КІРІСПЕ 6 page

Date: 2015-10-07; view: 688.

«Амстердам орманы» саябағының алаңы 895 га құрған теңіз аумағының маңын алған. Саябақта ормандық селімі 400 га болған, 200 га спортпен айналысуына, 100 га алаңқай ойындар үшін арналған. Аумақтың қалған жерін су айдыны мен жолдар құрған.

Саябақтардың тоғай отырғызуының ормандық мәдениеттерінің тәсілдерімен: көшеттер мына есеппен 1 га жерге 10 мың отырғызылды. Келешекте отырғызылудың дамуына байланысты оның кесуін және алаңқай мен тоғай шетінің ландшафттық құрылуы.

Саябақтың композициялық осі болып ұзындығы 2 м еспелі канал болған және жүйелі көлдер мен ағылымдар аумақтың кептіруіне қажетті. Су айдының құруында шыққан топырақ, саябақтардың микрорельефінің құруына қолданылған. Саябақтардың басты композициялық орталығы болып, үлкен ойнауға арналған диаметрі 300 м болған алаңқай. Саябақтарда үймереттер аз, тек жасылды театр, дәмхана, мейрамхана, балалар бөлімінің перголасы. Саябақ анық функционалды аумақтарға бөлінген.

Байронның айтуы бойынша әлемде ең салтанатты саябақ Монтсеррат, Синтра қаласындағы Лиссабонадан алыс емес орналасқан. Оны террасалар, кіреберіс бөлмемен әшекейлеген, бугинвилле. Бинкса раушан гүлдерімен, теком, пассифлор және басқа ирелеңдеген өсімдіктермен қоршалған. Бұнда тамаша пальмалар, тоғай тәріздес папоротниктер, Австралия, Жапония, Мексика, Қытайдан қылтаң жапырақ және жапырақты эвкалипт, мирт, емес, араукарий және т.б. тұқымдар әкелініп отырғызылған. Террасадан тамаша Атлант мұхитының көрінісі көрінеді.

2.45. Монтсеррат бағы

Монако княжествасында Монте-Карло саябағы орналасқан. Саябақта тропикалық сирек кездесетін өсімдіктер табиғатты жартастар мен террасаларда жасанды жарылыс жұмыстар жолымен отырғызылған. Казино ғимаратының алдында төсемдік гүлзарлар орналасқан. Казиноға іргелескен жартаста опунциялар, агавамалар, алоэсаммалар отырғызылған. Қаңтар айында олар көктейді сарықызыл және қызыл гүлдерімен. Саябақтағы жолдар бір қалыпты негізгі жағалауынан оның жоғарғы платосына апарады. Казиноның алдында лайықты сатылармен қатынасы бар үш терраса орналасқан. Басты бөліп қоюі айқын түрде шығады.

Италияда Генуи қаласынан алыс емес Оренго саябағы орналасқан. Ол италяндық Ривьерінде ең үлкен болып табылады. Саябақ теңізге тік түседі. Теңізден алыс емес отырғызылған эвкалипті шағын орман өзіне назар аудатқызады. Саябақты аоаукария, андалузды пихталар, батпақта өсетін кипаристер, жібекті акациялар, фикустермен әшекейленеді. Барлық саябақтың тоғайлары мен талдары табиғи формасы бар, өйткені олар қырқып және өңделмеген.

ҚОРЫТЫНДЫ

Саябақ өнерінің тарихын зерттеуі адам қоғамының мәдениетімен шектесуіне мүмкіндік береді, ол адам мен табиғат байланысының барлық байлығын ашады. Осы байланыстың арқасында қол тигізілген ландшафт түріндегі бақтар, саябақтар, скверлер өзіне табиғи әдемілікті және эстетиканы өзіне еңгізеді, композициялды идеялар біркелкі тарихи әртүрлі елдердің табиғи-климаттық жағдайынан ажыратылмайды.

Қазіргі жобалаушының алдында үлкен мақсат тұр, ең жаңа технологияның нәтижелерінің табиғи ортамен гармониялық жетістікке жетуі. Тарихи ландшафттық сәулетінің аспектілері адам мен табиғат байланысындағы философиясына терең енеді, әсіресе Батыс және Шығыс елдерінде өте жақсы рұқсат етілген.

Барлық жиналған тарихи тәжірибе нақты ланшафттық жобалауында, дәстүрге сүйене жаңа жүйелі стильдер, «жапон саябағы», саябақтар, «орыс үй-жайының» бақтары, - жайлылығы тұрғын ортаның, сондай-ақ тұрғын үй және қалалардың деңгейіндей, сондай-ақ жекелік, жекеменшік коттедждерімен, қала сыртындағы виллаларды құруында, қазіргі ландшафттық сәулетшілеріне дем берді.

Экономистерді бағалай бойынша ұйымдастырылған және абаттандырылған аумақтарды, жылжымайтын мүлік және жердің құндылығын бірталай көтеріп, қолайлы және экономикалық жағдай жасады, сонымен қатар бұлшық еттің күші шаршағандық және рухани дискомфортты жоюына көмектеседі. Мамандарды эксперттердің бағалауы бойынша ХХІ ғасырда ландшафттық жобалау саласында ең біріншіден іздеп алынған болады.

СӨЗДІК

Абрис– 1) заттың сызықты нобайы, ағаш немесе бұтаның нобайы; 2) өсімдіктердің отырғызылатын орындарының орнында, ғимараттар, жолдардың орналастырылуының нұсқауымен қолда істеп шығарылған аумақтарды жоспар тағы сол сияқтылар.

Аграф – ХVII –XVIIІ ғғ. бақша партерлерінің ресімдеуіндегі стильге келтірілген өсімдікті нақыш.

Акведук– көз түкпір суларын жеткізу су құбыры, саябақ кеңістігінің ресімдеуінің сәндік элементі ретінде ХVІІІ ғасырдың екінші жартысында романтикалық бақтарында енгізілген.

Альпинарий – таулы ландшафтты әдемілікті және оның флораны көрсететін тасты бақ. Су, жартастар мен аласа бойлы альпілік өсімдіктердің тіркесі. Альпинарийлар ағылшын пейзаж бейнеленген саябақтарында ХVІІІ ғ. Тұңғыш рет пайда болды.

Альтанка – лиана отырғызылған, жеңіл ашық өрнекті конструкцияның бақшалық ғимараты. Демалысқа және жауыннан немесе күннен қорғауға арналған. Қолданысы барокко дәуірінің бақтарында көрініс алады.

Ампель өсімдіктері – ирелең немесе жалбырақ саябақтары бар өсімдік. Ампельдерде (аспалы вазондар, кәрзеңкелер және т.б.) өсіріледі. Күнқалқалар, шырқалар, қалқаларды және тағы басқаларды рәсімдеу үшін қолданылады.

Ампир – мәңгілікке (монументалдық) және көркем формалар тәртібіне деген талпынысты сипаттайтын І Наполеон дәуірінің көркем стилі. ХVІІІ ғасырдың аяғындағы классицизмге арқаланды.

Амфитеатр – ежелгі рим сәулетіндегі жоспарда эллипс формалы ойын-сауық ғимараты. Оларды ХVІІ-ХVІІІ ғғ. ойын-сауық шараларын өткізуде сәндік ғимараттар ретінде бақтарда сала бастады. Барокко бақтарындағы амфитеатр сарайға қарама-қарсы ауданның жартылай дөңгелек аяқтауы болып саналады.

Амфора– тар мойыны және екі тұтқасы бар балшық ыдыс, бақтарды әшекейлеуге арналған. Ежелгі гректер мен римдіктер май, бидай және шарапты сақтау үшін қолданды.

Ансамбль – жиынтық, бірлік. Бірлікке келтірілген және нақтылы көркем әлпет алған ғимараттар, өсімдіктер және жер бедерінің тағы басқа элементтерінің функционалды сабақтасқан жиынтығы. Композициялық тұтастық және сәулет-кеңістіктің бірлігі – ансамбльдің негізгі ерекшелігі.

Анфилада – залдар, бөлмелердің қатары. Ландшафттық сәулетте аулалар, бір осьте орналасқан өтулермен бір-бірімен бірлескен жеке жасыл тұйықталған кеңістіктердің қатары.

Аранжирлау– гүл шоғында, құмыралар, кәрзеңкелер, гирляндалар, гүлдестелердегі гүлдер және жапырақтардың орналастырылуы.

Арборетум – әр түрлі климаттық аймақтарда өсімдіктерді жерсіндіруге арналған дендрологиялық бақ.

Архитектоника (Көркемдік құрылыс) – сәндік дендрологияларда діңгектің құрылымын білдіреді; оның өлшемдері, формамен, бұталар мен өркендердің тармақтылығы сипатымен, олардың өзара орналастыру әдемілігімен анықталады.

Аспа бақ – арнайы тас тіректерде, төбеде, галереяда орналасқан ептеген бақ. Шөптер, түстер, сәндік бұталардың өсіп шығуы үшін төгілген топырақ жігі бар. Топырақты шылқыған жіктің орнына өсімдікті жер үшін ерекше тасымал қазбалар, су өсімдіктері үшін ептеген хауыздар қолданылады. Қазіргі аспалы бақтың алғашқы үлгісі. Ежелгі Вавилондағы көп баспалдақты тас террасаларына орналасатын Семирамиданың бақтары. XVII ғ. Мәскеулік Кремілндегі, Бекзаттық ауылдағы Камеронова галереясындағы Екатиринаның сарайы террасаларындағы, Қысқы сарайдағы аспа бақтары. Аттылы бақ терминінің көне орыс синонимі.

Ассортимент – белгілі жерді немесе объектті көгалдандыру үшін қолданылатын ағаштардың, бұталар мен гүлдердің әр түрлі түрлерін таңдау.

Ат шабысын өткізетін орын – бір жағы дөңгелектелген тәктөртбұрыш түріндегі формаға тән Ежелгі Рим бағы.

Аумақтың зонаға бөлуі –елді мекен, бақшалар, үй маныңдағы алқаптар аумағын әр-түрлі функционалдық тағайындауы бар аймақтарға бөлу

Аха (ах-ха) – бақшалардың шекарасы; терең тірек қабырға мен жарта көмегімен жасалды. ХVІІІ – ХІХ ғ. бақтарында қолданылды.

Аэрокүншуақты алаңқай – әуе және күн сәулесі ванналарын қабылдау үшін жабдықталған алаң.

Бақ – демалыс үшін ашық аспан астында жақсы жабдықталған және көркем рәсімделген (көбірек 10-15 га) әдетте көлемді жасылдандырылған аумақ. Термин орыс тіліне XVIII кірді. Англиялардан және бақтар әдемі саябаулары бар саты, еркін нобайлардың алаңдармен, тоғандары, күнқалармен, мүсінмен және өйткені табиғи тоғайды немесе бөлімше дәл қазір бастапқы білдірді көгалдандыруды жалпы қалалық жүйе рекреацияның ең маңызды элементтері сияқты қаралады; олар сауықтыру, мәдениетті-тәрбиелік, эстетикалық, табиғи ортаны қорғау фукцияларын орындайды. Бақтар мәдениет және демалыстың бақтарына таңайындау бойынша бөлшектенеді, бала, спорт, серуен, мемориал, бақ мұражайлар; тұрғынның жалпы қалалық, аудан, қоршасы; жайылма, жыра, таулық және тағы басқалар аумақтар бедердің сипаты бойынша.

Бақ-чинампас -ағаш Ветвейлері және бетінде жерлерді төккен және әр түрлі өсімдіктерөсіретін қамыстың қалқыма Мексика бағы, ептеген Аралшығы.

Балюстрада (Тізбек қоршау) – аласа фигуралы бағаналар түрінде жиі жасалатын балкондар, галереялар, сатылар, террасалардың тесіп өткен қоршауы; балясин.

Барокко – ХVІ ғасырдың аяғы – ХVІІІ ғасырдың ортасы аралығында Батыс Еуропада ерекшеленген көркем стиль. Франция, Италия және тағы басқа елдердің, сонымен қатар Ресей бақтарын жасауда көрініс тапты. Сәндік салтанат, әсемділік, кейде композициялықтың астарлығы, табиғи материалдарға (өсімдіктер, су, жер бедері) сәулеттік формалар (боскеттер, фонтандар, терраса, тірек қабырға және т.б.) беру талпынысы тән. Барокко композициялары Жазғы бақ, Пушкина, Петр сарайларында жартылай аман сақталған.

Берсо, биидаж – ағаштардың (жалған, қызыл қайың) діңгектері жуысатын жартылай дөңгелек тоқылған қаңқалар көмегімен жасалған күмбез тәрізді саябау; күмбез тәрізді саябау қоршалған бақ бөлшегі. Барокко дәуіріндегі бақтарда қолданылды.

Бонсай – жапондықтардың ықшам бақтарды құрайтын карлик ағаштарын өсіру көркемөнері.

Боскет – арнайы қырқуға ұшырайтын тығыздап отырғызылған ағаштар қабырғаларымен жан-жағынан көмкерілген, геометриялық сызылған, тұйықталған кеңістік. Барокко дәуірінде бақтардағы боскеттердің тұйықталған кеңістіктері кабинеттер немесе жасыл залдар деп аталды. Ресейдегі боскеттерді жасаудағы жыныстардың ассортименті: көгере кәдімгі, ырғай сары, зерек кәдімгі, қараған майда парақ, шырша жалған, ырғайы татарстан, қарақат үйеңкі алтын жалтыр доланалар.

Ботаникалық бақ – өсімдік шаруашылығы, жергілікті орындардың көгалдандыруы және ботаника (өсімдіктану) облысындағы ғылыми зерттеу және мәдениетті-ағарту жұмысын жасауға қолайлы жасыл массив.

Бродери – партер шілтердің анықтамасын қараңыз.

Букет отырғызулары – отырғызу арқылы жер бедерді қалыптастыру тәсілі. Сонымен бірге букте тобын бүйірлеу өркендерге даму жағдайын туғызу үшін жаңадан көрінген ағаштың түбіріне отырғызумен құрастыруға болады.

Буленгрин– орта бөлігі жазық котлованның формасында төмендетілген спорттық түрдегі арнайы көгалы. Бақтардың кеңістік әсерін күшейту үшін қолданылады.

Бульвар– жаяу қозғалысы және қысқа мерзімді демалыс үшін қолайлы көшелер, жағаның екі немесе бір тарабы бойынша көлік жүретін бөлігінен ерекшеленетін кең жасылдандырылған жолақ. Бастапқыда басыбайлы күшейтулердің біліктері деп аталды. Осылай содан соң қала тұрғындарының серуендері үшін қолайлы орындар ретінде болды.

Варидарий – монастырь немесе тұрғын үйдің перестиль ауласында,ы жасылдандырылған аулағ ептеген бақ. Орталықта ептеген фонтаны немесе гұлдер клумбалары және хауызы бар геометриялық орналастыруы болды. Бақша белдеулеген үйдің қабыр,алары қиял-ғажайып бақтардың перспективаларын көрсетілген фрескалармн жамылды.

Вертоград– бақтардың көне орыс атауы.

Вертюгаден– қырқылған жасыл қабырғаның фонындағы жартылай дөңгелек дөңес баспалдақтары бар амфитеатр түрінің ептеген сатыланған төбесі. Сахналық алаң сияқты қолданылады, мүсінмен, құмыралармен және т.б. айшықтанады.

Виадук– шатқал, терең жыра, құрғақ аңғар арқылы, көлденең жолдың үстінен жол өткізуге арналған құрылым. Ол биік тіректерден тұрғызылады. Барлық аралықтары бірдей эстакадаға қарағанда, виадуктің үлкен аралығы оның өте биік бөлігіне сәйкес келеді.

Виет – түр, жер бедерін элемент жиектейтін жазықтықтармен бағытталған тар перспектива, перспектива фокусі. Шолуды нүктесінен (ең жақсы қабылданған орын), жиектеуден («пейзаж бейнеленген рама», бекіткіш түр), орташа жоспардан (бұл әдетте бастыдан көңілін алмайтын өсімдіктерден кулинасы) және вистты шарықтайтын қорытындылаушы объекттен тұрады. Мысалы, ғимараттар, монументтер, көл, белес, форма және түс бойынша ерекше ағаштар да көрермен фокусі болуы мүмкін.

Вольер – малдар да құстар ұстауға арналған ормен немесе тор шарбақталған үлкен торша, павильон немесе бөлімше.

Геопластик – бедердің сәулеттік және көркем өрнектеуінің мақсатында көгалдандыруға жататын аумақтарды тік бағытта тегістеу.

Герма – мүсіндік баспен немесе мүсінмен бітірілген төрт қырлы бағана.

Героон – мүсіндермен, ағаштарымен толтырылған мемориал тоғайы.

Глориэтта – ашық коллоналы павильон формасындағы ептеген бақтық ғимарат. Францида XVII ғ. Екінші жартысында тұңғыш ретпайда болды.

Грот – Жартастардағы табиғи гроттар немесе табиғи тастардан жасалған үйінділеріндегі ұқсас жасалған көлеңкеде демалуға арналған жасанды саябақ ғимараты.

Дендрари – әр-түрлі ағаштардың және бұталардың жасыл массивы. Орман шаруашылығы, жергілікті аудандардыкөгалдандыру және ағаш өсімдіктерінің интродукцияның жерсіндіруіне арнал,ан ғылыми жұмыстарды өткізуге әдетте қызмет көрсетеді.

Дукт – барокко дәуірдегі саяжолдарын бойлаған және пейзаж бейнеленген бақтағы ағаштардың топтар арасындағы, қабадай бақ немесе орман бағындағы орман жолы, тоғай жолы.

Екпін – саябақ өнерінде пейзаж бейнеленген суретте бөлшекті (қандыағаштардың тобы, ағаш немесе бұта) ерекшелеу. Әлем көріністің екпіндететін бөлшегі ретінде мүсін, күнқалқа және кез келген басқа сәулеттік форма бола алады.

Ернеу– бақтардың жеке бөлшегін жиектейтін өсімдіктердің аласа тар жолағы.

Жақтау – сатылардың террасалар, жағалардың қоршау қызметкер аласалау қабырғасы, құламалы жарқабақ, жолдар.

Жалған готика -романтизмның көркем стиль, бас XVIII-лердің соңындағы Еуропада XIX көлбіген бір түрі. Мысалы, серілік құлыптар, бекіністің орта ғасырлық готикалық құрылымдары дәл келтірді Пушкинода бақ Александровскке тағы сол сияқтылар парктің ғимараттар алупкада архитектіраға ықпалы тиды. Ресейлерде (царицында бақта тағы басқалар) көне орыс сәулетінің ықпалменінің ерекше сызықтары алды.

Жер бедер – 1) өйткені (бедер, топырақ, өсімдіктер, суаттар, ауа-райы, аң) табиғи компоненттер шек табиғи шекаралармен сонымен бірге жасанды шектелген жер беттері табиғи аймақтық кешен, бөлімше, құрылыс ошағы, жол, ауыл-шаруашылық бап және тағы басқалар жасанды), өзара іс-қимылдарда болады және бір-біріне ыңғайлы болған; 2) жердің тұтас көрінісі, әсем көрініс.

Икебан – жапое тілінен аударғанда «екінші өмірде гүлдерді сақтауды» білдіреді және Жапониядағы гүл аранжирлауының ежелгі біртума өнері болып табылады.

Италиялық көлбеуше – ласа кертіктері және көлбеген баспалдақтармен бар далай саты.

Кабинет – боскетті ішкі кеңістіктің бақша парктің композициялығының элементі, жалған немесе қызыл қайыннан ғұлама шашы алынған қабырғалармен. Француз Садақтарына және кабинеттердің көпшіліктің XVII-XVIII ғасырларының бақтары партерлермен, хауыздармен, мүсіндермен және бақша парктің құрылымдарымен әшекейленді.

Капон бағы -бақшаның өнердің дәстүрлі шығармасы, ептеген кеңістіктегі табиғаттің, келушілерге көріпкелді нақтылы күйді келтіретін бөлшектерді нәзік бейнесінің жиынтығы тән.

Картуш – бақша партнеріндегі бұйралары бар жартылай жазылған шиыршық форма бойынша еске түсіретін ою күре тамырға құйылатын Картуштың ортасында бақшалардың иесінің вензелі, белгісі жайласты.

Каскад– табиғи өзектер және жылғалардың тезағарларының орындарындағы судың сорғалауларын құлдырауы үшін тас немесе бетоннан арнайы көп баспалдақты ғимараты, қызметшілерді, сонымен бірге майда террасаларының біртіндеп қатарынан жасанды су ағындарының жолдарында. Парктің композициялықтың элементтердің бірлері, әсңресе тересса бақтары.

Кашро – интерьеріндегі орналастыру үшін керамика, пластмасса, ағаш, шыбықтан сіндік бұйымы және далада.

Квинкунс –діңгектермен діңгектерді сызықтың бір-бірден шаш алынған жылжытылған қатарлардың қандыағаштардың отырғызуын әдіс шахматтық ретте ашық төмен. Бір көлемді құрастырады және діңгектердің арасындағы диогоналды бағыттар бойынша көрінетіндікті қамтамасыз етеді; қабылдау бақтардың ежелгі Римінде жасауды әлі қолданылды.

Классицизм – XVII-ші көркем стиль бастады, норма ретіндегі және тамаша үлгі айналып тұрған көнеліктерде және көне өнерге. Орыс құрылысында қалай табиғат қарама-қайшы жүйелі құрастыруларын орналастыруды пейзаж бейнеленген стильмен, бас тартумен бірдейленеді. Екатиринаның Пушкино өала бағындағы галерея Павловскте Достық храмы парктің ғимараттардың классицизмінің стиліндегі үлгілері, Камеронова.

Клумба – пейзаж бейнеленген бақта ашық алаңда қандыағаштардың шеңбер немесе овалдың түр құрастырылған тобы және бұталарды; клумбаның XIX ғасырдың орталарымен жүйелі бақта ғимаратқа бас кіруді алдында соқпақтардың қиылысу орналасқан гүл өсірушілерді деп атайды, мүсіннің тұғырында. гүл шешімі боынша және отырғызылатын өсімдіктердің ассортиментіне : К. Жайлаулар;

Компартимен – Садаққа және бақтар жеке бақша парктің композициялық барлық ансамбль жасау жиірек XVII – XVIII күре тамырға құйылатын: мысалы мүсіннің немесе хауыз ұқсас гүл Ковров тұратын партері компартимент симметриялық орналастырылған айнала.

Көгал – көп жылдық дәгділердің жасанды шымды жамылғысы. Көгалдар спорттық, арнайы жіне сәндік(партер, кәдімгі және шалғындық) болып бөлінеді.

Көлбеуше – саты алмастыратын сәл қисайған жазықтық.

Ксист – көгалдар және ернеулерді айқын білікті құрастыруы бар Садаоларды шаршылар немесе тік төртбұрышар бөлінген жазық басымдылықты түрдегі үйдің алдында ептеген кеңістік

Кулиса – қандыағаштардың тобы немесе ашық кеңістік немесе жер бедер бұталарды, шектейтін түр.

Курдонер – бақшалардың түріндегі сарай, вилла, құлыптың көше жақ ауласы ықтырмалы тесіп өткен дуалды көше, өңге тараптармен жақтан аздап немесе сияқты ғимараттың жоспарында корпустармен.

Күнқалқа – жамылғысы бағаналар немесе бағанада тұрғызылатын бақтың ашық ғимараты. Көлеңке жасау, пана, сонымен бірге демалыс, әңгімелер, оқу және үстел ойындары үшін арналған.

Қабырға бағы – еңстер, тірейтін қабырғалардың құралған тастардан түрге сәндік ғимараты. Жылғаларда тастардың арасындағы өсімдік жер жасырынады және (ксерофиттер, дымқыл жартастардың мекендеушілері сиектеу) сәндік шөп тектес өсімдіктер отырғыады.

Қоюландырылған тырғызулар – ең шапшаң тығыз отырғызулар жасау мақсатында бір-бірінен 1-1,5 м қашықтықта отырғызылған ағаштар көмегімен бақтың ісем көрінісін құрастыру әдісі. Мұндай діңгектердің құрастырудыкезеніңдегі отырғызулары орнықтырақ және жақсы дамиды. Келесі сиректету жүргізіледі.

Құртина– 1) саты, ботаникалықт Садаолар жеке бөлімшесі; 20-90 дегі ірі топ және қандыағаштардың даналары және тұқымдастың бұталары көп; 3) өсімдіктер үшін жүйек қапталған шынымен.