D) Вали Ахун Юлдашев 14 page

Date: 2015-10-07; view: 832.

752.Тәуке хан тұсында билердің атқарған рөлі:Сот билігін, атқарушы өкімет билігін атқарды

753.XVII ғасырдың ортасында жоңғар мемлекетінің күш-қуатын біршама арттырған қонтайшыБатыр

754.Аягөз маңындағы қазақ жасақтарының жоңғарлардан жеңіліске ұшыраған жыл 1718

755.1728 жылы қазақ жасақтарының жоңғар әскерлеріне күйрете соққы берген жер:Бұланты өзені

756.Ордабасы тауына жиналған қазақ жүздерінің шешімі бойынша жоңғарларға қарсы күресте қазақ жасақтарының бас қолбасшысы болып сайланған хан: Әбілқайыр

757.Балқаш көлінің маңында Аңырақай жерінде жоңғарларға күйрете соққы берген жыл:1729

758.Сібір атауы түркі тілдес тайпалармен ұзақ жылдар бойы қарым-қатынаста болған осы этникалық тобының атауынан шықты: «Сыпыра»

759.Көшім Қадырғали Жалаиридің «Жылнамалар» жинағындағы дерек бойынша осы әулеттің ұрпағы: Шайбани

760.Көшім хан Батыс Сібірдің жергілікті халқына тарата бастаған дін: Ислам

761.Патша өкіметінің Сібір ханы Көшімді талқандап, жаулап алған жыл:1598

762.1694 жылы I Петрмен елші Аталықов арқылы сауда байланысын дамытуға келісім жасаған хан:Тәуке

763.Ресейдің Шығыспен сауда қатынасын өрістету үшін Қазақстан «Кілт және қақпа» ролін атқарады деген патша:I Петр

764.В. Степанов бастаған орыс елшілерінің Қазақ хандығына келген жыл: 1595

765.Қазақ хандығының құрылуы қарсаңында наймандар мекендеді: Ұлытаудан Есілге дейін жерлерде

766.XV ғасырда қалыптасқан саяси-тарихи жағдайлар қазақ халқының ... әсер етті.Ұлттық мемлкет болып құрылуына

767.Қазақ хандығының құрылуының алғы шарттарының бірі, мына мемлекеттердегі саяси оқиғаларға байланысты: Әбілхайыр хандығы мен Моғолстан хандығы

768.Ақ Орда ыдырап, орнына Әбілхайыр хандығы құрылды: XV ғ. басы

769.Қазақ хандығының негізін қалаған хандар: Керей мен Жәнібек

770.Керей мен Жәнібек сұлтандарды құшақ жая қарсы алған: Есенбұға хан

771.«Қазақ сұлтандары хижраның 870 жылдары (1465-1466) билей бастады»

деген мәлімет келтірілген тарихи шығарма: Мұхаммед Хайдар Дулати «Та'рих-и-Рашиди»

772.Қазақ хандығының алғашқы территориясы: Шу мен Талас өзендері маңы

773. Керей мен Жәнібек хандардың маңына көшіп келген халықтың саны:200 мың

774.Қазақ хандығы үшін саяси-эканомикалық және әскери-стратегиялық жағынан маңызы зор болған қалалар :Сыр бойындағы

775.XV ғасырдың аяғындағы Қазақ хандығының негізгі қарсыласы:Шайбани хан

776.Қазақ хандығының құрылуы мен нығаюы мына жағдайды тоқтатты: Ішкі феодалдық қырқыстар мен талас тартыстарды

777.ХІІІ ғасырға дейін «қазақ» атауының қолданып келген мағынасы: Еркін адамдар

778.Қазақ халқының құрамына енген ру-тайпалар өздерінің ен-таңбаларын салған жартас: Таңбалы Нұра

779.«Алаш» сөзін жиі кездестіретін қазақ халқының аңызы:«Алаша хан»

780.«Қазақ халқының жүзге бөлінуі, қазақ мемлекеті құрылғаннан кейінгі кезде өз жерін қорғау қажеттілігінен туған»-деп жазған қазақтың тұңғыш ағартушы ғалымы: Ш.Уәлиханов

781.Қазақ халқының құрылымына байланысты «қазақ» атауы біржола этникалық сипатқа ие болған уақыт: XV ғасырдың ІІ жартысы

782.Қазақтың халық болып құрылуына әсер еткен біріккен этникалық топ:қыпшақтар тайпалар одағы және үйсін тайпалар одағы

783.Жәнібек, Керей хандарымен бірігіп көшкен ру-тайпалардың алғашқы атауы: өзбек-қазақтар

784.Ежелгі Сібір тайпалары тілдерінде «қазақ» сөзінің мағынасы:мықты, берік, алып

785.«Қазақ» сөзі этникалық мағынаға ие бола бастаған ғасыр:XIV ғасыр

786.«Үш жүз» аңызы бойынша қазақ халқы ру-тайпаларының өз таңбаларын салған жері: Таңбалы Нұра

787.Қазақ халқының, жүздерінің пайда болуы туралы айтылған аңыз: Алаша хан

788.Қазақ мемлекеті құрылғаннан кейінгі кезде қазақ халқының жүзге бөліну себебі: Өз жерін қорғау үшін

789.«Қазақ жүздерінің құрылу себебі, олар (қазақтар) көшіп-қонып жүрген жерлерінде өз құқықтарын қорғау үшін одақтар құрған. Ол одақ – қазақ жүздері»-деп жазған ағартушы ғалым: Ш.Уәлиханов

790.Қазақ жеріндегі ру-тайпалардың XV ғасырдың басындағы басқа хандықтарға ауа көшуінің басты мақсаттары: Ру-тайпалармен бірігу, тыныштықта өмір сүру үшін

791.XV ғасырда қыпшақ, қаңлы, арғын, қоңырат, дулат т.б. қазақ рулары мен тайпаларының өкілдері өмір сүрген жер:Түркістан аймағы

792.Орталық, Солтүстік, Оңтүстік Қазақстан қыпшақ тайпалар одағы мен Оңтүстік-шығыс Қазақстан үйсіндер одағының бірігу нәтижесінде құрылған халық: Қазақ

793.Сырдарияның орта бойындағы оғыздар мен қыпшақтардың арасындағы өзара байланыс басталған ғасыр:Х ғасыр

794.XIII ғасырдың басында жасалған мәмлүктік Египет мемлекетінің сөздігінің атауы: Араб-қыпшақ

795.««Қазақ» сөзі хорасан түркімендері арасында этникалық сипатта қолданылған тәрізді»-деп жазған тарихшы: Б.Е.Көмеков

796.XIII ғасырдың басында жасалған мәмлүктік Египет мемлекетінің «араб-қыпшақ» сөздігінде «қазақ» сөзіне берілген түсіндірме Еркін, кезбе

797.IX-X ғасырлар аралығында алғаш рет айтылған қазақ халқының ұраны: Алаш

798.Алғашқы кезде «қазақ» атауының орнына қолданылған сөз: Алаш

799.ІХ-Х ғасырларды «қазақ» атауы әлеуметтік мағынада қолданылған жер:Шығыс Дешті Қыпшақта

800.Өзбек ұлысында (XV ғ.) үш халықтың болғандығы, оның ішінде ең көбі ержүректері екені жайлы хабар айтқан:Рузбихан

801.XIV-XV ғасырларда Қазақстанда мекендеген ру-тайпалардың ауызша таралған әдебиет туындыларының ғылыми атауы: Фольклор

802.XIV-XV ғасырларда қыпшақтар мен қияттардың қызылбастар мен қалмақтарға қарсы соғысын суреттейтін жыр: Қобыланды батыр

803.Қуаңшылдық жылдары жасалған ырым: Тасаттық

804.Қазақстанның байырғы тұрғындардың түсінігіндегі аспан әлемінің мағынасы:Көк тәңірі

805.Тіл-көз тиюге байланысты сақталып қалған нанымның атауы: Бойтұмар

806.Қасиетті бұлақ басына ақ құйып көктен жаңбыр сұрау ырымының атауы:Тасаттық

807.XIV ғасырда мұсылман дініне кіріп, басына шалма тақпағандарға қатаң жаза қолданған хан: Тоғылық-Темір

808.XIV-XV ғасырларда халықаралық қарым-қатынастарда сөздік ретінде пайдаланған еңбектің аты: «Кодекс куманикус»

809.XIV-XV ғасырларда қыпшақтар арасынан шыққан Кутбтың әдеби шығармасы:«Хұсрау мен Шырын»

810.Алтын Орда ыдыраған кезде пайда болған тарихи батырлық жыр: «Ер Тарғын»

811.Сүйіспеншілік, әділеттілік тақырыбында жазған Дурбектің поэмасы: «Жүсіп – Зылиха»

812.Алтын Орда дәуірінен бері келе жатқан күй-аңыз:«Сағыныш»

813.XIV-XV ғасырлардың аралығында белгілі болған өзбек ақыны Хорезмидің әдеби шығармасының аты:«Мухаббатнама»

814.XIV-XV ғасырлардан бізге жеткен аспаптық музыка туындыларының бірі: Шора батыр

815.XIV ғасырда исламның таралуына қатты көңіл бөлген хандар:Өзбек хан, Тоғылық-Темір

816.Ислам діні Қазақстанда VIII ғасырда тарай бастағанымен, халықтың жүрек түкпіріне ХІХ ғасырдың аяғына дейін толық жете қоймағаны жөнінде өз пікірін жазған қазақтың тұңғыш ғалымы: Ш.Уәлиханов

817.XIII-XV ғасырлардан аттары бізге аңыз болып жеткен ауызша поэзия өкілдердің бірі:Асан қайғы

818.XIV-XV ғасырлардан әлі күнге дейін тәрбиелік мәні зор батырлық, өнегелік мазмұндағы ертегілердің бірі: Жоямерген

819.Алтын Орда ыдыраған кезде пайда болған тарихи батырлық жыр:Орақ - Мамай

820.XIV-XV ғасырлардан бізге жеткен аспаптық музыка туындыларының бірі:«Ескендір»

821.Алтын Орда дәуірінен бері келе жатқан күй-аңыздың аты: «Жошы ханның жортуы»

822.XIV-XV ғасырлардан әлі күнге дейін тәрбиелік мәні зор батырлық, өнегелік мазмұндағы ертегілердің бірі: «Жерден шыққан Желім батыр»

823.XIII-XV ғасырлардан аттары бізге аңыз болып жеткен ауызша поэзия өкілдердің бірі:Кетбұға

824.XIV-XV ғасырларда материалдық игіліктер негізделген шикізат көзі:Мал басынан алынды

825.ХІІІ ғасырда қыпшақтардың сүттен қалай май алатынын, құртты, қымызды қалай жасайтындарын таңдана жазғандар Еуропа саяхатшылары

826.Шөлдеп келе жатқанда қыпшақтар сиыр сүтінен жасалған қышқыл сусын бергенін, оны айран деп атайтындарын жазған:В.Рубрук

827.XIV-XV ғасырларда жаздыгүні бастарына ыстық өткізбейтін ақ киізден жасалған: Айыр қалпақтар киген

828.Ғарыш пен жердің, күн мен айдың, жұлдыздардың қайдан шыққандығы туралы жазылған аңыз: «Күннің баяны»

829.Х-ХІІ ғасырларда Қарахан мемлекеті кезінде өркендей бастаған сәулет өнерінің тамаша туындысы: Айша бибі кесенесі

830.XIV-XV ғасырлардағы сәулет өнерінің тамаша үлгісін көрсеткен кесене:Дәуітбек кесенесі

831.Көне Отырар қаласының батыс жағында 3 км жерде орналасқан кесене: Арыстан баб кесенесі

832.Ел аузындағы аңыз бойынша Арыстан баб өмір сүрген уақыт:VII-VIII ғасырларда

833.Құлап қалған Арыстан баб күмбезін XIV ғасырда қайта салғызған: Әмір Темір

834.Арыстан баб кесенесі: 2 бөлмелі

835.Әмір Темірдің бұйрығымен салынған сәулет өнерінің ғажайып туындысы: Қожа Ахмет Иассауи кесенесі

836.Қожа Ахмет Иассауи кесенесі орналасқан қала: Түркістан

837.Қожа Ахмет Иассауи кесенесін салуға Әмір Темір бұйрық берген жыл:1397 ж

838.Қожа Ахмет Иассауи кесенесінде залдың ортасында тұрған үлкен тайқазан жасалған жыл:1399 ж

839.Қожа Ахмет Иассауи кесенесіндегі ең негізгі бөлме: Кітапхана

840.Қожа Ахмет Иассауи кесенесінің биіктігі:37,5 м

841.Сығанақ қаласының маңында орналасқан бір күмбезді кесене:Көккесене

842.XIV-XV ғасырларда далалық сәулет өнерінің үлгісінде жасалған ескерткіш: Алаша хан кесенесі

843.Қабырғаларының сырты Алаша хан күмбезі секілді қыштан, кілем өрнегі үлгісіне ұқсатып қаланған кесене: Көккесене

844.Қабырға сыртын әсемдеу ісінде қазақтың дәстүрлі ою-өрнегі (таңдай, жүрекше) кең қолданылған кесене: Алаша хан кесенесі

845.XV ғасырдың ІІ жартысында салынып жартылай сақталған ескерткіш: Рабиға Сұлтан Бегім кесенесі

846.Рабиға Сұлтан Бегімнің басына қойылған құлпы тасы табылған жер:Ахмет Иассауи күмбезінің ішінен

847.Ақ Орданың орталығы Сығанақ қаласының маңында орналасқан кесене: Көккесене

848.Ұлытау ауданындағы Қаракеңгір өзенінің жағасында салынған кесене:Алаша хан кесенесі

849.Ислам дінінің көрнекті өкілі, әрі уағыздаушы, әрі ақын: Қожа Ахмет Иассауи

850.X-XII ғасырларда Тараз қаласының маңындағы сәулет өнерінің тамаша туындысы:Бабаджа-қатын кесенесі

851.Қолданбалы өнердің ғажайып үлгілері қолданылған ғимараттар:Қожа Ахмет Иассауи кесенесі

852.Сәулет өнерінің орта ғасырда биік деңгейде болғандығының дәлелі: Құрылыс материалдарының сапалы болуы

853.XIV-XV ғасырларда сәулет өнерінде қалыптасқан жаңа үлгілер: Ғимаратты күмбез шатырмен жабу

854.XIV-XV ғасырларда қыпшақ тілінде жазылған туынды:«Оғызнама»

855.Киелі аң-құстың тісін, тырнағын тіл-көз тимеуге қарсы жасаған ырымның атауы:Бойтұмар

856.XIV-XV ғасырларда Қазақстандағы хандықтар шаруашылығының басым түрі: Мал шаруашылығы

857.ХІІІ ғасырдың соңындағы жазба деректерге қарағанда, пайдаланылған киіз үйдің түрлері: Арба үстіне тігілген, жылжымалы

858.Ғарыш пен жердің, күн мен айдың, жұлдыздардың қайдан шыққандығы туралы жазылған аңыз: «Темірқазық пен Жетіқарақшы»

859.«Шыңғыснаманың» авторы: Өтеміс қажы

860.«Дешті уалаяты Берке ханға бағынған кезде дінсіздердің көп бөлігін ол ислам дініне кіргізді»-деп жазған Өтеміс қажының кітабының аты:«Шыңғыснама»

861.Қазақстанда ислам діні VIII ғасырда тарағанымен ХІХ ғасырдың аяғына дейін тұрғындардың жүрек түкпіріне жете қоймағаны жөніндегі пікірін жазған Ш.Уәлихановтың мақаласының аты: «Ислам діні»

862.Есім тұсында 200 жыл қазақ хандығының құрамына енген қала Ташкент

863.Сақ, сармат, үйсін тайпаларының келбеттері андроновтықтарға ұқсас екендігін айтқан антрополог ғалым: О. Смағұлов

864.Монғолоидтық белгілер тереңдей түсті: VI-IX ғғ.

865.Қазақтың халық болып қалыптасуының барысын бұзды:Моңғол шапқыншылығы

866.Қазақ жеріндегі халық болып қалыптасу үрдесі неше жылға кешеуілдеді:150-200 жылға

867.Этносаяси қауымдастық дегеніміз:белгілі бір тарихи аймақта құрылған хандықтың тұрғындары

868.Қазақ халқының этникалық жағынан қалыптасуында басты рөл атқарған:Ақ Орда тайпалары

869.Моғол хандығында этносаяси құрамында үйсіндердің орынына уақытша аталған тайпалар:дулаттар

870.Үйсіндер өрбіген ежелгі қазақ халқының этносаяси қауымдастық аймағы Жетісу жері

871.XIV ғ. аяғы мен XV ғ. I-ші жартысында қазақ деген этносаяси қауымдастықтың болғанын кім жазған: Рузбихан

872.Қазақ хандығының құрылымы сатыдан ... тұрады: жеті

873.XVI-XVII ғғ. Қазақ хандығында ата- аймақты басқарды:Ақсақал

874.Қазақ хандығында он немесе он бес аймақтан құралған:ру

875.Қазақ хандығындағы ұлыстың билеушісі: сұлтан

876.Орта жүзге жататын рулар:арғын, найман, уақ, керей, қыпшақ

877.Хан сайлаудың басты шарты: Шыңғыстың ұрпағы болуы

878.Сайланған ханның мал-мүлкін бөліп алу дәстүрі:«Ханталапай»

879.Бейбітшілік жағдайда ханның рұқсатынсыз жол берілмейді Көшіп-қонуға

880.Қазақтың ханын сайлауға барлық рудан қатысты:Атақты, сыйлы шонжарлары

881.Қазақ хандығы таптық негізгі екі топ. Олар: Феодалдар мен қарапайым халық

882.Көктеу дегеніміз:көктемдегі жайылым

883.Қыста көшіп-қонған қазақ ауылдары үшін ең қауіптісі:жұт

884.Таза малмен айналысатын шаруашылық: Көшпелі

885.XVI-XVII ғғ. түйе мен қой-ешкілер үшін қыстық жайылымға таңдалған жер: Қызылқұм шөлі

886.Қозы көш дегеніміз: Жас төлдерді аман сақтау үшін күніне 8-10 шақырым көшіп отыру

887.Қозылардың жүнін қырқатын мезгіл:«Қозы күзем»

888.Көшпелі қазақтар суық басталысымен көшті: Күздеуге

889.Малы жоқ көшіп қонуға көлігі жоқ, егіншілікпен айналысатын кедей:жатақ

890.XVII ғасырдың II жартысындағы қазақ хандығының астанасы: Түркістан

891.“Ханталапай”сөзі нені білдіреді Ханды сайлағанда малын бөлісіп алу

892.Ханның жасағын атады: Төлеңгіттер

893.Маусымдық жайылым неше кезеңге бөлінеді 4

894.Хандар сайланды: Ақсүйектерден

895.Ұлыс құралды: Арыстан

896.Дешті Қыпшақ үшін сауда аймағы болған қала Күнгіт

897.Иасы қай ғасырдан бастап Түркістан атанды XIV.ғ

898.XVII.ғ.екінші жартысында қазақ хандығының астанасы көшірілген қала Түркістан

899.Тәуекел ханның тұсында берік қамал,ірі сауда орталығына айналған қалаСауран

900.Жәңгірдің билік құрған жылдары: 1628-1652

901.643 ж. жоңғарларға қарсы ерлікпен шайқасқан хан: Жәңгір

902.Орбұлақ шайқасында жоңғар әскерлерінің ту сыртынан шабуыл

жасаған батырЖалаңтөс

903.Жәңгір қайтыс болғаннан кейін билік құрған ханТәуке

904.Хандықтың ішкі өмірі мен сыртқы саяси өмірінің аса маңызды

мәселелерін шешетін адам Билер

905.“Жеті жарғы”бойынша заң шығару құқы және барлық қазақ қоғамындағы мүшелеріне бұйрық беруге міндеттіХан

906.“Жеті жарғы”бойынша құрылтайға кімдерді қатыстырмады Қарусыз келгендерді

907.Тәуке ханның кезінде жоңғарлардың қазақ жеріне шабуыл уақытша бәсеңдеткен жағдай Тәуке ханның қырғыз,қарақалпақтармен одақтас болуы

908.Жоңғарлардың 1680.ж.шабуылынан аман қалған қала Түркістан

909.1710 ж. жоңғарларға қарсы күресу үшін үш жүз өкілдерінің бас қосқан жері Қарақұм

910.1635, 1643, 1652 жылдары қазақтарға қарсы жорықты басқарған қонтайшыБатыр

911.1718 ж. жоңғар қазақ шайқасы болған жерАягөз

912.1724-1725 жылдары жоңғарлар басып алған қала Түркістан,Ташкент

913.“Ақтабан шұбырынды ,алқакөл сұлама”аталған жыл: 1723

914.1728 ж. жоңғарлармен шайқас болған жер Бұланты

915.1728 ж. қазақ жүздері өкілдерінің жоңғарларға қарсы күресу үшін бас қосқан жері Орда басы

916.Аңырақай шайқасы болған жыл 1729

917.Сібір елін монғолдар жаулап алғаннан кейін Жошы ұлысына кіргенін жазған шежіреші Рашид ад-Дин

918.Искер қай хандықтың астанасы Сібір хандығы

919.1584 ж. Ермакты жеңген қазақ батыры:Сәтбек

920.Сібір ханы Көшім біржола жеңіліске ұшыраған жыл1598

921.Ресейдің саудасын дамытуда Қазақстанды “кілт және қақпа”-деп атаған патша1Петр

922.Т.Чебуков бастаған орыс елшілігінің Қазақстанға келген жылы 1573

923.1594 ж. Мәскеуге Тәуекел ханның елшілігін басқарып келді: Құл-Мұхаммед

924.1595ж. Тәуекел ханға келген орыс елшілігін басқарған: В.Степанов

925.1640 ж. салынған бекініс Гурьев

926.“Ер Көкше” поэмасы қай тілде тараған Керей

927.“Кодекс куманикус” қай тілдегі шығарма Қыпшақ

928.XV-XVII.ғ.Алтын Орда, Ақ Орда дәуірінде ресми әдеби тіл ретінде қолданылды Қыпшақ тілі

929.“Жамиғат тауарих”жинағының авторы Қ.Жалаири

930.XV ғ. жазылған “Тарих-и-Рашиди”еңбегінің авторы: Мұхаммед Хайдар Дулати

931.1694 ж. Тәуке хан 1Петрмен елші Аталықов арқылы қандай келісім жасады Сауда байланысын күшейту

932.“Жылжымалы үй” Күйме

933.1490ж. Азов қаласында дүниеге келген жырау Доспамбет

934.Есім ханның Кіші жүздегі ел басқарушы,биі болған жырау Жиенбет

935.Эпостық жыр «Ер Сайын»

936.Лиро-эпостық жыр «Айман-Шолпан»

937.Қазақ халқының өмірінде музыканың айрықша орын алатынын жазған саяхатшы Якуб

938.“Тарих-и-Рашиди”еңбегінің авторы Мұхаммед Хайдар Дулати