Дадатак. Ілюстрацыі

[1] «Валочная памера» – назва аграрнай рэформы ў ВКЛ, якая праводзілася на працягу 2-й пал. 16 – пач. 17 ст. Рэформа пачалася ў 1557 г. з ініцыятывы Боны Сфорцы, маці караля і вялікага князя Жыгімонта Аўгуста, з мэтаю павелічэння дзяржаўных прыбыткаў. Рэформа праводзілася паводле адмыслова распрацаванай інструкцыі – «Уставы на валокі». Пад час рэформы спраўджваліся правы на зямлю, ствараліся комплексныя панскія гаспадаркі – фальваркі, уводзілася адзіная мера абкладання залежных сялян – валока, рэгламентаваліся павіннасці сялян, разбуралася сялянская грамады і г. д. У поўным аб'ёме рэформа праводзілася на тэрыторыі Заходняй і Цэнтральнай Беларусі, спачатку на дзяржаўных, а пасля – прыватных і царкоўных землях. Валочная памера садзейнічала паскарэнню запрыгоньвання сялян і фармаванню адзінага сялянскага саслоўя.