|
Тарихшы Рузбихан.Date: 2015-10-07; view: 1044. Дамуына зардабын тигізді. Әмір Темір 1371-1372жж. қай аймаққа әскер аттандырды – Моғолстанға 1371-1390жж. дейін Моғолстанға Ақсақ Темірдің жорығы – 10 рет. Ноғай Ордасының алып жатқан жері – Еділ мен Жайық аралығы. Сарайшық қаласының ірге тасы қаланды – Х ғасырда. Дон, Еділ казактарының Жайық бойына шапқыншылық жасау салдарынан Сарайшық қаласы біржолата қирады – 1580ж. Ноғай Ордасының екінші атауы – Маңғыт елі. Едігенің Ноғай Ордасында билік құрған жылдары – 1396-1411жж. Ноғай Ордасының ыдырай бастаған уақыты – XVIғ. басы. Батыс Сібір хандығының астанасы – Қызыл-Тура қаласы. Ноғайлар мен қазақтарды «екі туысқан орда» деп атаған ғалым – Ш. Уәлиханов. Шайбан Әбілқайырдың хан болып сайланған уақыты – 1428ж. «Өзбек ұлысы», «Өзбек хандығы», «Шайбани ұлысы» деген терминдер – Әбілқайыр хандығына тән. Әбілқайыр хандығы негізгі үш халықтан – шайбанилерден, қарақалпақтардан, қазақтардан тұрған. Олардың ішіндегі ең көбі және ержүрегі қазақтар деп айтты – Орда-Базарға дейінгі Әбілқайыр хандығының астанасы – Тура қаласы. Әбілқайыр ханның Сығанақ түбінде ойраттардан жеңілген уақыты – 1456-1457жж. Шайбан Әбілқайыр қайтыс болған жері – Аққыстау. Ноғай Ордасының орталығы Сарайшық. Ноғай Ордасының негізін қалаған тұлға – Едіге. Ноғай Ордасының құрылуына себеп болған – Алтын Орданың әлсіреуі. XV ғасырда Әбілқайыр хандығы орналасқан аймақ – Шығыс Дешті Қыпшақ. Әбілқайыр хандық құрған жылы – 1428 жыл. 92 ру-тайпадан құралған хандық – Әбілқайыр. 1456-1457 жж. Әілқайырдың ойраттардан жеңілген қаласы Сығанақ. Шыңғысханның балаларына бөліп берген жерлерінің атауы – «Інжу». Мал өсірушілерден жиналатын салық – Құшыр. XIV-XV ғ-да Қазақстанда шаруашылықтың басты саласы – мал шаруашылығы. Сақ, сармат, үйсін тайпаларының келбеттері андроновтықтарға ұқсас болғандығын айтқан антрополог – О. Смағұлов. Белгілі бір тарихи аймақта құрылған хандықтың тұрғындары этносаяси қауымдастық Қазақ халқының этникалық жағынан қалыптасуында басты рөл атқарған Ақ Орда тайпалары Монғол хандығында үйсіндер атауы уақытша қолданылмай, оның орнына аталды
|