D) Вали Ахун Юлдашев 13 page

Date: 2015-10-07; view: 892.

537.Белгілі ғалым, “Әлемнің екінші ұстазы” Әл Фараби өмір сүрді: 870-950 жылдары

538.Х1 ғасырға дейін түрік тілді халықтардың қоғамдық ой-санасында орын алған ғылыми еңбек «Құтадғу білік»

539.Ортағасырлық ғалым Махмұд Қашғаридың өмір сүрген жылдары 870-950 ж.

540.Х1 ғасырдағы түркі әдебиетінің жазу тілінің үлгілері көрініс тапты: «Диуани лұғат-ат түрікте»

541.Орта ғасырлық ақын, исламның сопылық бағытының негізін салушы, насихаттаушыА.Яссауи

542.Оңтүстік Қазақстанда мұсылман дінінің кең таралуы кезеңінде Әли ақынның жарық көрген поэмасы“Жүсіп-Зылиқа”

543.«Түрік тілдері сөздігінің» авторы: Махмұд Қашғари

544.Ежелгі түрік әліпбиіндегі әріп саны 35

545.Атақты қобызшы Қорқыт ата күмбезі орналасқан аймақҚызылорда

546.“Оғызнаманы” XVII ғасырда толық жазып қалдырған ғұламаӘбілғазы хан

547.IХ-Х ғ. өмір сүрген данышпан, Шығыстың атақты ғалымы: Әл-Фараби

548.Ахмет Яссауи кесенесі кімнің бұйрығымен салынды? Әмір Темірдің

549.Керей хандығы мен монғол тайпаларының арасындағы қарым-қатынас

қай еңбекте айтылды ”Монғолдың құпия шежіресі”

550.Монғол империясының негізін қалаған Шыңғыс хан.

551.Шыңғысхан әскери феодалдық Моңғол мемлекетін құрды:ХІІІ ғасырдың басында.

552.Шыңғыс хан тұсындағы Моңғол империясының астанасы:Қарақорым.

553.Шыңғыс хан Жетісудағы түркі халқын өзіне тарту үшін: Діни қысым жасамау ұранын басшылыққа алды.

554.Алтын Орданың астанасы:Сарай-Бату.

555.Шыңғысхан құрған монғол мемлекетінің басты заңы:Жасақ.

556.Шыңғысхан Енисей қырғыздары мен Сібір орман халықтарын бағындырды:1207-1208 жылдары.

557.Шыңғысхан 1217 жылы Күшліктің Жетісудағы иеліктерін басып алуға кімді аттандырды? Жебе ноянды.

558.Сыр бойындағы қалалар монғолдардың иелігіне көшті: 1219-1220 жылдар

559.Шыңғысхан жаулап алған жерлерін балаларына бөліп берген.Үлкен ұлы Жошыға тиісті ұлыс қай жерлерді қамтыды? Ертіс өзенінен батысы Еуропаға дейін.

560.Алтын Орданың негізін қалаушы: Батый.

561.Монғол хандығы құрылды: 1206 жылы.

562.Отырар апаты болған жыл:1218 жылы.

563.Шыңғыс ханның өзін қорғайтын жасауыл қалай аталған ”Кешіктен”

564.1207-1208 ж. Енисей қырғыздарын басып алған Шыңғысхан баласы Жошы

565.1211-1215ж.Шыңғысхан Қытайға жорығында қолға түсірді:Сауданы.

566.Шыңғысхан 1217 жылы Күшіліктің Жетісудағы иеліктерін басып алуға аттандырды: Жебе ноянды

567.“Отырар апаты” – деген:1218 ж. Шыңғысхан жіберген саудагерлердің өлтірілуі

568.1219 жылы Шағатай мен Үгедей қоршауға алған қала: Отырар

569.Шыңғысхан әскеріне 15 күндей берілмеген қала:Ашнас

570.Сыр бойындағы қалалардың толығымен монғолдардың иелігіне өткен уақыты1219-1220 ж.

571.Шағатай ұлысына қараған жер Оңтүстік және Оңтүстік-Шығыс Қазақстан

572.Шыңғысхан қайтыс болды: 1227 ж.

573.Ұлы хан атағын алған Үгедей тұрған қалаҚарақорым

574.Европаға жорықты бастаған монғол ханыБатый

575.Алтын Орданың негізін қалаған ханБатый

576.Алтын Ордада исламды мемлекеттік дін – деп жариялаған ханӨзбек

577.Алтын Орда тағында билігін нығайту үшін Тоқтамыстың Мәскеуді өртеген жылы 1382 ж.

578.Алтын Ордада әскери билік кімнің қолында болған: беклербектің

579.Алтын Ордада уәзірлер билік жүргізген сала: азаматтық іс

580.ХШ ғасыр мен ХV ғасыр басында Шығыс Дешті қыпшақта өмір сүрген мемлекетАқ Орда

581.Ақ Орданың астанасы Сығанақ

582.Ақ Орданың күш-қуатын нығайтқан хан Ұрыс хан

583.Ақ Орданы әлсіреткен жағдай: Ақсақ Темір жорықтары.

584.Ақ Орданың соңғы ханы:Барақ.

585.Ақ Орданың астанасы: Сығанақ.

586.Ноғай ордасының территориясы:Еділ мен Жайық аралығы.

587.Ноғай ордасының негізін қалаған: Едіге.

588.Ноғай ордасында билеушінің титулы: Хан.

589.Моғолстан мемлекетінің орталығы:Алмалық.

590.Әмір Темір мемлекетінің территориясы: Мауераннахр.

591.Әмір Темір қайтыс болған қала: Отырар.

592.Әмір Темірдің бұйрығымен салынған сәулет өнерінің үлгісі:Қожа Ахмет Йассауи.

593.1379 ж. Тоқтамыстың Темір-Мәлікті жеңіп билікті қолына алған қаласы Сығанақ

594.Ақ Орданың орнына келген мемлекет:Әбілқайыр хандығы.

595.Моғолстанның өмір сүрген уақыты XIV ғасырдың ортасы – XVI ғ. басы

596.Моғолстанның негізін қалаған хан Тоғылық Темір

597.Моғолстанның орталығы Алмалық

598.Әмір Темір мен Ілияс-қожа арасындағы “Батпақ шайқасы” болған жыл: 1365 ж. жаз

599.1336-1405 жылдары өмір сүрген билеуші:Әмір Темір

600.Әмір Темір 1371-1372 ж. әскерін аттандырды: Моғолстанға

601.1371-1390 ж. дейін Моғолстанға Ақсақ Темірдің жорығы10 рет

602.Ноғай Ордасының орталығы Сарайшық

603.Ноғай Ордасының негізін қалаған тұлғаЕдіге

604.Ноғай Ордасының құрылуына себеп болды:Алтын Орданың әлсіреуі

605.XV ғасырда Әбілқайыр хандығы орналасқан аймақШығыс Дешті Қыпшақ

606.Әбілқайыр хан болып сайланды:1428 ж.

607.92 ру-тайпадан құралған ханды Әбілқайыр

608.1456-1457 жылдары Әбілқайырдың ойраттардан жеңілген қаласыСығанақ

609.Шыңғысханның балаларына бөліп берген жерлерінің атауы“Інжу”

610.Мал өсірушілерден жиналатын салық Құшыр

611.1227-1255 жылдары Алтын Орданы билеген:Батый хан

612.Европаға жорықты бастаған монғол ханыБатый

613.Алтын Орданың негізін қалаған хан Батый

614.Алтын Ордада исламды мемлекеттік дін – деп жариялаған хан Өзбек

615.Алтын Орда тағында билігін нығайту үшін Тоқтамыстың Мәскеуді өртеген жылы 1382 ж.

616.Алтын Ордада әскери билік кімнің қолында болған:беклербектің

617.Алтын Ордада уәзірлер билік жүргізген сала:азаматтық іс

618.ХШ ғасыр мен ХV ғасыр басында Шығыс Дешті қыпшақта өмір сүрген мемлекет Ақ Орда

619.Ақ Орданың Алтын Ордадан біржола бөліне бастаған уақыты:XIV ғ– ң II ширегі

620.Орда Ежен билік құрған мемлекет:Ақ Орда

621.Ақ Орданың аумағы Жошының осы балаларының иелігін қамтыды:Орда Ежен мен Шайбани ханның

622.Моғолстан мемлекетінің негізін қалаған бірінші хан:Тоғылық Темір хан

623.Моғолстан мемлекетінің құрылуына басты рөл атқарған әмір, дулат тайпасының ақсүйегі: Поладшы

624.Әмір Темірдің Тоқтамысты пайдаланудағы түпкі мақсаты:Ақ Орданы да, Алтын Орданы да басып алу

625.Тоқтамыстың Мамай ордасын басып алу уақыты:1380 ж.

626.Ақ Орда билеушісі болған Барақтың мақсаты: Сырдария бойындағы қалаларды қайтару

627.Ақ Орда мемлекетінің өмір сүруін тоқтатты: XV ғ. басы

628.Мұхаммед Хайдардың жазуы бойынша Моғолстанда Тоғылық – Темір тұсында бір күнде қанша мың адам ислам дінін қабылдаған:160 мың

629.Ноғай Ордасының екінші аты: Маңғыт елі

630.Моғолстанда дулат әмірлерінің қолдауымен Есен – бұғаның хан тағында отырған уақыты: 1433-1462 жж

631.Моғолстан хандығы қай ханның тұсында ыдырай бастады:Абд ар-Рашид хан

632.Әмір Темірдің Алтын Орданы басып алмас бұрын Ақ Орданы әлсіретуді көздеген мақсатына табылған себеп: Түй – Қожаның ұлы Тоқтамыстың Темірге қашып баруы

633.Әмір Темір мен Тоқтамыс арасындағы Құндызша деген жерде болған шайқас уақыты:1391 ж

634.Әмір Темір мен Тоқтамыс арасындағы Терек өзенінің жағасындағы шешуші шайқас уақыты:1395 ж

635.Әмір Темір жорықтарының Қазақ жеріне тигізген әсері Экономикасының, мәдениетінің дамуына адам айтқысыз зардабын тигізді

636.Ноғай Ордасының орталығы Сарайшық қаласының іргесі қаланған уақыт:X ғ.

637.1580 ж. Сарайшық қаласының біржола қирау себебі:Дон, Еділ қазақтарының Жайық бойына шапқыншылық жасау салдарынан

638.Ноғай Ордасында Едігенің билік құрған уақыты: 1396-1411 жж

639.Ноғай Ордасының ыдырай бастау уақыты:XVI ғ.

640.Қазақ ханы Жәнібек тұсында достық қатынаста өмір сүрген ноғайлар мен қазақтарды «Екі туысқан Орда» деп атаған ғалым:Ш. Уәлиханов

641.Орыс патшасы ІІІ Иванмен өзара сауда қарым – қатынасын орнатқан хан: Ибақ

642.«Өзбек ұлысы», «Өзбек хандығы», «Шайбани ұлысы» сияқты атаулар осы хандыққа тән Әбілқайыр хандығы

643.Батыс Сібір хандығының астанасы:Қызыл-Тура

644.Әбілқайыр хандығын әлсіреткен Сығанақ түбіндегі ойраттармен болған соғыс уақыты:1456-1457 жж

645.Әбілқайыр қайтыс болған жер:Алматы маңындағы Аққыстауда

646.Әбілқайыр хандығы негізгі үш халықта тұғандығын және олардың ішіндегі ең көбі және ержүректері қазақтар болғанын айтқан тарихшы:Рузбихан

647.Әбілқайыр билік құрған уақыт:1428-1468 жж

648.Ақ Орданың астанасы Сығанақ

649.Ақ Орданың күш-қуатын нығайтқан ханҰрыс хан

650.1379 ж. Тоқтамыстың Темір-Мәлікті жеңіп билікті қолына алған қаласыСығанақ

651.Ақ Орданың орнына келген мемлекет: Әбілқайыр хандығы.

652.Моғолстанның өмір сүрген уақытыXIV ғасырдың ортасы – XVI ғ. басы

653.Моғолстанның негізін қалаған хан Тоғылық Темір

654.Моғолстанның орталығы Алмалық

655.Әмір Темір мен Ілияс-қожа арасындағы “Батпақ шайқасы” болған жыл: 1365 ж. жаз

656.1336-1405 жылдары өмір сүрген билеуші:Әмір Темір

657.Әмір Темір 1371-1372 ж. әскерін аттандырды: Моғолстанға

658.1371-1390 ж. дейін Моғолстанға Ақсақ Темірдің жорығы 10 рет

659.Ноғай Ордасының орталығыСарайшық

660.Ноғай Ордасының негізін қалаған тұлғаЕдіге

661.Ноғай Ордасының құрылуына себеп болды:Алтын Орданың әлсіреуі

662.XV ғасырда Әбілқайыр хандығы орналасқан аймақ Шығыс Дешті Қыпшақ

663.Әбілқайыр хан болып сайланды:1428 ж.

664.92 ру-тайпадан құралған хандыӘбілқайыр

665.1456-1457 жылдары Әбілқайырдың ойраттардан жеңілген қаласы Сығанақ

666.Шыңғысханның балаларына бөліп берген жерлерінің атауы“Інжу”

667.Мал өсірушілерден жиналатын салық Құшыр

668.1227-1255 жылдары Алтын Орданы билеген:Батый хан

669.Өзбек ұлысында XV ғ. ер жүректері қазақтар екенін жазған тарихшы Рузбихан

670.“Алаш” сөзі шамамен қай ғасырларда алғаш рет айтылды 1Х-Х ғ.

671.Қазақ жүздерінің құрылу себебін жазған ғалымШ.Уәлиханов

672.Қыпшақтардың “айран” деп аталатын сусыны туралы жазған ғұламаВ.Рубрук

673.XIV-XV ғ. жататын эпостық жыр«Қобыланды батыр»

674.Қазақстан аумағында XIII-XIV ғ.ғ. халық ауыз әдебиетімен қатар жазбаша әдебиет дамыды:Қыпшақ тілінде

675.“Хұсрау мен Шырын” шығармасының авторыКутб

676.Ислам дінінің көрнекті өкілі, әрі уағыздаушы ақын Ахмет Яссауи

677.Көккесене орналасқан: Сығанақта

678.XIV-XV ғасырлар аралығында Алшахан кесенесі салынған өзен Қаракеңгір

679.Қазақ хандығының құрылған уақыты 1465-1466 ж.

680.XV ғ-ң соңына қарай Қазақ хандығына енген қалалар Созақ, Сығанақ

681.Қазақ хандығының негізін қалағандарКерей, Жәнібек

682.Керей мен Жәнібекті қарсы алған Моғолстан ханы Есен бұға

683.Қазақ хандығының құрылуы жайында айтқан тарихшыМұхаммед Хайдар Дулати

684.Моғолстан ханы Есен-бұға қайтыс болған жыл1462 ж.

685.XV ғ. 50-70 жж. Керей мен Жәнібек хандарға қосылған адам саны 250 мың

686.XV ғасырдың 70 жылдарында қазақ хандарының басып алған жерлері Сырдария мен Қаратау өңірі

687.XVI ғасырдың бас кезінде Қазақ хандығын билеген Жәнібек ханның ұлы:Қасым хан

688.Бұрындық хан билеген жылдар:1480-1511 жж.

689. Қасым хан тұсындағы бастапқы астана Сығанақ қаласы болды, одан кейін көшірілді:Түркістан қаласына

690.Қасым ханның билігі жүрген жоқ: Қырғыздарға

691.XVI ғасырдың бас кезінде Қазақ хандығының Сыр бойына билік жүргізуіне бөгет жасаған хан: Мұхаммед Шайбани

692.«Түркістан халқы қазақ саудагерлерімен ешқандай сауда келісімдерін жасамайтын болсын, олармен осы жерлердің тұрғындары арасында қарым-қатынас болмасын» деп жарлық шығарған хан: Мұхаммед Шайбани хан

693.Шайбани ханның қазақ даласына жорық жасаған жылдар 1503,1505,1506 жылдар

694.Шайбани хан ұрпақтарының арасындағы хандық билікке өзара таластың басталуына әсер етті: Шайбанидың қаза болуы

695.XVI ғасырдың I жартысындағы Қазақ хандығы тәуелсіз, дербес мемлекет есебінде белгілі болды: Орта Азия мен Шығыс Еуропаға

696.1511 жылы Қазақ хандығында билікті қолына алған ханҚасым

697.Қазақ хандығының жер көлемін кеңейте түсуге бар күшін жұмсаған хан Қасым

698.Қасым хан тұсында қазақ хандығының саяси-әкімшілік және сауда экономикалық орталығы болған қалаСығанақ

699.Қасым ханның қол астындағы халықтың саны1 млн.

700.1538-1580ж. Қазақ хандығын басқарған хан: Хақназар

701.Моғолстан ханына қарсы соғыстарда Хақназардың айырылып қалған жерлеріЖетісудың біраз жері

702.Хақназар хан билеген жылдар:1538-1580

703.XVI ғасырдың II жартысында Қазақ хандығының күш-қуатын беделін арттырған, жерін кеңейтуге себеп болған тарихи оқиға: Мәскеуге қосылуды жақтаған Ноғай ұлыстарын талқандап, өзіне қосып алуы

704.Моғолстан ханы Жетісу мен Ыстық көлдің маңындағы жерлерді басып алу үшін Қазақ хандығына қарсы үлкен соғыс бастаған кезең: XVI ғасырдың 50-60 жылдары

705.XVI ғасырдың II жартысында Жетісу қазақтарының жағдайын ауырлатқан оқиға: Ойраттардың тонаушылық жорықтары

706.Хақназар ханның сыртқы саясаттағы бағытын өзгертуге әсер еттіСібір ханы мен Моғолстан билеушілерінің шапқыншылық жорықтары

707.Баба сұтанның астыртын жіберген адамдарды Хақназар ханды, оның туыстарын өлтірген жыл:1580

708.Батыс елдері алғаш қазақ мемлекеті туралы қай ханның тұсында білдіХақназар

709.1570 жылдардың аяғында Моғолстаннан Қазақ хандығына өткен жерлер: Жетісудың батысы

710.Абдаллах ханның Хақназарға сыйға берген жеріТүркістан аймағын

711.Абдаллах хан Самарқан өлкесіндегі Африкент уәлаятын сыйға тартқан ханТәуекел

712.Хақназар хан өлгеннен кейін хан тағына отырған Жәнібек ханның немере інісі сексенге келген: Шығай хан

713.Баба сұлтанға қарсы жорықта Шығай хан қайтыс болған жыл: 1582

714.1583 жылы «Ант беріскен шартты » бұзып, Тәуекел хан Өзбек ханнан қайтарып алған қалалар:Сауран, Түркістан, Отырар, Сайрам

715.Тәуекел хан Мәуреннахрға баса көктеп кірген жыл: 1598

716.1598 жылғы шайқаста екі жақтың билеушісі де қаза болып, екі хандық хансыз қалды, бұл хандықтар: Қазақ хандығы мен Өзбек хандығы

717.Тәуекел ханның беделін және күш-қуатын арттырған жеңіс: Ташкент қаласының түбіндегі Абдаллах ханды талқандауы

718.Қазақ хандығы мен Өзбек хандығы арасындағы ұзақ жылдар жүргізілген соғыстың нәтижесі:Қазақ хандығының жеңіске жетіп, Ташкентті қосып алуы

719.Есім ханның билік құрған жылдары:1598-1628

720.XVIІ ғасырдың басында Қазақ хандығында бір мезгілде билік құрған екі хан:Есім, Тұрсын

721.Есім ханның басты мақсаты:Хандықты бір орталыққа бағындырған мемлекет етіп құру

722.1603 жылы бірінші қазақ-бұхар шайқасы болған жер: Айғыржар

723.Қазақ-бұхар соғысында Есім хан қолданған ұтымды соғыс тәсілі:Қорғанысты шайқас

724.Тұрсын сұлтан өзін хан, Ташкент қаласының билеушісі деп жариялаған жыл:1613

725.Тұрсын ханның сенімді тірегі:Саны көп қатаған руы

726.Тұрсын хан тәуелсіздіктің белгісі ретінде шығарды: Ақша

727.Есім ханның қалмақтарды талқандаған уақыты: 1627

728.Тұрсын ханның бүлігі: «Қатаған қырғыны»

729.Тәуекел билік құрған жылдар 1582-1598 жж.

730.1597-1598 жж. Тәуекел хан Абдаллах ханның әскерін талқандаған жері: Ташкент қаласының түбінде

731.Есім хан қазақ хандығының әскери күш қуатын арттыру үшін көңіл бөлді Сұлтандар мен төрелерге еркіндік берді

732.Қазақ-бұхар соғысы болған жылдар: 1603-1624 жж.

733.Бірінші қазақ-бұхар соғысы болған жер Айғыржар

734.1610 ж.өзін Ташкент қаласының билеушісі деп жариялап,өз атынан

ақша шығарған хан Тұрсын

735.“Қатаған қырғыны”қай ханға қатысты Тұрсын

736.XVII ғасырда қазақ хандығының ішкі-сыртқы саясаттағы беделінің әлсіреуіне себеп болған: Кіші хандардың дара билікке ұмтылуы

737.1628-1652 жылдары хан тағына отырған Есім ханның баласы: Жәңгір

738.Ғажайып ерліктері үшін Жәңгір ханға халықтың берген атауы: Салқам Жәңгір

739.Жәңгір хан 600 жауынгерімен жоңғардың 50 мың жауынгеріне қарсы тұрған шайқас:Орбұлақ

740.Орбұлақ шайқасы болған жыл: 1643

741.ХҮІІ ғасырдың 70 жылдары жоңғар әскерлерінің Жетісу мен Оңтүстік Қазақстанға басып кіріп, қосып алған қалалардың саны: тоғыз

742.Тәуке ханның билік құрған жылдары: 1680-1715

743.Тәуке ханның тұсындағы астана: Түркістан

744.Тәуке хан үш жүздің басын қосып құрылтай өткізілген жер:Күлтөбе

745.Тәуке ханның заңдар жинағы: «Жеті жарғы»

746.«Жеті жарғы» заңдар жинағын жасауға қатысқан билер:Төле би, Қазыбек би, Әйтеке би

747.«Жеті жарғы» бойынша құрылтай кеңесіне жіберілмей, дауыс беру құқығынан айырылды:Қарусыз келген адам

748.«Жеті жарғы» бойынша хан: Барлық ру бірлестігінің басшысы, хандықтың басшысы, бас қолбасшысы

749.Тәуке ханның сыртқы саясаттағы мақсаты:Көрші мемлекеттермен одақ құру және бейбіт қатынас орнату

750.1680 жылы жоңғар шапқыншылығы кезінде аман қалған қала: Түркістан

751.1710 жылы қазақ жерінің Қарақұм маңында бас қосу себебі Жоңғарларға қарсы тойтарыс беру