D) Вали Ахун Юлдашев 11 page

111.Андроновтықтардың сүт өнімдері мен етті сақтау тәсілі Жер еден астындағы шұңқырда

112.Орталық Қазақстан жеріндегі қола дәуірінің ең соңғы кезең мәдениетіБеғазы-Дәндібай

113.Беғазы-Дәндібай мәдениетінің хронологиялық ауқымыб.з.б. 12-8 ғасырлар

114.Тебінді жайылымға байланысты саны артқан мал. Жылқы, қой

115.Қазақстан жеріндегі қола дәуірін жоспарлы зерттеу басталған жыл 1946

116.Қазақстан жеріндегі қола дәуірін түбегейлі зерттеуді бастаған ғалым Марғұлан

117.Қола дәуірі қоныстарының көбінесе орналасқан жері Өзендердің жағасында

118.Көкшетау жеріндегі қола шалғы табылған қонысШағалалы

119.Қола дәуірі қауымы ішінде әлеуметтік теңсіздікті тудырған Мал-мүлік теңсіздігінің шығуы

120.Мүлік теңсіздігінің қалыптаса бастаған дәуіріҚола дәуірі

121.Қола дәуірі кезіндегі жоғары дін басылары Абыздар

122.Қола дәуірі абыздарының негізгі міндеттері Салт-дәстүрлердің орындалуын қадағалау

123.Андроновтықтардың мойынға таққан тұмаршалары Жыртқыш аңдардың азу тісі

124.Жеке меншік қалыптасқан дәуір Қолада

125.Темір дәуірінің қамтитын аралығыб.з.д. 8 ғасыр б.з-дың 6 ғасыры

126.Ерте темір дәуірі кезеңі аралығы б.з.б. 8-3 ғасырлар

127.Кейінгі темір дәуір кезеңі аралығыб.з.б. 3 -б.з. 6 ғасыр

128.Ерте темір дәуірінде мал басының көбеюіне байланысты қалыптасқанКөшпелі мал шаруашылығы

129.Табиғаттың дайын өнімін пайдаланған аңшы-терімшілерден көшпелілердің айырмашылығыӨнім өндірді

130.Малды қыста жаюға байланысты қалыптасқан жайылым. Тебінді

131.Жылқыны қолға үйретуге байланысты ойлап табылған жаңалық Үзеңгі мен ауыздықты ойлап табу

132.Көшпелілердің жазда мал жаю орындары Жайлау

133.Көшпелердің жылы қоралары бар тұрақтары Қыстау

134.Біздің заманымызға жеткен ежелгі мерекенің бірі Наурыз мейрамы

135.Таза көшпелі тұрмыс қалыптасқан аймақтар Батыс және Орталық Қазақстан

136.Жартылай көшпелі мал шаруашылығы дамыған аймақтарАлтай, Жетісу таулы аймақтарында

137.Темір дәуірінде отырықшылық шаруашылық дамыған өңірлерСырдария, Шу, Келес өзендері аңғарлары

138.Киіз үй қабырғасы атауы Кереге

139.Ерте көшпелілердің баспаналарында пеш орналастыОртасында

140.Көшпелілер баспаналарындағы киелі санаған орынОшақ маңы

141.Киіз үйдің ағаш қаңқасын құрайтын бөлік 3-бөлік

142.Сақтар туралы мәлімет беретін жазба мәтіндері сақталған елдер Грек, парсы авторларының шығармалары

143.Қазақстан жеріндегі сақ тайпалары туралы жазған Парсылар

144.Сақтар туралы дерек қалдырған грек авторыГерадот

145.Парсы жазбаларындағы "сақ" сөзінің мағынасыҚұдіретті еркектер

146.Иран жазбаларындағы "сақ" сөзінің мағынасы Жүйрік атты турлар

147.Ежелгі грек авторларының сақтарды атауыАзиялық скифтер

148.Ежелгі грек авторы Герадоттың сақтарды атауы Массагет

149.Грек деректеріндегі көшпелілердің тағы да бір атауыДайлар

150.Сақтар туралы "дұшпанға-қатал, досқа-адал" деп баяндайтынгрек авторлары

151.Сақ әйелдері туралы "ержүрек келеді, соғыс қаупі төнгенде ерлеріне көмектеседі" деп баяндайтын грек авторы Ктесий

152.Парсы жазбаларында Жетісу, Сырдарияның орта ағысында тұрған сақтар Сақ-тиграхауда

153.Парсы жазбаларындағы теңіздің арғы жағындағы сақтар Сақ-парадарайа

154.Сақ-парадарайаларының оңтүстігінде қоныстанған сақтар атауы Сақ-хаумаваргалар

155.Тиграхауда сақтарының қоныстанған аумағыОңтүстік Қазақстан

156.Мүлік теңсіздігі түпкілікті орнаған дәуір Темір

157.Әскери-демократияның пайда бола бастаған кезі Темір дәуірі

158.Сақ қоғамындағы тайпалар мен рулар арасындағы даулы мәселелерді шешті Тайпа көсемі

159.Сақ қоғамындағы адамдар тобыЖауынгерлер, абыздар, малшылар мен егіншілер

160.Сақ жауынгерлерінің ежелгі үнді-иран тіліндегі атауы "Арбада тұрғандар"

161.Сақ қоғамындағы абыздардың танымал белгісі Тостаған мен ерекше бас киімі

162.Сақ қоғамындағы "сегізаяқтылар" деп аталғандар малшылар мен егіншілер

163.Сақ жауынгерлерінің киім түсі Қызыл және сары-қызыл

164.Сақ қоғамындағы малшылар мен егіншілердің киім түсі Сары, көк

165.Бізге жазба деректерден белгілі сақ патшасыТомирис

166.Сақтарды "Әлемдегі ең әділ, ең шыншыл халық" деп есептегендер Гректер.

167.Жазба деректерден белгілі б.з.б. 570-520 жылдары өмір сүрген сақ патшайымыТомирис

168.Сақтарды "Әлемдегі ең әділ, ең шыншыл халық" деп есептегендер Гректер

169.Сақтар туралы олар "Садақпен, қылышпен және қола балталармен қаруланған, сауыт киген",-деп жазғанСтрабон

170.Сақтар туралы "Киімі мен өмір сүру дағдысы скифтерге ұқсас" деп жазған Геродот

171.Герадот жазбаларындағы сақтардың қыс кезіндегі мекені Ағаш үйлер

172.Сақтардың негізгі шаруашылығы Мал шаруашылығы

173.Сақтар өмірінде аз өсірілген мал түріІрі қара

174.Қызылорда обылысы жеріндегі б.з.б. ІУ-б.з.-дың ХІІІ ғасырларына жататын ежелгі қалашық Шірік-Рабат

175.Ертедегі темірді өндірудің қарапайым тәсіліПеш-көрікпен

176.Сақтар туралы "Құдай деп олар күнді есептейді және оған жылқыны құрбандыққа шалады" деп жазғанСтрабон

177.Сақ жеріне Кир бастаған парсы әскерлерінің басып кірген уақытыб.з.б. 530 ж

178.Томирис туралы "Әйел болса да қорыққан жоқ" деп жазған Рим тарихшысыПомпей Трог

179.Сақ жерінде Кирдің өлтірілгендігін жазған Геродот

180.Дарий бастаған парсы әскерлері жорығының мерзіміб.з.б.519

181.Сақ малшысы "Шырақ" туралы суреттейтін грек тарихшысыПолиэн

182.Сақ патшайымы Томиристің өмір сүрген мерзіміб.з.б. 570-520 жж

183.Сақтардың парсы патшасы Кирге қарсы күресін басқарған Томирис

184.Сақтардың парсы әскері құрамында Марафон шайқасына қатысқан уақытыб.з.б. 490 ж

185.Б.з.б. ІУ ғасырда сақ жеріне қауіп төндіргенАлександр Македонский

186.Грек-Македон басқыншыларына қарсы күресті басқарған сақ жауынгеріСпитамен

187.А.Македонскийдің Сырдариядан өтіп сақтарға қалай шабуыл жасағаны туралы жазған Арриан

188.Сақтардың А.Македонскийге қарсы ерлік күресі туралы жазғанАрриан

189.Томирис пен Кир шайқасы туралы жазған Рим тарихшысыПомпей Трог

190.Қызылордадан 300 шақырым жерде орналасқан сақ қаласының орны Шірік Рабат

191.Шірік Рабат қаласының күзет мұнаралары бар орталығы Цитадел

192.Қыш күйдіретін пеш, қол диірмен тастары, тары қалдықары табылған сақ қаласыБәбіш-Молда

193.Б.з.б. УІІ ғасырдан бастап далалы аймақтарда пайда болған бейнелеу Аңдық стиль

194.Сақтарға Ираннан тараған "өмір ағашы" дейтін аңдық стильдегі бейнеАрыстан бейнесі

195.Аңдық стиль пайда болған ғасыр б.з.б. УІІ ғ.

196.Іле өзенінің оң жақ жағалауындағы сақ қорымы Бесшатыр

197.Бесшатыр қорымындағы обалар жиынтығы31 оба

198.Бесшатыр обасының мерзіміб.з.б.5-4 ғғ

199.Алматының шығысындағы белгілі сақ обасы Есік обасы

200.Есік обасынан табылған бұйымдар саны 4000-нан астам

201.Есік обасынан табылған 26 таңбадан тұратын жазуы бар зат Күміс табақша

202.Антропологтардың анықтауынша Есік обасындағы жерленген адамның жас шамасы17-18

203."Аң стилі" дәстүрімен сақтар жорықтар кезінде танысқан ел Алдыңғы Азия мен Иран

204.Сақтардың бөренелерді бір-біріне тығыз орналастырып жасаған табыты. Соркофаг

205.Сақтар обасындағы сағанаға жер астымен келетін арнайы жолДромос

206.Сақ дәуірінің негізгі кездесетін археологиялық ескерткіштері обалар

207.Үйсін мәдениеті деп аталатын ескерткіштердің негізінен шоғырланған өңіріЖетісу

208.Жетісу өңіріндегі үйсін мәдениетінің хронологиялық шеңбері б.з.д. ІІІ ғ.-б.з. ІУ ғасыр

209.Үйсін тайпаларының мекендеген жері Жетісу

210.Үйсін атауының қытай жазбаларында кездесе бастауы Б.з.б. ІІ ғасыр

211.Үйсіндер туралы "ат жақты, аққұбаша, сары шашты" деп жазған Қытай жазбалары

212.Үйсіндер астанасы ретінде аталатын қала Қызыл аңғар

213.Үйсіндердің шығу тегі туралы мәлімет қалдырған тарихшы Сыма Цянь

214.Үйсіндер саяси және сауда қарым-қатынас жасаған ел Қытай

215.Үйсіндердің солтүстік батыстағы көршісі Қаңлы

216.Жазба деректердегі үйсін халқының саны 630 мың

217.Үйсіндер басшысының атауы Гуньмо

218.Үйсін гуньмосына бағынған тайпа көсемдері атауы. Бек

219.Үйсін қоғамындағы қатардағы адамдардың мөрлері балшық және тастан жасалды

220.Үйсін қоғамында дәулетті адамдардың киімі көбінесе тігілді Жібектен

221.Үйсіндерде мүлік теңсіздігі болғандығын дәлелдейтін жерлеу орындары

222.Жазба деректердегі үйсін гуньмосының қытай ханшайымына үйлену уақыты Б.з.б. 107 ж

223.Үйсіндерде егіншіліктің болғандығын дәлелдейтін дерек кездескен қоныс Ақтас қыстауы

224.Үйсіндердің тұрақты үйлері орналасқан жер тау бөктерлерінде

225.Үйсіндерде әулеттің зираты орналасқан жер қонысқа жақын жерлерде

226.Үйсіндердің сұйық тағамға арналған негізгі ыдыстары былғарыдан жасалды

227.Үйсіндерде жақсы дамыған кәсіп тері өңдеу

228.Үйсіндерде саз балшықтан ыдыс жасаумен айналысқан әйелдер

229.Үйсіндердің зергерлік бұйымдары табылған қорым Ақтас

230.Үйсіндерде жерленген адамның басы қаратылған тұсБатысқа

231.Ертедегі үйсіндердің құрбандықтары арналды жаратушы күшке

232.Үйсіндердің қыш заттары мен ыдыстарындағы салынған сурет күннің суреті

233.Қаңлы мемлекетінің өмір сүру хронологиялық шеңбері б.з.б. ІІІ-ІІ ғ. б.з. У ғасыр

234.Қаңлылар туралы "Вэсаканың ер жүрек ұлдары…Канха қамалының алдында құрбандық берді" деп жазылған кітап"Авеста"

235.Қаңлылардың өмірі мен тұрмысын сипаттап жазған тарихшы Цыма Цянь

236.Қаңлылар туралы негізгі дерек көздері Қытай деректері

237.Қаңлы мемлекетінің пайда болған уақыты, шекарасы туралы айтылатын маңызды тарихи дерек. "Цянь хоньшу"

238.Қаңлылардың археологиялық мәдениеттері Қауыншы, Жетіасар, Отырар-Қаратау

239.Б.з.б.46-36 жылдары қаңлылардың Қытайға қарсы көмек көрсеткен еліҒұндар

240.Қытай деректері бойынша ежелгі қаңлылар саны600 мың

241.Ежелгі қаңлылардың негізгі атамекені Сырдың орта ағысы

242.Қаңлылардың солтүстігіндегі көршілері Сармат, Алан

243.Қаңлы мемлекетінің оңтүстігіндегі көршісі Үйсін

244.Қаңлылардың экономикалық, мәдени, саяси, байланыс жасаған елдеріҚытай, Қушан

245.Қаңлы билеушісінің титулыХан

246.Қаңлы елінің астанасы Битянь

247.Қаңлы елі ішінде бөлінген иелік саны 5

248.Қаңлы елі ішінде әр иелікті басқарғандар Кіші хандар

249.Қаңлылардың Қауыншы мәдениетінің таралу аймағы Ташкент төңірегі

250.Қаңлылардың Отырар-Қаратау мәдениетінің тарау аймағы Сырдың орта ағысы, Қаратау, Талас бойы

251.Қаңлылардың Жетіасар мәдениетінің таралу аймағы Қуаңдария, Жаңадария аңғарлары

252.Арыстың сол жағалауындағы қаңлы қаласының орны Көк -Мардан

253.Қаңлылардың Пұшық-Мардан қаласы маңындағы зерттелген қоныс Қостөбе

254.Шыршық өзенінің оң жағындағы қаңлы қаласы Зах

255.Қаңлыларды дәнді және бау-бақша дақылдары өсірілген аймақ Сырдария аңғары

256.Қаңлылардағы шаруашылықтың қосымша түрі Аң аулау

257.Қаңлылардағы металл өндірісінің орталығы болған аймақ Шаш-Илах

258.Қаңлыларда металл өңдеудің ірі орталығы болған ежелгі қала Құлата

259.Шыршық өзенінің оң жақ жағалауындағы Зах каналы, бұл… қаңлылардікі

260.Қаңлылар жерінен табылған б.з. 3-4 ғ. соғылған теңгелер саны 1300-дей

261.Қытай теңгелері табылған Отырар алқабындағы қаңлы қорымы Мардан

262.Қаңлылардың Мардан қорымынан табылған теңгелер қытайдікі

263.Қаңлылардың 16 гектар жерді алып жатқан қала жұрты Алтын-асар

264.Қаңлыларға жататын өлген адамды киімімен жерлеу аймағы Қауыншы мәдениеті

265.Қытай деректерінде "ғұн" атауының пайда болған кезі б.з.б. ІІІ ғ. аяғы

266.Қытай деректеріндегі ғұн басшысы лауазымы: "Шаньюи"

267.Ғұндар туралы дерек беретін қытай деректері

268.Ғұндар кезеңін қамтитын аралық б.з.б. ІУ ғ.-б.з. ІІІ ғ.

269.Ғұн державасының негізін қалаған Мөде

270."Жер дегеніміз - мемлекеттің негізі, оны қалай береміз" деген ғұн басшысыМөде

271.Шығыстанушы Л.Н.Гумилевтің мәлімдеуінше ғұн державасының пайда болған мерзіміб.з.б. 209 ж.

272.Енисей жағалаулары мен Алтайды мекендеген ежелгі тайпа ғұндар

273.Ғұндар мемлекеті әскери жүйе бойынша 3 қанатқа бөлінген

274.Ғұн шаньюйінің жақын туыстары иеленген лауазым"Түменбасы"

275.Ғұн мемлекетіндегі ру саны 24

276.Ғұн мемлекетіндегі Түменбасы әскерінің құрамы 10 мың атты әскер

277.Ғұн мемлекетінде ақсақалдар кеңесі жылына3 рет шақырылды

278.Ғұндар мен Қытай елі арасындағы соғыс қимылдары созылған уақыт300 жылдан астам

279.Ғұн мемлекетінің саяси күшейген кезіб.з.б. ІІ ғ.-б.з.б. І ғ. аралығы

280.Ғұн мемлкетінің оңтүстік және солтүстік болып бөлінген мерзімі б.з.б. 55 жыл

281.Ғұндардың шығыстан батысқа қарай жылжуы басталған мерзім б.з.б. ІІ ғ.

282."Халықтардың ұлы қоныс аударуын" бастағанҒұндар

283.Рим империясына қауіп туғызған ғұн басшысы Еділ

284.Еділ (ғұн) жауынгерлерінің Галлиядағы Каталаун даласындағы шайқасы болған жыл451 жыл

285.Ғұн билеушісі Еділдің қайтыс болған уақыты 453 жыл

286.Еділ (Аттила) жөнінде құнды дерек қалдырған Прийск

287.Аттиланың (Еділ) шамамен өмір сүрген жылдары 400-453.

288."Атилла" операсын жазған италиян композиторДжузеппе Верди

289."Еділ" (Атилла) атымен аталатын өзенВолга

290.Ғұндар жөнінде маңызды дерек қалдырған Марцеллин

291.Ғұн әскерлерінің негізгі құрамыАтты әскерлер

292.Ғұндар өсірген үй малдарыМалдың барлық түрін

293.Ғұндардың астық сақтайтын ұралары табылған жерлер, үй-жайлардың іші

294.Ғұндардың негізгі баспанасы киіз үйлер

295."Ғұндар жақсы шыныққан, олар отты да қажет етпейді" деп жазғанМарцеллин

296.Ғұндардың ру көсемдері Ақсақалдар

297.Ғұндардағы биліктің берілу жүйесі Мұрагерлікпен берілді

298.Ғұндарда опасыздық жасағандарға берілген жаза түрі өлім жазасы

299.Ғұндардың негізгі өмір салты көшпелі өмір

300.Ғұн әміршісінің сарайы туралы сипаттап жазған Прииск

301.Ғұндар бұйымының бетіне түрлі-түсті заттарды жапсыру стилі"Полихромдық стиль"

302.Ғұндарда бұйым бетіне алтын түйіршіктерді дәнекерлеу әдісі Зерлеу

303.Ғұндарда бұйымдарды безендіру үшін қолданылған негізгі бейне Жабайы аңдар

304.Ғұндардың жүннен киім тоқып кигендігін көрсететін негізгі дәлелҰршық бастары

305.Көне дәуір авторларының еңбектерінде "сармат" атауының кездесетін мерзімі б.з.б. ІІІ ғасыр

306.Елімізде сарматтар қоныстанған аймақ Батыс Қазақстан

307.Сармат тайпаларының өмір сүру мерзімі б.з.б. УІІІ ғ.-б.з. У ғ.

308.Арал-Каспий аралығы, одан оңтүстікке қарай өмір сүрген сармат тайпасы Дай

309.Каспий жағалауында өмір сүрген сармат тайпасы Гиркани

310.Сармат дәуіріндегі Каспий теңізінің атауы Гиркан

311.Батыс Қазақстан аймағында кездесетін ескерткіштер Сарматтардікі

312.Савроматтар жөнінде жазып кеткен Рим тарихшысы Диодор

313.Б.з.б.248-247 жылдары Парфияны басып алған сармат тайпасы Дай

314.Аршакиддер әулеті билігінің негізін салған сармат тайпасы Дайлар

315.Үстіртте зерттелген сармат ескерткіштері Бәйте, Терең

316.Сарматтардың әскери-демократия заманында қауымның ішкі, сыртқы мәселелерін шешетін Әскер басылары

317.Сарматтардың қоғамдық басқару құрылымы Әскери демократия

318.Сарматтарда шыныдан жасалған ыдыстарды Шығыс елдерден алғызды

319.Сарматтардың торсық, саба сияқты ыдыстары жасалынған материал Тері

320.Сарматтарда көп өсірілген мал түрі Жылқы, қой

321.Сарматтар өміріндегі қосымша кәсіп Аңшылық

322.Сарматтардың Бесоба қорымына жерленген Абыз әйелдер

323.Сарматтардың абыз әйелдер жерленген қорымы Бесоба

324.Савромат обаларының ішкі құрылымы көбінесе Ағаштан жасалған

325.Савромат ескерткіштерінің зерттелген қорымы Сынтас

326.Үш савромат жауынгері жерленген қорым Сынтас