Утварэнне ВКЛ(13 ст.)

Date: 2015-10-07; view: 715.

“Гісторыя выконвае сацыяльна значныя функцыі:

1. Пазнавальная

2. Практычна-палітычная.: раскрыццё заканамернасцей развіцця грамадства.

3. Светапоглядная: фарміравання погляду на свет, на грамадства.

4. Выхаваўчая: фарміравання патрыятызму,высокія грамад.пачуцці”.

Гістарычны міф- скажонае уяўленне аб найбольш значных падзей мінулага, якое трансліруецца з пакалення ў пакаленне і выкарытсоўваецца для маніпулірвання массавай свядомасці.

Прычыны ўтварэння ВКЛ: эканамічныя і палітычныя:

Эканамічныя:1) умацаванне феадальных вытворчых адносін, што прывяло да хуткага развіцця гандлю, ліквідацыі аднасоблінасці дробных дзяржаў княстваў.

Палітычныя: 1)небяспека агрэссіі на захадзе з боку крыжаносцаў, поўдзень-усход – з боку татар. 2)Імклівае распаўсюджванне хрысціанства як кансалідучага фактара.

ВКЛ пачало ўтварацца ў канцы 12 ст.

Працэс утварэння новай дзяржавы ішоў вельмі хутка. Ужо у 13-14 ст да ВКЛ былі далучаны значныя тэррыторыі сучаснай Рассіі і Украіны. 1-ая сталіца ВКЛ-Навагрудак.

Міндоўг( 1195-1263)- вялікі князь, заснавальнік ВКЛ.

С 14 ст. палітычны цэнтр ВКЛ перанесены ў Вільню(заснаваў Гедымін). У 14 ст. тэррыторыя ВКЛ –ад Балтыйскага мора да Чорнага і складала да 1 мілльёна км.кв.

Адміністрацыйна-тэррытарыальнае дзяленне характэрызавалаяся наяўнасцю 2-х частак: цэнтральная чатскі і землях прыслухоўваючыя. Паследнія- старадаўнія княствы, якія знаходзіліся у вассальнай залежнасці ад вялікага князя літоўскага. Кожны мясцовы князь дзейнічаў як суверэнны ўладар. Агульным для усёй дзяржавы было вядзенне знешней і ваеннай палітыкі. Паступова ішоу працэс цэнтралізацыі дзяржавы. У 15 ст. вассальныя княствы перетвораны у ваяводсты(паветы). Там кіравалі намеснікі вялікакага князя- ваяводы у ваяводствах і старасты у паветах.

Цэнтр.частка: Віленскую, брэсцкую,гродзенскую, мінскую землі, мсціслаўскую, навагрудскую. Гэтыя тэррыторыі мелі агульную назву-Літва. Цэнтр. землі у дзяржаве займалі дамінуючае становішча. Яны былі найбольш заможнымі(багатымі) і больш насельнымі, адтуль ішлі асноўныя даходы у дзярж. казну. У цэнтр. землях было перадаваная большасць вялікакняжаскіх і дзярж.маёнткаў і ўладанні найбольш уплывовых феадалаў: Гаштольдаў, Радзівілаў, Сапегаў.

Землі прыслухоўваючыяўключалі ў сябе: Валы(украіна сучасная), Віцебшчыну, Жмуць(Пайн.Літва) , Кіеўшчыну, Падляшша(польша), Падолле (Ураіна) і інш.

29.09.12(ПРОДОЛЖЕНІЕ)

Землі прыслухоўваючыяна 1м этапе існавання ВКЛ захоўвалі дзяржаўна-прававую адасобленнасць. Для іх быў характырны традыцыйна лад дзярж.кіравання. Узначальвалі гэтыя землі прадстаўнікі вялікай князкай дынастыяй. Кіеўскае кн. засталося сыну Альгерда- Уладзіміру, Бранскае кн.-Альгерду-Дмітрыю, Старадубскае кн.-Патрыкей Нарымунтавіч. Удзельныя князі(якія тут панавалі) заходзіліся ў вассальнай залежнасці ад кн., прысягалі на вернасць,плацілі яму штогадовую даніну, уступалі разам з ім у баявыя паходы. Яны ўваходзілі ў склад вялікакняжаскай Рады і бралі ўдзел у вырашэнні важнейшых дзярж.пытанняў.

Пасля ўступлення на прэстол Альгерда цэнтральнаячастка ВКЛ была падзелена 2 ваенна-адміністрацыйная акругі: дзяльніцу Віленскую і дзяльніцу Трокскую(суч.Тракай). Такое дзяленне бало неабходна для абароны на захадзе ад Польшы і крыжаносцаў(дз.Трокская) і за абарону на паўднёвым усходзе ад мангола-татар(дз.Віленская).