|
Ruch robotniczyDate: 2015-10-07; view: 472. 1870 – ukaz carski zakazywał zrzeszania się i strajków. Warunki pracy regulował regulamin pracy: czas pracy 12-14h, małoletni 8. W Prusach od 1864 dozwolone były związki zawodowe, ale udział w strajkach groził więzieniem. 1878-1890 – ustawy przeciw socjalistom, karała druk, zakazywała zebrań, ograniczała działalność związków zaw. 1874 – przymusowe ubezpieczenie od nw. W latach 80 wchodzą kasy chorych i ubezpieczenia na starość. Najliberalniejsze prawo w Austrii. Dozwolone związki zawodowe od 1867 a strajki od 1870, karane było organizowanie strajków przez związki. Jednak położenie robotników było najgorsze w Galicji ze wzgl na rozproszenie zakładów pracy.
Na Pomorzu i Śląsku organizował się ruch robotniczy o zabarwieniu socjalistycznym, gł w środowisku niemieckim. Księża organizowali stowarzyszenia katolickie odciągające robotników od walki klasowej. W Król Pol ok. 1000 Polaków w ruchu narodnickim powiązanych z Ziemią i Wolą, wyrok na AII 1881 Ignacy Hryniewiecki. Oparciem dla pol socjalizmu było Królestwo. Waryński Ludwik 1856-1889 działacz socjalistyczny, w Petersburgu zorganizował polskie koło socjalistyczne. W Polsce organizował kółka socjalistyczne wśród robotników w zakładach Lilpopa w W-wie. Współtwórca I Proletariatu – pierwszej polskiej partii robotniczej 1882. Program: terror ekonomiczny i polit, strajk, bojkot podatkowy i administracyjny, uspołecznienie środków produkcji. Niepodległość została przemilczana. Aresztowany przez władze carskie w Twierdzy Schlisselburskiej zm na gruźlicę (tam gdzie zm Walerian Łukasiński, Wolnomularstwo Narodowe i Towarzystwo Patriotyczne, aresztowany 1822, zm 1868) Socjaliści przeciwstawiali się idei powstań narodowych, wierzyli w rewolucję światową. Strajki. Socjaliści na emigracji w Szwajcarii: Maria Jankowska, Limanowski, Mendelson. Socjaliści byli przeciw pozytywizmowi. Szkoły historyczne: skupiały się wokół uniwer Lwów, Kraków i W-wa, sz his różniły się oceną przedrozbiorowego państwa Krakowska szkoła historyczna, (winny rozbiorów nie król ale reformatorzy, ustrój negatywny). Józef Szujski 1835-1883 - współtwórca krakowskiej szkoły historycznej. Jeden z przywódców stańczyków. Smołka Stanisław 1854-1924, prof. We Lwowie, przedstawiciel krak szk hist. Lwowska szkoła historyczna – Szymon Askenazy 1866-1935, twórca lwowskiej i warszawskiej szkoły hist., Oswald Balzer 1858-1933, prof. Uniw we Lwowie. Warszawska szkoła historyczna – przedrozbiorowy ustrój pozytywna ocena – Smoleński Władysław 1851-1926, czołowy przedstawiciel warsz szk hist, za rozbiory obciążał przede wszystkim państwa sąsiednie
|