|
АЛТЫН ОРДА 5 pageDate: 2015-10-07; view: 1002. [a] Заңның шексіз біріншілігін сақтап заң тыңдау азаматтарды алаяқтардан сақтау [a] [+]Тәуелсіз егемді ел ретіне Қазақстанның дамуын қамтамсыз етіп, территориялық бүтіндігін сақтау [a] Бір азаматтылыққа кепілдік беру [a] Қазақстанның барлық азаматтарында патриоттық сезімді ояту [q]3:1: Қазақстан халықтарын біріктіретін негізгі факторларын ата? [a] Біздің жер [a] Біздің ата-ана [a] Біздің тарихымыз [a] Біздің ұрпақ [a] барлығы дұрыс [q]3:1: Қандай меншік түріне байланысты жеке меншік институты нығаяды? [a] мал [a] [+]жер [a] мүлік [a] бағалы қағаз [a] барлығы дұрыс [q]3:1: Шет ел инвестициясын және кірісті рапатрициялау мүмкіндігін қорғау қандай экономикалық секторға жатпайды? [a] Табиғи қорды қалыптастыру [a] Инфрақұрылым [a] Коммуникация [a] Ақпарат [a] [+]Электрификация [q]3:1: Қандай уақытқа дейін біз ірі өндіріске көп көңіл бөлуіміз қажет? [a] 2007 [a] [+]2010 [a] 2015 [a] 2020 [a] 2025 [q]3:1: Бәсекелестік пен мүмкіндігіне қарай қандай бағыт келешегі аз? [a] Ауыл шаруашылығы [a] Орман және орман өндірісі [a] Тамақ және жеңі өнеркәсіп [a] [+]Коммуналдық шаруашылық [a] Құрылыс [q]3:1: Қазақстан азаматтарнының денсаулығы, білімі және өмір сүру деңгейі жоспарына не жатпайды? [a] аурудың алдын алу жәнесалауатты өмір салтын белсендіру [a] нашақорлықпен күрес [a] әйелдер мен балалардың денсаулығын жақсарту [a] [+]демалу орындарын ашу [a] тамақтың, қоршаған ортаның тазалығын сақтау [q]3:1: Қазақстанның энергиялық қоры ретінде қандай өнімді қолданған нәтижелі болады? [a] көмір [a] алтын [a] [+]мұнай және газ [a] түсті металл [a] мал шаруашылығы өнімі [q]3:1: Қандай темір жол станциясын аяқтау қажет? [a] Ақтоғай [a] [+]Достық [a] Трансазияттық [a] Қазақстан [a] Транс-Сібір [q]3:1: Әуе көлігінің дамытудағы басымдылық емес бағыты? [a] Авиацияда тәртіп орнатып, лизинг есбіне ұшақ паркін толтыру және жоғарғы класс ұшақтарын сатып алу [a] Аэропорттарды жаңартуды бастау [a] Қызмет ету мен оны қамтамасыз етуді халықаралық деңгейгу жеткізу [a] [+]Телекоммуникациялық қызметтің тәуелсіз және нәтижелі жүйесін құру [a] Қазақстан арқылы жүретін транзиттік әуе жолын дамыту мақсатында әуе жолдарды басқару жүйесін қайта құру [q]3:1: Халықаралық көлік және сауда байланысын қамтамасыз ету үшін қандай маршрутта темір жол бағыттарын жаңарту керек? [a] «Трансқазақстандық» магистралін [a] «Транссібір» магистарлін [a] [+]«Трансазиаттық» магистралін [a] «Еуро[a] Азиаттық» магистралін [a] «Еуразиялық» магистралін [q]3:1: Кәсіби мемлекетті құру стратегиясының негізгі бағыттарын атаңыз? Ответ [a] [+]Қазақстанның мемлекет қызметкерлерінің замануи және тиімді корпусын құру [a] Жоғарғы кәсіби екіпалаталық Парламентті құру [a] Басым бағыттағы мақсаттарды іске асыра алатын үкіметті құру [a] Ұлттық мүддені қорғайтын мемлекетті құру [a] Барлығы дұрыс [q]3:1: Үкімет пен жергілікті биліктің толығымен қалыптасуына негіз болатын негізгі бағыттарына жатпайтыны? [a] Бірнеше ғана маңызды қызметтерді атқаруға бағытталған кәсіби үкімет [a] Жемқорлықпен күрес [a] Ведомствааралық координацияны қалпына келтіру [a] Министрлердің құзіретімен жауапкершілігін күшейтіп, олардың қызметін стратегиялық бақылау [a] [+]Барлығы дұрыс [q]3:1: Қазақстан Республикасының сыртқы саясатының негізгі мүмкіндігін атаңыз? [a] Республика экономикалық құрылымының көпсекторлық дәстүрі [a] [+]Елдің тиімді географиялық, геосаяси және геоэкономикалық орнығуы [a] Республика халықтарының ұлтаралық бейбіт өмірі [a] Елдің тұрақты саяси, экономикалық және мәдени дамуы [a] Барлығы дұрыс [q]3:1: Шетелдіктер қазақстандықтардың қандай қасиетін атап көрсетеді? [a] Шынайылығымен [a] қонақжайлылығымен, мейірімділігімен [a] [+]Толеранттылығымен, сабырлығымен [a] Еңбексүйгіштігімен [a] Мүмкіндігімен [q]3:1: Біздің қоғамымыздың дамуындағы негізгі негатив Ответ [a] Біздің менталитет коммунистік принцип рухында тәрбиеленген бірнеше ұрпақтармен құрылған [a] КСРО ның бір экономикалық жүйенің құлау себебінен әлеуметтік жағдайдың нашарлауы және өндіріс көлемінің азайуы [a] Экономикалық құлдырау, қазіргі еңбек нарығы кедей мен байлардың арасында үлкен айырмашылықтың пайда болуына әкелді [a] Демографиялық жағдай нашарлауы [a] [+]Барлығы дұрыс [q]3:1: Қазақстанның 2030 жылға дейінгі даму Стратегиясын іске асыру мақсатында ҚР Президенті Жарлығымен бағдарлама қашан қабылданды? [a] 2001 4 наурыз [a] 2002 10 маусым [a] [+]2003 15 тамыз [a] 2004 20 қыркүйек [a] 2005 22 қазан [q]3:1: 2015 дейінгі елдің экономикалық дамуына байланысты қандай бағдарлама қабылданды? [a] Аграрлық-индустриалдық [a] Аграрлық-азық-түліклік [a] [+]Индустриалды-инновациалық [a] Ипотекалық несие [a] Мәдени мұра [q]3:1: Кәсіпкерлік іс-әрекеттің қандай бағыттарына мемлекеттік қолдау көрсетіледі? [a] [+]Кіші және орта [a] Ірі және орта [a] Кіші және ірі [a] Жеке меншік және мемлекеттік [a] Тұтыну [q]3:1: Қай аймақтардың арасында Қазақстан мәдени және экономикалық байланыстырушы болады? [a] Ресей, АҚШ, Қытай [a] [+]Қытай, Ресей және мұсылман әлемі [a] АҚШ, Ұлыбритания, Франция [a] Ресей, Еуроодақ, АҚШ [a] Сауыд Аравиясы, Қытай, Орта Азия [q]3:1: ҚР жаңа әнұранының мәтінінің авторы кім [a] Алимбаев К., Малибеков Ж. [a] Уалиханов Ш., Ниязбеков Ш. [a] Малибеков Ж., Уалиханов Ш. [a] Ниязбеков Ш., Наурызбаев Х. [a] [+]Нежмиденов Ж. Назарбаев Н. [q]3:1: ҚР алғашқы әскери шеру қашан болды? [a] 2002 [a] 2005 [a] 2006 [a] 2007 [a] [+]2009 [q]3:1: ҚР әнұранының әнінің авторы кім? [a] Л. Хамиди [a] Н. Тілендиев [a] М. Тулебаев [a] Е. Брусиловский [a] [+]Ш. Қалдаяқов
ХІІІ ғ.орт- ХҮ ғ. орт
1.1235 жылғы бүкілмоңғолдық құрылтайда қабылданған шешім: Батысқа (Еуропаға) жорық 2.Еуропаға жорықты бастаған моңғол ханы: Батый (Бату) 3.Батысқа жасалған жорықтың жылдары: 1236- 1242 жылы. *-Батысқа жасалған жорық созылды: 7 жылға 4.1236-1242 жылдардағы жорықтар нәтижесінде Солтүстік Кавказ. Кырым бойы, орыс кнәздіктері, Шығыс Еуропа елдері өздерінің Алтын Ордаға тәуелділігін мойындап мәжбүрленеді: Салық төлеуге 5.Жошы ұлысының орнына құрылған алғашқы ірі мемлекет: «Алтын Орда» 6.шығыс деректеріндегі Алтын Орданың атауы: Жошы ұлысы, 7. «Алтын Орда» атауы орыс деректерінде пайда болды: ХҮІ ғ .аяғы 8.Алтын Орданың астанасы: Сарай Бату (Астрахань, Еділдің төменгі ағысы) *Содан кейін: Сарай Берке (Волгоград маңы) 9. Алтын Орданың негізін қалаған: Батый _ 10.Батый ханның Алтын Орданы билеген жылдары: 1227- 1255 жж 11.Батый ханның кезіндегі Алтын Орданың аумағы Алтайдан Дунайға дейін * «Оның ордасында саудагерлер барлық жерлерден келіп жатты.Олар түрлі тауарлар алып келді. Ол (Батый) тауарлардың барлығын алғызып, оның үстіне бағаны артығымен төлетіп отырған»- деп Батый ханның әділдігі туралы жазған парсы тарихшысы: Жувейни 12.Орыс жылнамалары бойынша Батый хан Алтын орданың экономикалық қуатын арттыру үшін ерекше көңіл бөлген Қалалардың дамуына ***Алтын Орданың күшейюі: 13.Батый ханнан кейін Алтын Ордада билік басына келген: Берке (1255-1266жж)(Алғашқы мұсылман Алтын орданың хандардың ішінде) 14.Берке хан кезінде Алтын Орда Тәуелсіздікке қол жеткізді 15.Берке хан ислам дінін қолданды: мұсылман елдерімен қарым- қатынасты күшейті мақсатында. 16.1262 жылы Берке ханмен өзара достық қарым- қатынас орнату үшін өз елшісін жіберген: Египет билеушісі сұлтан Бейбарыс 17.1266 жылы Кавказ жеріне жорықта Берке хан қазақ тапқаннан кейін оның орнына хан тағын отырған: Меңгу –Темір *Алтын Орда Меңгу Темір хан тұсында : Өз ақшасын шығарды 18.ХІІІ ғасырдың екінші жартысында Алтын Орда мен Египет арасындағы байланысқа кедергі болуға тырысқан мемлекет: Византия _ 19.1271 жылы Меңгу –Темір Византияға қарсы жорыққа шығады. Византия императоры соғыстан бас тартып, бейьіи келісімге келеді. Бұл келісім Алтын Орданың Жерорта теңізі бойындағы қалалармен сауда қатынасын жақсартты. 20.1290-1312 жылдары Алтын Орданың саяси жағынан мемлекеттік беделінің көтерілуіне зор үлес қосқан хан: Тоқты хан (Ноғай ханның көмегімен) *Ол Иран, Кавказ елдерімен сауда байланысын жанлдандырып, Мысыр мәмлүктерімен тығыз қарым –қатынаста болған. 21.Алтын Орданың гүлденген кезі Өзбек хан (1312-1342 жж) * Жәнібек (1342- 1357жж) 22.1312 жылы Алтын Ордада ислам дінін мемлкеттік дін ретінде жариялаған: Өзбек хан 23. Алтын Орда мемлекеті мұсылмандық мемлекетке айнала бастады: ХІҮ ғ.
Алтын Орданың әлсіреуі. 24. Алтын Орда ішінде алауыздық күшейген кезең: 1357-1380 жж(ХІҮ ғ.екінші жартысы) * 1357-1380 жылдар аралығы Алтын Ордадағы «ұлы дүрбелен» кезеңі. * 1357-1380 жылдар арасында жиырмадан астам адам хан болды. 25.Куликово шайқасы болған жыл: 1380ж. 8 қыркүйек 26.Куликово даласында Дмитрий донской бастаған орыс әскерінен жеңілген Алтын Орда әскеріне басшылық еткен: Мамай 27.Әмір Темір көмегімен Тоқтамыс Мамай ордасын басып алды: 1380ж. 28.Алтын орда тағында билігін нығайту үшін Тоқтамыс хан Мәскеуге басып кіріп, қаланы өртеді: 1382ж. 29.Мамайдан кейін Алтын Ордадағы билікті басып алып, 1382 жылы Мәскеуге жорық жасаған Жошы ұрпағы:_ Тоқтамыс 30. ХҮ ғасырдың ортасында Алтын Орданың ыдырауы нәтижесінде пайда болған мемлекеттер: Ақ Орда, Ноғай, Қырым, Астрахан, Қазан,Сібір хандықтары 31.1502 жылы қайтыс болған Алтын Орданың соңғы билеушісі: Шейх- Ахмед.
Қоғамдық құрылысы: 32.Алтын Ордада атқарушы биліктің орталық органы: Диуан. 33.Алтын Ордада әскери істерге басшылық еткен: Беклербек 34. Алтын Ордада уәзірлер билік жүргізген сала:_ Азаматық істер. *Алтын Ордада ислам діні қабылданғаннан кейін іс жүргізу жұмыстарын түрік жазуымен, дәлірек айтқанда орта ғасырдағы ұйғыр жазуымен жүргізген. 35. Алтын Ордада салық жинаумен, сонымен қатар халық санағын өткізу, әскер жинау, байланыс қатынасын ұйымдастыру жұмыстарын атқарған: даруға 36. Алтын Ордада жергілікті халықты басқару қызметін атқарумен қатар, әскери бақылау жүргізген , кейбір жерлерде салық жинаумен де айналысқан: Басқақтар. 37.Алтын Ордада салық жинаумен айналысқандар: Даруға мен басқақтар. 38.Азаматтық басқару билігін атқарған, түрік әулеттерінен шыққан жергілікті әкімдер: мәлік (хатшылар, білікшілер)
АҚ ОРДА ХІІІғ-ХҮғ. басы. Ақ Орданың құрылуы мен жер аумағы 39.Қазақстан аумағындағы моңғолдардан кейінгі құрылған алғашқы мемлекет: Ақ Орда * Ақ Орданың этникалық негізі бірыңғай жергілікті түркі тілдес ру- тайпалары. 40.ХІІІ ғасыр мен ХҮ ғасыр басында Шығыс Дешті Қыпшақта өмір сүрген мемлекет:Ақ Орда 41. Ақ Орданың аумағы қамтыған жерлер: Орда Ежен+Шайбан ұлысы. 42. Ақ Орда мемлекетінің аумағы: Жайық өзенінен Батыс Сібір ойпатынан дейінгі, Сырдарияның орта және төменгі ағысы арқылы. 43.Ақ Орда мемлекетінің астанасы: Сығанақ ***Ақ Орданың ішкі- сыртқы саяси жағдайы 44.Ақ Орданың ішкі- сыртқы саяси жағдайы бөлінеді: 3 кезеңге І. Ақ Орда билеушілерінің Алтын Ордадан бөлініп, жеке мемлекет болу үшін күрес жүргізкі. ІІ. Ақ Орда хандарының Алтын Орданың ішкі істеріне белсене араласуы. ІІІ. Ұрус ханның және оның ұрпақтары Әмір Темірге қарсы күрес жүргізуі. 45.Ақ Орданың негізін қалаған: Орда Ежен *Орда Ежен билік құрған мемлекет: Ақ Орда 46.Ақ Орданың Алтын Ордадан біржола бөліне бастаған уақыты: ХІҮ ғ. ІІ- ші ширегі (1325-1350) 47.Ерзен ханның (1315-1320жж.) тұсында: Қалалық мәдениет дамыды. *Сығанақ Орта Азия мен шығыс Дешті Қыпшақтың арасындағы басты сауда орталығына айналды. 48.Ақ Орданың ханы Мүбәрак (1320-1344жж.} *1327-1328 жылдары өз атынан Сығанақ қаласына теңге соқтырды. *Алтын Орданың ханы Өзбек пен Мүбәрак ханның арасындағы күресте Мүбәрак жеңіліске ұшырап, қырғыздар жері мен Алтайға қарай кетуге мәжбүр болды. 49.Ақ Орданың күш- қуатын арттырған хан: Орыс хан (1361-1376) * Ақ Орда тәуелсіз мемлекет болды *1368-1369 жылдары өз атынан Сығанақ қаласыгнда теңге шығарды. *1374-1375 жылдары Алтын Орданың астанасы Сарайды, Қажы- Тарханды алып, Кама бұлғарларын бағындырды. 50. Ақ Орда билеушісі Ұрус ханның Еділ бойынан Сыр бойындағы иелігіне оралуының себебі: Әмір Темірдің күшеюі *Ұрус хан жол бойында өзіне көмектесуден бас тартқан Маңғыстау билеушісі Түй- Қожаны жазалайды. Оның баласы Тоқтамыс Әмір Темірге барып паналайды. 51.Әмір Темірдің Тоқтамысты пайдаланудағы басты мақсаты: Алтын Орда мен Ақ Орданы жаулап алу 52.1379 жылы Тоқтамыстың Темір- Мәлікті (Ұрус ханның екінші баласы) жеңіп басып алған қаласы: Сығанақты. 53. Әмр Темірдің көмегімен Тоқтамыс Мамай ордасын басып алды: 1380 ж. 54.Тоқтамысқа қарсы әрекет жасай бастаған Әмір Темір 1395 жылы Ақ Орда тағына отырғызды: Қойыршақ оғлан *Ақ Ордадағы оғлан- Ұлыс билеушілері. 55.Ақ Орданың соңғы ханы: Барақ (1423-1428жж.) 56.Ақ Oрда билеушісі болған Барақтың мақсаты: Сыр бойындағы қалаларды Әмір Темірдің ұрпағы Ұлықбектен қайтарып алу 57.Ақ Орда мемлекеті өмір сүруін тоқтатты: ХҮ ғ. Басы 58.Ақ Орданың орнына келген мемлекет: Әбілқайыр (17 жасында) хандығы 59. қазақ халқының қалыптасып, мемлекетінің құрылуына зор тарихи рөл атқарған. Ақ Орда тайпалары МОҒОЛСТАН ХІҮ ғ. орт- ХҮІ ғ. басы ***Моғолстанның құрылуы және жер аумағы 1. Шағатай ұлысының ыдыраған уақыты: ХІҮ ғ. Ортасы (1340ж) 2. Шағатай ұлысының ыдырауы нәтижесінде Шағатай ұлысының шығыс бөлігінде – Оңтүстік Шығыс Қазақстан мен Қырғызстан аумағында құрылған мемлекет Моғолстан * Моғолстан мемлекетінің құрылған уақыты 1346 ж 3. Шағатай ұлысының батыс бөлігі –Мәуараннахрда құрылған мемлекет: Әмір Темір мемлекеті 4. Моғолстан мемлекетін құруда белді рөл атқарған дулат тайпасының: Әмір Поладшы * Әмір Поладшының хан болуға құқы болмаған. Себебі, Моғол хандығының тағына негізінен Шыңғыс тұқымдары отыраған. 5. Моғолстан мемлекетінің алғашқы ханы болып сайланған: 1348 ж. 16 жасар Тоғылық- Темір * Ол Шағатай ұрпағы Дува ханның немересі 6. Моғол хандығында билік еткен әулет Шағатай. 7.Моғолстан мемлекетінің аумағы Жетісу және Оңтүстік Қазақстан * «Тарих-и Рашиди» еңбегінде былай деп көрсетілген: «... қазіргі Моғолстан деп аталатын аумақтың ұзындығы мен көлденені 7- 8 айшылық жол...» 8. Моғолстанның орталығы (астанасы): Алмалық. *Моғолстанның негізгі халқы түрік тілдес тайпалар: дулат, қаңлы, үйсін, арғын, барлас... 9. ХІҮ ғасырдың ортасы – ХҮІ ғасырдың басында Қазақстанның оңтүстік- шығысында өмір сүрген мемлекет: Моғолстан.
10.Моғолстан мемлекетінде билік еткен әулеттің негізін қалаған бірінші xан: Тоғылық Темір (1348- 1362жж.) 11.Тоғылық Темір Исламды мемлекеттік дін ретінде қабылдады. *Мұхаммед Хайдардың жазуы бойынша Моғолстанда Тоғылық- Темір тұсында бір күнде ислам дінін қабылдаған адам саны:160 000 *Тоғылық Темір өзінің сыртқы саясатында Шағатай ұлысының кезінде орныққан Орта Азиядағы билікті қалпына келтіруге әрекет жасады. *1360-1361 жылдары Мауараннахрға екі рет сәтті жорық жасап, баласы Ілияс Қожаны Мауараннахрдың хан тағына отырғызды. 12.Әмір Темір мен Ілияс Қожа арасында Ташкент қаласының маңында «Батпақ шайқасы» болды 1365ж. 22 маусым *Кескілескен шайқас болғаны соншалықты, екі жақтан 10 мыңға жуық адам қырылған. «Батпақ шайқасынан» кейін Моғол ханы Самарқанды қоршауға алды. Бірақ моғол әскерлерінің мініс аттары жамандат індетінен қырыла бастағандықтан шегінуге мәжбүр болды. 13.Ілияс Қожа тұсында билік үшін талас –тартыстар күшейе түсті. Осы кезде Моғол хандығында билік жүргізген дулат тайпасының атақты әмірлері Камар ад- дин мен оның інісі Шамс ад- дин. 14.Әмір Темір 1371-1372 жылдары әскер аттандырды: Моғолстанға. *Бұл жорықта Алмалық қаласына дейін жетеді, бірақ қалаға кірмейді. *1375-1377 жылдары екінші жорықта Оңтүстік Қазақстан арқылы Жетісудің Шарын өзенінен дейін жетті. *1377 жылы Камар ад- лин Әмір Темір әскерлерінен екі рет күйрей жеңілген: 1.Қаратау етегінде.2. Ыстықкөлге баратын жолдағы Бұғым шатқалында. 15.1380 жылдың аяғанда Әмір Темірге қарсы одақ құруға әрекет жасаған: Ақ Орда мен Моғолстан. 16.1371 жылдан 1390 жылға дейін Әмір Темірдің Моғолстанға жасаған жорықтардың саны: 10 17.1390 жылдары Әмір Темірге өзінің тәуелділігін мойындауға мәжбүр болған Моғол ханы: Қызыр Қожа (1380-1399жж.) 18.Моғолстан Темір әулетінің тәуелділігінен құтыла бастады: Мұхаммед (1408-1416жж.) *Мұхаммед ханнан кейін билік басына келген Уәйс хан (1418-1428жж.) 19.1428 жылы Уәйс хан қайтыс болғаннан кейін, билік үшін таласқан балалары: Есен- Бұға , Жүніс. 20.Моғолстанда дулат әмірлерінің қолдауымен Есен- Бұғаның хан тағында отырған уақыты:
|