комитетінің 1946 жылғы қаулысы: «Звезда», «Ленинград» журналдары туралы

23. БК(б)П ОрталықКомитетінің «Звезда», «Ленинград»журналдары туралы қаулысы жарық көрді: 1946 жылы

24. Қазақстан К(б)П Орталық Комитетінің «Қазақ КСР Ғылым академиясының Тіл және әдебиет институтының жұмысындағы өрескел қателіктер туралы» қаулысы жарық көрді: 1947 жылы

25. Қазақстан К(б)П Орталық Комитетінің 1947 жылғы «Қазақ КСР Ғылым академиясының Тіл және әдебиет институтының жұмысындағы өрескел қателіктер туралы» қауысы бойынша зерттеуге шек қойылды: қазақ халқының Қазан төнкерісіне дейінгі кезеңді, әсіресе ХХ ғасырдың басындағы рухани мәдениетті.

26. Мәскеуде «Дәрігерлер ісі», Ленинградта «Ленинград ісі» деп аталатын саяси күйрету шаралары жүріп жатқан кезде, Қазақстанда қолға алынған іс: «Бекмаханов ісі»

27. 1943 жылы Алматыда жарық көрген «Қазақ КСР тарихы» атты көлемді еңбектің авторларының бірі: Ермұхан Бекмаханов

Е.Бекмаханов шығармасындағы көтеріліс басшысы: К.Қасымұлы.

Е.Бекмахановқа тағылған кінә: К.Қасымұлы көтерілісін ақтау.

* Е.Бекмахановтың «ХІХ ғасырдың 20-40 жылдардағы Қазақстан» деген монографиясында К.Қасымұлы бастаған қозғалысты ақтау тұрғысынан көрсеткен буржуазияшыл- ұтшыл идеологияны дәріптеуді деген кінә тағылды.

28. Бекмахновтың ресми түрде саяси айыптаудың басы болған, 1950 жылдың желтоқсанында «Правда» газетінде жарияланған мақала: «Қазақстан тарихы мәселелерін маркстік- лениндік тұрғыдан баяндайық»

29. Қазақ КСР Жоғарғы Сотының қылмысты істер жөніндегі коллегиясының үкімімен Е.Бекмаханов бас еркіндігінен айрылды: 1952 жылы 4 желтоқсанда 25 жылға

30. 25 жылға бас еркіндігінен айырылып, Мәскеу мен Ленинградтағы ірі ғалымдардың араласуымен Е.Бекмаханов ақталды: 1954 жылы

31. 1940 жылы 1950 жылдардың басында әділетсіз саяси айыпауға ұшыраған қазақ зиялылары:А.Жұбанов, Қ. Жұмалиев, Б.Сүлейменов, Е.Ысмайылов, І.Кеңесбаев, С. Мұқанов.

32. 1950- ші жылдары көзқарасы ғылымға «жат» деп танылған ірі ғалым: Ә.Марғұлан

* N N Q *«Орталық Қазақстанның ежелгі мәдениеті» және «Орталық Қазақстандағы Беғазы-Дәндібай » еңбектері әлемдік деңгейде жоғары бағаланды: Ә.Марғұлан

33. 1950- ші жылдары Қазақстанды тастап кетуге мәжбүр болған дарынды жазушы: Ю.Домбровский

34. 1950- ші жылдары Қазақстанды тастап кетуге мәжбүр болған Қазақ КСР Ғылым академиясының президенті: Қ.И.Сәтбаев

35. Биология, медицина, және геология ғалымдары салаларында жемісті еңбек еткен көптеген ғалымдарға тағылған айып: "космополит"

36. 1950 жылдары жындыханаларда жаза тартқан «өзгеше ойлайтын» кеңес азаматтарының саны: 90 мыңнан астам

37. Сталиннің жеке басына табынушылықты айыптаған 1956 жылғы КОКП- ның съезі : ХХ

38. КОКП- ның ХХ съезінен кейіе ақталған мемлекет қайраткерлері: С.Асфендияров, О. Жандосов, О.Исаев, Л.И.Мирзоян, С.Мендешев, М.Масанчи, Н.Нұрмақов, А.Розыбақиев, С.Сейфуллин.

* N N Q *1. 1953 жылы 5 наурыздағы Сталиннің қазасынан кейін сталинизм дәуірі аяқталды.

2. 50- жылдардың екінші жартысы «Жылымылық жылдар»

3. 1953 жылы шілдеде құғын- сүргінді ұйымдастырушы, саяси авантюрист Л.П.Берия (1899-1953) ісі қаралды. Ол Орталық Комитетінің мүшелігінен және КОКП қатарынан шығарылды.

4. 1953 жылғы қыркүйекте КОКП Орталық Комитетініңбірінші хатшылығына Н.С.Хрущев тағайындалды (1953-1964)

5. 1956 жылғы ақпандағы КОКП ХХ съезінде КОКП Орталық Комитетінің бірінші хатшысы Хрущев «жеке адамға табыну және оның зардаптары туралы» баяндама жасады.

6. Кеңестер одағында баяндама 1989 жылы «Известия КПСС» журналында жарияланды.

7. 1953-1955 жылдары Н.С.Хрущевің бастамасымен ГУЛАГ жойылды.

8. Шығыс Қазақстан мектебінің орыс тілі пәнінің мұғалімі М.Елікбаевқа қоғам мәселелеріне ашық пікір білдіргені үшін «өзгеше ойлайтын» айыбы тағылды.

9. КОКП ХХІ съезінде социализм түпкілікті женіп, коммунист қоғам құру кезеңінің басталғандығы жарияланды (1959ж)

10. КОКП ХХІІ съезде коммунизм 20 жылдық мерзімде орнайтындығы туарлы тұжырым жасалды (1961 ж.)

РЕСПУБЛИКА –ӨНЕРКӘСІБІ МЕН АУЫЛ ШАРУАШЫЛЫҒЫ

Республика өнеркәсібін қайта құру.

39. 1946- 1950 жылдары халық шаруашылығын қалпына келтіру бесжылдық жоспардың басты мақсаты: Ауыр өнеркәсіпті дамыту, темір жолдарын салу, ауыл шаруашылығының өнімін ұлғайту

40. Өскемен қорғасын- мырыш комбинаты алғашқы өнімін (мырышын) берді: 1947 жылы

41. 1950 жылдар қарсаңында көмір шабу, қопару, оны вагондарға тиеу жұмыстары толық: механикаландырды.

* Республика бойынша көмір өндірудің жылдық көлемі соғысқа дейінгі деңгейден 6,5 есе артты.

42. 1950 жылдары ресубликаны ғана емес, Орал , Сібір мен Орта Азияны металлмен қамтамасыз еткен: Соколов- Сарыбай комбинаты

43. Электр станциялары мен оның жүйелері бір орталықтан басқарыла бастады: 1950 жылдың екінші жартысы

44. Минералды тыңайтқыштар өндірудің көлемі артты: 1950 жылы

45. Соғыстан кейінгі кезеңінен бастап, 1960 жылдардың ортасына дейінгі уақыт аралығында республикада пайда болып, дами бастаған: Химия өнеркәсібі.