Файл. Папка.

Date: 2014-02-26; view: 849.

Лекция №9

Жоспар:

1. Файл ±ѓымы, файл аты.

2. Папка, оныњ негізгі ќызметі.

3. Проводник терезесі.

Әдебиеттер:

1. Жаңа ақпараттық технологиялар. Б.Бөрібаев, Е. Балапанов, Г. Мадьярова Р. Дузбаева. Алматы 2001 ж “ Ғылым” ғылыми баспа орталығы.

2. Информатика М.Қ. Байжұманов Л.Қ. Жапсарбаева Алматы 2004 ж.

3. “Есептеуіш техника және программалау”, О. Камардинов, Алматы - 1997

1. Файл ±ѓымы, файл аты.

Магниттік дискілерде саќталатын барлыќ информация файл деп аталатын байттар жинаѓы т‰рінде беріледі.

Файл – ќатты немесе иілгіш магниттік дискілерге жазылѓан атауы, µлшемі бар байттар жиынтыѓы.

Жалпы айтќанда файл б±л, бір программа, не бір текст, не бір сурет ќысќаша айтќанда бір типтегі берілгендердіњ кез- келген жиынтыѓыныњ дискіде саќталуы.

Єр файлдыњ аты болуы керек. Атсыз файл болмайды. Файл аты екі бµлімнен т±рады: файлдыњ µз аты жєне кењейтпесі.

Файл атыныњ ±зындыѓы MS DOS ж‰йесінде 8 символдан аспауы керек болѓан, ал WINDOWS ж‰йесінде 256 символѓа дейін пайдалана беруге болады, ал кењейтпесініњ ±зындыѓы 3 символдан аспау керек. Файл аты мен кењейтпесі н‰кте арќылы ажыратылады.

Файл атын жазуда MS DOS ж‰йесінде латынныњ ‰лкен, кіші єріптері, цифрлар, WINDOWS ж‰йесінде латынныњ, орыстыњ ‰лкен, кіші єріптері, цифрлар, сондай-аќ кейбір ќызметші сµздер символдар ќолданылады.

- минус

_ астын сызу белгісі

$ доллар белгісі

# номер

& амперсанд

@ коммерциялыќ эт

! леп белгісі

% процент белгісі

~ тильда

^ карата белгісі

() {} жай жєне фигуралы жаќша

Файл кењейтпесі – файлдыњ ќандай маќсатта ќолданылатынын, ќандай топќа жататынын білдіреді. Файл кењейтпесіне ќарап бірден б±л файлдыњ программалыќ, не текстік, не графикалыќ файл екенін білуге болады.

.sys, .drv, .vga, .ega т.б. – сыртќы ќ±рылѓылардыњ драйверлері, б±лар арќылы компьютер т‰рлі мониторлармен, клавиатурамен, принтермен, тышќанмен, орыс-ќазаќ алфабитімен ж±мыс істеуге бейімделеді.

.bat –MS DOS операциялыќ ж‰йесінде жазылѓан командалыќ файл.

.txt, .doc, .wri, т.б. –текстік файлдар.

.com, .exe –DOS-тыњ басќарумен тікелей орындалатын файл.

.BAS –Бейсик тілінде ќ±рылѓан программа.

.pas –Паскаль тілінде ќ±рылѓан программа.

.bak – орындалатын файлдыњ резервтік кµшірмесі.

Ескерту

· Компьютердіњ клавиатура, монитор, принтер ќ±рылѓыларына стандартты атаулар берілген. Мысалы:

.CON (CONSOLE)- клавиатура не монитор

. PRN (PRINTER)- принтер

Пайдаланушыныњ б±ларды µз файлына кењейтілу ретінде енгізуі м‰мкін емес.

· бір режимде, мысалы Бейсикте, не WORD-та ќ±рылатын екі т‰рлі файлѓа бірдей ат берілмеуі тиіс, себебі біріншісін екіншісі жойып жібереді.

Логикалыќ диск.

Винчестерге (ќатты диск) С деген ат беріледі. Винчестерлердіњ аты оныњ санына байланысты ма? Жоќ. Ќазіргі винчестерлердіњ сиымдылыѓы бірнеше ондаѓан Гбайт болып жатыр. Ілгері MS DOS ж‰йесі сиымдылыѓы 32 Мбайтан кµп винчестермен ж±мыс істей алмаѓан. Б±л ќиындыќтан шыѓу ‰шін винчестерді сиымдылыѓы 28-32 Мбайт болатын логикалыќ дискілерге бµлген. Б±л логикалыќ дискілер С, Д, Е, ... деген атаулар алды. Осылайшаша бір винчестер болѓан к‰нніњ µзінде логикалыќ дискілердіњ саны бірнеше болды. Ќазір кµбінесе винчестрлерді С, Д деп екі бµледі. С логикалыќ дискісі ж±мысшы диск, ал Д логикалыќ дискісі файлдардыњ резервтік кµшірмесін, дистрибутивтерді саќтайтын диск ретінде ќолданылады.

2. Папка, оныњ негізгі ќызметі.

Дискіге тиеулі файлдарды тез табу ‰шін операциялыќ ж‰йе файлдар каталогын (папка) пайдаланады.

Папка (каталог)-арнайы ат берілген файлдар тобы. Оѓан дискіге жазылѓан єр файлдыњ аты, ќанша байт орын алатыны, дискіге енгізілген календарлыќ датасы, уаќыты тіркеліп ќойылады. Б±л тіркеліп ќойлатын жазуларды файл сипаттамасы деп атайды.

Каталогты файл атауларын жинаѓыш жазу столыныњ суыртпасы сияќты кµзге елестету м‰мкін.

Т‰рлі режимдерге арналып дискіде ашылатын каталогтар кµп болуы да м‰мкін. Олардыњ атауларын жазылѓан дискіні негізгі не т‰бірлік каталог деп, онда жазулы каталогты ішкі не баѓыныњќы каталог деп атайды.

Бір каталогтыњ ішіне екіншісін, екінші каталогты ішіне ‰шіншісін ендіріп ќоюы да м‰мкін т.с.с. М±ндай ќ±рылымды каталогтар аѓашы деп, єр каталог, оѓан ендірілген ішкі каталогпен салыстырѓанда, бірінші дењгейлі деп аталады.

Операциялыќ ж‰йеніњ негізі єрекеттерініњ бірі – каталог ќ±ру, файлдар жазылатын дискініњ орындарын белгілеу, оларѓа файдарды жазу не олардан оќу, файлды бір дискіден екінші дискіге кµшіру, оѓан жања ат беру, не оны жою.

Дискілік файлдарды жєне операциялыќ ж‰йеніњ файлдармен ж±мыс істеу тєсілдерін файлдыќ ж‰йе деп атайды.

Ескерту. Екі т‰рлі каталогќа атаулары бірдей болатын файлдар мен ішкі каталогтарды жазу да м‰мкін. Операциялыќ ж‰йе оларды єр т‰рлі деп ќабылдайды.

3. Проводник терезесі.

Папкалармен жєне файлдармен ж±мыс істеуге арналѓан терезені Пуск®Программы®Проводник командалары арќылы немесе SHIFT клавишін бір ќолмен басып т±рып ж±мыс столындаѓы Мой компьютер белгісіне тышќан кµрсеткішін єкеліп сол жаќ кнопкасын екі рет жылдам басу арќылы шаќырамыз. Терезе кµрінісі суреттегідей болады.

Керекті папканы аѓымдыќ ету ‰шін тышќан кµрсеткішін папка атыныњ ‰стіне єкеліп сол жаќ кнопкасын екі рет жылдам басу керек. Ішкі папкадан бірінші дењгейлі папкаѓа µту ‰шін ќ±ралдар панеліндегі Вверх кнопкасын басу керек.

Жања папка ќ±ру ‰шін орындалатын єрекеттер:

Мысалы С:\Мои документы папкасыныњ ішінен жања папка ќ±ру керек:

1. С дискісіндегі папкалар тізімі кµрсетілген бµлікте жања папка ќ±рылатын папканы аѓымдыќ етеміз, яѓни Мои документы папкасын аѓымдыќ етеміз.

2. Кµлденењ мєзірдегі Файл®Создать®Папку командасын орындаймыз. Мои документы папкасыыныњ мазм±нын жаѓында Новая папка деген жазу кµрінеді.

3. Новая папка дегенді µшіріп клавиатурадан жања ат жазып тышќан кнопкасын екі рет шертеміз не Enter клавишін басамыз.

Папкадан папкаѓа файлдарды кµшіру ‰шін орындалатын єрекеттер:

Мысалы, Мои документы папкасындаѓы Инф13.doc файлын Student папкасына кµшіру керек болсын:

1. Мои документы папкасын аѓымдыќ етіп Инф13.doc файлын белгілеп аламыз.

2. Кµлденењ мєзірдегі Правка®Копировать командасын немесе ќ±ралдар панеліндегі Копировать кнопкасын басу.

3. Student папкасын аѓымдыќ етіп кµлденењ мєзірдегі немесе ќ±ралдар панеліндегі Вставить командасын орындау.

Файлдар тобын кµшіру ‰шін файлдарды топтап жоѓарыдаѓы 2,3-ші єрекеттерді ќайталаймыз. Ќатар т±рѓан алты файлды белгілеу ‰шін SHIFT клавишін басып т±рып тышќан арќылы бірінші файлды, одан соњ алтыншы файлды белгілесек арасындаѓы файлдар белгіленеді. Ќатар т±рмаѓан файлдарды белгілеу ‰шін CTRL клавишін пайдаланамыз.

Дискетке файлдарды кµшіру ‰шін орындалатын єрекеттер:

1. Керекті папканы аѓымдыќ етіп кµшірелетін файлды не файлдар тобын белгілеп алу.

2. Копировать командасын орындау.

3. Дискетті салу. Папкалар тізімі кµрсетілген бµлікте Диск3,5(А) дегенді аѓымдыќ етіп Вставить командасын орындау.

4. С дискісін не оныњ ішіндегі кез-келген папканы аѓымдыќ ету, одан соњ дискетті алу.

Файлдардыњ орнын ауыстыру ‰шін жоѓарыдаѓы кµшіру єрекеттеріндегі Копировать командасыныњ орнына Вырезать командасын орындау керек.

Керек емес папканы, файлды µшіру:

1. ¤шірелетін папканы, файлды немесе файлдар тобын белгілеп алу.

2. Ќ±ралдар панеліндегі Удалить кнопкасын не Delete клавишін басу.

Файлдыњ контекстік мєзірі арќылы да файлды кµшіруге, атын ауыстыруѓа, µшіруге болады.