Згортванне НЭПа ІНД і КАЛ.

Date: 2015-10-07; view: 645.

Лічыцца, што аднаўлене народнай гаспадаркі да пачатку 1926 г. у асноўным завяршылася. Аднак дасягнуты даваенны ўзровень вытворчасці не мог задаволіць патрэбы дзяржавы.Вельмі востра стаяла ў рэспубліцы праблема інжынерна-тэхнічных кадраў, кваліфікаваных рабочых.Гэта перашкаджала развіццю народнай гаспадаркі рэспублікі.Сацыялістычная індустрыялізацыя – гэта палітыка, якая мела галоўнай мэтай стварэнне матэрыяльна-тэхнічнай базы сацыялізму, пераўтварэнне СССР у эканамічна незалежную дзяржаву з магутным эканоміка-вытворчым, навукова-тэхнічным і абаронным патэнцыялам.Па сваёй прыродзе індустрыялізацыя ў СССР не магла абмежавацца ні маштабамі асобных галін, ні тэрыторыяй асобных рэспублік ці раёнаў.На Беларусі меліся і свае асаблівасці, і свае цяжкасці.Правядзенне індустрыялізацыі патрабавала вялікіх сродкаў. На дапамогу ці крэдыты іншых дзяржаў разлічваць не даводзілася.У прамысловасць накіроўвалася частка сродкаў, атрыманых ад сельскай гаспадаркі.Частка сродкау была выдзелена машы-набудаванню, энергетыцы, прамысловасцi будматэрыялау. Заводы у Мiнску "Энер-гiя", "Камунар", iмя Кiрава паклалi пачатак беларускаму станкабудаванню, а БелДРЭС (недалёка ад Оршы) - уздыму энергетыкi рэспублiкi.Важныя змены адбываліся ў структуры капітальнага будаўніцтва.Вынікі, дасягнутыя прамысловасцю БССР у першыя гады індустрыялізацыі, стварылі неабходныя перадумовы для далейшага развіцця прамысловых галін.Аднак Беларуская ССР уласнымі сродкамі не магла забяспечыць неабходнае фінансаванне капітальнага будаўніцтва.Тым не менш індустрыялізацыя ішла хутка, прамысловасць рэспублікі развівалася дастаткова высокімі тэмпамі.Рабочы клас Беларусі разгарнуў спаборніцтва за авалоданне новай тэхнікай, уздым тэхнічнай пісьменнасці.Нягледзячы на працоўны ўздым і высокія тэмпы індустрыялізацыі, заданні другой і першых гадоў трэцяй пяцігодак таксама не былі выкананы.У агульным комплексе эканамічнага развіцця Беларусі важная роля належала развіццю і рэканструкцыі транспарту.Адбыліся некаторыя станоўчыя змены і ў матэрыяльным становішчы насельніцтва.Узровень жыцця людзей хаця і павышаўся, але ўсё яшчэ заставаўся нізкім, як у іншых рэспубліках СССР.Калектывізацыя сельскай гаспадаркі на Беларусі.Цяжкія ўмовы працы і быту сялян, раздробленасць зямельных участкаў, прымітыўныя прылады працы, што стрымлівала агульнае эканамічнае развіццё краіны.У пачатку нэпа савецкая ўлада падтрымлівала гаспадарчыя памкненні сялян, заахвочвала пошук форм калектыўнага гаспадарання на зямлі, прадастаўляла права на зямлю як калектыўным, так і аднаасобным гаспадаркам.З першых гадоў савецкай улады ствараліся і вытворчыя кааператывы, калектыўныя гаспадаркі.Калгасы разглядаліся ў асноўным як форма арганізацыі бяднейшых пластоў насельніцтва. У 20-я гады, як бачна, быў сапраўды значны ўздым сялянскай гаспадаркі, які сведчыць аб дабратворных выніках нэпа.Камуністычная партыя і Савецкая дзяржава распрацавалі палітыку калектывізацыі сельскай гаспадаркі.Калектывізацыя сельскай гаспадаркі – палітыка Камуністычнай партыі і Савецкай дзяржавы, якая была накіравана на аб'яднанне дробных сялянскіх гаспадарак у буйныя сельскагаспадарчыя прыдпрыемствы.Iмкнуліся вырашыць адразу дзве задачы: у кароткія тэрміны правесці калектывізацыю вёскі і ўзяць у яе сродкі для патрэб індустрыялізацыі і абароны краіны.Пачатак рэалізацыі такога курсу паклаў хлебанарыхтоўчы крызіс. Акрамя таго, у гарадах пачаліся перабоі ў забеспячэнні прадуктамі.Закрываліся рынкі, уводзілася абкладанне сялянскіх гаспадарак дадатковымі падаткамі.У Беларусі ў падтрыманні палітыкі “правага ўхілу” быў абвінавачаны нарком земляробства Дз. Прышчэпаў, старшыня ЦВК БССР А. Чарвякоў і інш.Масавая калектывізацыя выклікала супраціўленне кулацтва. У гэтых умовах партыя перайшла ад палітыкі абмежавання і выцяснення кулацтва да палітыкі ліквідацыі кулацтва.Разгарнулася кампанія па суцэльнай калектывізацыі і ліквідацыі кулацтва як класа, прымусу і раскулачвання серадняка, закрыцця цэркваў, рынкаў.Раскулачваць пачалі не толькі кулакоў, але і сераднякоў, якія не хацелі ўступаць у калгасы.Метады, якімі ажыццяўлялася калектывізацыя вёскі, абагуленне сялянскіх гаспадарак, прывялі да таго, што вясной 1932 г. замест суцэльнай калектывізацыі адбыўся чарговы масавы выхад сялян з калгасаў.У выніку дапушчаных памылак у эканамічнай палітыцы ў 1932–1933 гг. краіну ахапіў масавы голад, які забраў жыцці многіх людзей.Да канца 30-х гадоў калектывізацыя ў Беларусі была звершана, кулацтва як клас ліквідавана.Сельская гаспадарка фінансавалася па рэшткавым прынцыпе. Іншая справа – 70–80-я гады, калі дзяржава атрымала магчымасць фінансаваць аграрны сектар эканомікі на ўзроўні сучасных патрабаванняў. Сельская гаспадарка Беларусі ў гэтыя гады па вытворчасці прадукцыі на душу насельніцтва стала ў шэраг з сельскай гаспадаркай развітых дзяржаў свету.

47)усталяванне грам-пал сістэмы ў СССР . паліт рэпресіі.

1929-1954 г г. - вельмі супярэчлівае час. Працоўны энтузіязм народа спалучаўся з яго страхам перад беззаконьнем, вера ў Сталіна - з няведаннем (і нежаданнем) ведаць, што менавіта ён з'яўляўся натхняльнікам масавых рэпрэсій. Адбывалася метадычная і масіраваная ідэалагічная апрацоўка грамадства, накіраваная на тое, каб выхаваць паслухмяных выканаўцаў («шрубак»), укараніць думка аб бязгрэшнасьці і бясхібнасці вышэйшай ру-ководства партыі і дзярж-ва. Зніжалася каштоўнасць чалавечага жыцця. У грамадстве былі створаны ўмовы, калі груба ігнараваліся правы чалавека. Паўсюдна вышуквалі «ворагі народа», заахвочвалася даносчыка, устанаўлівалася атмасфера ўсеагульнай падазронасці. Харак-м стала спецыфічнае стаўленне да законаў як «праграме дзеянняў»: іх абавязвалі прыводзіць у адпаведнасць з палітыкай пар-тыі. Тыя, хто меў свой пункт гледжання, перш за ўсё людзі адукаваныя і сумленныя, сталі не патрэбныя, шкодныя рэжыму. З канца 1920-х гг. ў рэспубліцы пачынаецца знішчэнне нацыянальнай інтэлігенцыі (справа «СВБ»). У шэры. 1930-х гг., Пасля забойства С.М Кірава, пад рэпрэсіі была падведзеная прававая аснова. Услед за саюзнымі былі прынятыя пастановы ЦВК БССР «Аб унясенні змяненняў у крымінальна-працэсуальны кодэкс» (1934/12/05 г. і 1937/09/14 г.), якія ўсталёўвалі асаблівы парадак разгляду спраў аб «контрре-волюционном шкодніцтве і дыверсіях». Ужо з 1929 г пачалі дзейнічаць так званыя "тройкі" ў складзе трох чалавек. У 1937 г падчас найбольшага размаху рэпрэсіяў быў арыштаваны першы сакратар ЦК КП (б) Б В. Шаранговіч. Былі рэпрэсаваныя многія наркамы, прафсаюзныя і камсамольскія кіраўнікі, амаль усе, хто ўваходзіў у бел-ую партыйна-дзярж-нную эліту. Цяжкія страты панеслі навуковая і творчая інтэлігенцыя Бел-і. Рэпрэсіям падвергнуліся шматлікія генералы і афіцэры Бел. ваеннай акругі. У кан. 30-х гг. пачалася «чыстка» і сярод выканаўцаў масавага тэрору - работнікаў ОГПУ - НКУС. У 1939 г. быў асуджаны да вышэйшай меры пакарання шэраг адказных работнікаў Наркамата ўнутраных спраў БССР, некаторыя іх намеснікі. Варта заўважыць, што праўды пра дзеецца беззаконне працоўныя, як правіла, не ведалі. Яны з запалам падтрымлівалі палітыку і ўсе пачынанні партыі і савецкай улады.